مدرنیته
بسمه تعالی
جناب اقای دکتر اطهری استاد گرامی
باسلام
احتراما ضمن تشکر از حضرتعالی که فرصت مناسب را برای تهیه پاسخ های امتحان تاریخ تفکر ایران به اینجانب داده اید، در ذیل سوال وجواب ها را تقدیم حضورتان می کنم امیدوارم که همیشه سلامت وپایدار باشید.
حسن ابراهیمی بسابی
1-مولفه ها و شاخصهای مدرنیته را در عرصه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با توجه به کتاب روشنفکران ایرانی و غرب بنویسید؟
مارشال برمن در کتاب سودمند خود چهار ویژگی اساسی عصر تجدد را چنین بر می شمارد :
الف) تجدد یک پدیده منحصر به فرد اروپایی است
ب) تجدد شکل نوینی به دوگانه ی سنتی جهان عین و ذهن بخشید
ج) انقلاب بروژوایی با پرده برداشتن از توهمات مذهبی و سیاسی ،«انتخابها و امیدهای تازه ای را آشکار ساخت »
د) بورژوازی نه تنها اقتصاد بازار آزاد را در پی داشت ، بلکه آزادی داد و ستد و جست و جوی بهترین معامله را ، علاوه بر کالاها ، در زمینه عقاید ، انجمنها ، قوانین و سیاستهای اجتماعی نیز فراهم آورد.
2-چگونگی شکل گیری تفکر علامه جعفری در یک پاراگراف بنویسید تحت تاثیر خانواده ، محیط ، اندیشمندان قبل از خود ، اندیشمندان بین المللی و ... ؟
چون ابعاد و عمق مطالعات و اثار استاد جعفری بسیار گسترده است لذا بسیار مشکل است چگونگی شکلگیری افکار او را شرح داد ولی تا انجایی که می توان از زندگی و اثار و ارا وی استنباط کرده مسائل زیر باعث شکلگیری تفکر ایشان شده است
- خانواده بسیار پاک و متدین و متواضع ایشان
- توجه شدید ایشان به هستی شناسی و دانستن بسیار درباره انسان و جهان
- جنبه حیاتی بودن علم
- مدارس علمیه و اساتید مشهور ایشان از قبیل ایت الله شهیدی ،میرزا مهدی اشتیانی(فیلسوف)، ایت الله خویی در فقه، ایت الله بهاالدینی، شیخ محمد رضا تنکابنی، شیخ کاظم شیرازی
- به خصوص شیخ مرتضی طالقانی در عرفان که تاثیر عمیقی در روح و ریحان ایشان داشتند
از همه مهمتر عشق به اولیای خدا به خصوص پیامبر اسلام(ص) ، حضرت علی (ع)، و امام حسین (ع) و ارتباط با حرم های مطهر انها و ادای احترام به انها
کتب اندیشمندان غربی از جمله هگل و کانت و انیشتین نیز تاثیر بسزایی در افکار ایشان داشتند البته او بعد مستقر شدن در تهران به خاطر مصاحبه و ملاقات با بسیاری از اساتید خارجی نیز بهره می بردند و با انها تبادل نظر می کردند.
3-نگرش و تفکر استاد محمد تقی جعفری در مورد مفهوم غرب ، شرق ،سنت و مدرنیته و اجزاء و مولفه های آن چیست ؟ توضیح دهید
استاد جعفری تحت مفاهیم غرب ، شرق ، سنتی و مدرنیته مقالات مبسوطی ندارد ولی از خلال کتب و سخنرانی های ایشان می توان فهمید که فرهنگ غرب با کمک اندیشمندان و دانشمندان غربی علاوه بر پایه ریزی زیر ساخت علم و تکنولوژی بعد از رنسانس ، علوم انسانی را تا اندازه ای که ارتباط انسان با افراد جامعه و خودش را شامل می شود ، توسعه داده و برای بشر حقوقی وضع و تدوین کرده تا بتوانند افراد به طور مسالمت امیز با یکدیگر و در کنار هم زندگی کنند ولی در رابطه انسان با خدا و هدف اعلای خلقت از انسان به عبارت دیگر در مورد دین واقعی انسان ها کار مهمی انجام نداده البته باید در نظر بگیریم یکی از علتهای شکست دین مسیحیت با معرفی روحانیون کلیسا و جنایات کلیسا در قرون وسطی می باشد. عقیده استاد در برابر شرق به خصوص شرق اسلامی این است که با وجود دست نخورده بودن دین مبین اسلام ولی به خاطر مخاطرات تاریخی و کج فهمی های مذهبیون و روش های غلط سیاسیون، تمدن های شرقی به جز تمدن های اصیل اسلامی در قرون سوم و چهارم هجری مورد انحراف قرار گرفتند و مسلمانان نیز به خاطر بد فهمی و کج فهمی از دین اسلام و عوامل انسانی مانند تنبلی ، غفلت ، هدفگیریاشتباه و .... بسیار از غافله تمدن عقب ماندند و می بایست تلاش می کردند که بسیار کم کردند و یا حتی نکردند . به طور کلی شرق در نظر استاد بسیار عمق معنوی داشته و انسانهای پاک و عمیقی تحویل جامعه داده است که از این نظر بر انسانشناسی غربی ترجیح دارد
4-دلایل زوال و انحطاط کشورها و شرایط امتناع تجدد علامه جعفری چیست فقط دو مورد از متغیرهایی که نام می برید را توضیح دهید ؟
مرحوم استاد جعفری درباره ی دلایل زوال و انحطاط کشورها یا تاریخ تحت عنوان "عامل محرک تاریخ" مسائل را در کتاب "مقدمه ای بر فلسفه ی اصول اسلامی "طرح کرده و جواب هایی که به ان داده اند ایشان عقیده دارند به طور کلی حوادث مختلف تاریخی معلول علت هایی است که در شکم ان حادثه جای داشته و باید روی این عوامل و علت ها تحقیق کرد مورخین گوناگون شرقی و غربی با توجه به دبدگاه ها و شرایط تاریخی شان عوامل مختلفی را به عنوان عامل محرک تاریخ نام برده اند که بعضی از انها می توانند باعث زوال و انحطاط و برخی عامل پیشرفت و رشد جوامع گردد از جمله انها طبیعت انسانی، عوامل جغرافیایی،عوامل سیاسی و اجتماعی ،نوابغ و شخصیت ها ،عوامل اقتصادی ،اراده مطلق،افزایش جمعیت و متراکم شدن انها، غریزه جنسی، عشق و کینه می باشند
نظر استاد به طور خلاصه ای است که عوامل مثبتی که جامعه را به سوی پیشرفت و ترقی سوق می دهد مفید برای جوامع هستند و عواملی که با عث سقوط و انحطاط جامعه هستند ، جامعه را به سوی انحطاط و زوال هدایت می کنند