هسته ای

نشریه "نشنال اینترست" در گزارشی به نوشته بیژن احمدی با گمانه‌زنی درباره سناریو‌های محتمل در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای با هدف احیای برجام می‌نویسد: "بی اعتمادی متقابل و پیچیدگی اختلافات میان تهران و واشنگتن مصالحه برای احیای برجام را دشوار ساخته است. علیرغم چالش‌ها، راه حل دیپلماتیک همچنان کم‌هزینه‌ترین گزینه برای هر دو کشور به جز همسایگان ایران در خاورمیانه است.

به گزارش آفتاب‌نیوز؛ از زمان به قدرت رسیدن "ابراهیم رئیسی" رئیس‌جمهوری ایران دولت تازه او سیاست ابهام تاکتیکی را در مورد برنامه هسته‌ای اتخاذ کرده است. از یک سو، رئیسی بار‌ها تاکید کرده که پایان دادن به تحریم‌های وضع شده علیه ایران در اولویت دولت او قرار دارد و وزارت خارجه ایران اخیرا اعلام کرد که ایران به زودی به مذاکرات وین باز می‌گردد.

از سوی دیگر، دولت رئیسی هیچ‌گونه جزئیاتی را در مورد موضع خود در قبال دور قبلی مذاکرات، انتظارات و خواسته‌ها در مذاکرات آتی ارائه نکرده است.

علاوه بر آن، تلاش دولت بایدن برای پایان دادن به جنگ بیهوده و به ظاهر بی‌پایان بیست ساله امریکا در افغانستان فشار سیاسی زیادی را بر دولت او وارد ساخته است. تندرو‌های واشنگتن که مخالف خروج نیرو‌های امریکایی از افغانستان بودند، بایدن را مقصر اصلی تصرف کابل توسط طالبان می‌دانند و او را رهبری ضعیف معرفی می‌کنند که باعث کاهش اعتبار جهانی امریکا شده است. میزان محبوبیت بایدن نیز به پایین‌ترین حد خود رسیده است و با توجه به انتخابات میان‌دوره‌ای آینده در نوامبر ۲۰۲۲ میلادی مشخص نیست آیا دولت بایدن از سرمایه سیاسی برخوردار است یا خیر، چه برسد به آن که اراده و قدرت مورد نیاز برای احیای توافق هسته‌ای با ایران را داشته باشد.

ایران نمی‌خواهد بدون کسب اطمینان ملموس در مورد لغو موثر تحریم‌ها به توافق هسته‌ای بازگردد. بعید به نظر می‌رسد که ایران بدون کسب اطمینان از راه حل برای مذاکره پایدار که قابلیت اجرایی نیز داشته باشد از اهرم هسته‌ای خود و پیشرفت در برنامه اتمی‌اش دست بردارد. هنوز مشخص نیست آیا دو طرف مایل به ارائه امتیازات لازم برای دستیابی به مصالحه هستند یا خیر. با این وجود، در حال حاضر بدیل‌های توافق هسته‌ای محدود و برای هر دو طرف بسیار پرهزینه خواهند بود.

 

 

 

این نشریه در ادامه می‌افزاید: به نظر می‌رسد کم‌هزینه‌ترین جایگزین برای برجام توافق محدود و موقت در چارچوب ۱+۵ برای توقف پیشرفت هسته‌ای ایران در سطح کنونی در مقابل لغو تحریم‌های انتخابی صادرات نفت ایران و دسترسی به ذخایر مالی ایران در کشور‌های خارجی است. این توافق موقت فرصتی به ایران و غرب برای یافتن راه حل جامع و ادامه مذاکرات می‌دهد. فروش چنین توافق موقتی برای دولت بایدن در واشنگتن آسان‌تر است. دولت می‌تواند مدعی شود برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کرده و مانع از درگیری بیشتر در خاورمیانه شده و مسیر ایران برای دسترسی به سلاح هسته‌ای را متوقف کرده است.

از سوی دیگر، دولت رئیسی می‌تواند ادعا کند که به تعهد خود برای رفع تحریم‌ها بدون رها کردن اهرم هسته‌ای پایبند بوده است. فروش یک قرارداد کوتاه‌مدت توسط رئیسی به داخل ایران به عنوان اهرمی برای دستیابی به توافق بلندمدت قوی‌تر قلمداد می‌شود و از نظر سیاسی برای دولت رئیسی مفید خواهد بود.

دو طرف ایران و امریکا تحت اهداف استراتژیک مشخصی عمل می‌کنند. با محاسبه فایده و هزینه اگر مذاکرات هسته‌ای با شکست مواجه شود ایران برنامه هسته‌ای خود را گسترش می‌دهد. در صورت شکست مذاکرات، به احتمال زیاد برای فشار آوردن به ایران به منظور توقف گسترش هسته‌ای آن کشور اقداماتی صورت خواهد گرفت. در آن صورت، دولت بایدن تلاش خواهد کرد با حمایت متحدان اروپایی امریکا ائتلافی بین‌المللی را علیه ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت ایجاد کند؛ مشابه اقدامی که اوباما انجام داده بود.

با این وجود، این بار مشخص نیست که آیا چین و روسیه به راحتی از امریکا در اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران حمایت خواهند کرد یا خیر. روسیه اعلام کرده موافق لزوم عدم گسترش برنامه هسته‌ای ایران است، اما مخالف صدور هرگونه قطعنامه‌ای علیه فعالیت‌های ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی است. چین نیز امریکا را مسئول شکست برجام می‌داند. چین از طولانی شدن درگیری هسته‌ای بین ایران و امریکا سود می‌برد چرا که در آن صورت امریکا بر روی خاورمیانه تمرکز کرده و زمان کم‌تری را صرف رقابت با چین در شرق آسیا خواهد کرد.

این نشریه در ادامه می‌افزاید: در سناریو احتمالی‌ای که تحریم‌های بیش‌تر نتوانند ایران را پای میز مذاکره بیاورند و از گسترش پیشرفت هسته‌ای ایران جلوگیری کنند، دولت بایدن تحت فشار خواهد بود تا عملیات خرابکارانه و حملات نظامی علیه تاسیسات هسته‌ای ایران انجام دهد. با این وجود، هر دو گزینه دارای ریسک بالایی هستند و تنها می‌توانند پیشرفت هسته‌ای ایران را به تعویق بیندازند. پس ازهر عملیات خرابکارانه یا ترور دانشمندان هسته‌ای ایران، تهران با موفقیت توانسته توان هسته‌ای‌اش را تقویت کند. علاوه بر آن، تاسیسات هسته‌ای ایران به طور گسترده‌ای پراکنده بوده و در زیر زمین قرار گرفته و توسط سیستم‌های دفاع هوایی محافظت می‌شوند. یک حمله نظامی دقیق وضعیت را چالش‌برانگیز می‌سازد.

این نشریه در پایان می‌نویسد: در حالی که دولت بایدن با هدف احیای برجام با ایران به قدرت رسید، بی‌اعتمادی و ملاحظات پیچیده راهبردی و سیاسی در ایران و امریکا دستیابی به مصالحه برای احیای توافق هسته‌ای مین تهران و واشنگتن را دشوار ساخته است. در صورت شکست این تلاش کم‌هزینه‌ترین و واقع‌بینانه‌ترین گزینه توافق محدودی است که در آن در ازای توقف برنامه هسته‌ای ایران در سطح کنونی، برخی از تحریم‌ها رفع خواهند شد. این راه حل موقت است و نه راهکار کامل و پایدار. با این وجود، این راه حل موقت زمان بیشتری را برای اقدامات دیپلماتیک و اعتمادساز میان طرفین فراهم می‌سازد تا نگرانی‌های اصلی ایران و امریکا برطرف شوند.

 

 

 

 

-

برجام

بر اساس سند راهبردی امریکا رییس جمهور ترامپ  بر خلاف اوباما از تهران فاصله گرفته و به همان نسبت به عربستان و اسراییل ، دو رقیب اصلی جمهوری اسلامی در منطقه نزدیک شده است.،ترامپ  بر اساس طرحی حساب شده باقی ماندن آمریکا را در توافق اتمی موسوم به برجام را  موکول به اصلاح آن و تامین چهار شرط ساخته است: «بازرسی از همه سایت‌های ایرانی مورد نظر بازرسان بین‌‌المللی، ضمانت نزدیک نشدن ایران به سلاح هسته‌‌ای، بدون انتها بودن برجام، (sunset) و محدودیت برد موشک‌های بالستیک ایران».

جهان در آستانه معامله بزرگ هسته ای با ایران، به شرطی که اسب تروا در کار نباشد

        

به قلم: حسین موسویان

تاریخ: چهار شنبه, 6 Nov, 2013

۲

 چاپ

«جهان در آستانه معامله بزرگ هسته ای با ایران، به شرطی که اسب تروا در کار نباشد»

حسین موسویان از چالش های مذاکرات هسته ای می گوید

تندروها در تل آویو و واشنگتن برای پرهیز از تحقق این تحول در پی انحراف پیشنهاد به سوی "آزادسازی منابع پولی" هستند. مارک دوبوویتز، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی ها در این باره گفته است، "مهمترین نگرانی من اینست که اگر دولت، آجری را از رژیم تحریم ها بردارد، نمی توان آنرا دوباره سرجایش گذاشت." وی طرح "آزادسازی منابع مالی" را روشی برای کمک مالی به ایران بدون لغو تحریم ها دانست.

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران (راست)، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا (چپ)

جنگ سرد بین ایران و آمریکا یکی از اصلی ترین موانع مدیریت صلح آمیز بحران در خاورمیانه بوده است. ناتوانی آمریکا در برقراری گفتگویی محتوایی با ایران به مدت بیش از یک سوم قرن، مانعی جدی برای مدیریت صلح امیز بحران در خاورمیانه بوده است در حالی که ادامه وضعیت ثابت خصومت آمیزکنونی ممکن است با کوچکترین اشتباه تحریک آمیزی، به بروز جنگی تمام عیار در منطقه بیانجامد.

در همین حال اخیرا در پی انتخاب دوباره اوباما به ریاست جمهوری آمریکا و نیز انتخاب روحانی به عنوان چهره ای میانه رو در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۳ در ایران نشانه های امیدوارکننده ای دیده شد. اوباما در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: “ما در پی تغییر رژیم [در ایران] نیستیم…ما برای حق مردم ایران برای دستیابی به انرژی صلح آمیز هسته ای احترام قائلیم… من بر این باورم که اگر بتوانیم مسئله هسته ای ایران را حل و فصل کنیم، این می تواند گامی بزرگ در جهت تحول در روابط باشد – روابطی بر اساس منافع و احترام متقابل.” روحانی رئیس جمهور ایران هم در همان نشست با بهره برداری از فرصت به این اظهارات پاسخ مثبت داد و تأکید کرد که ایران در پی “تعامل سازنده” است و “درصدد افزایش تنش با آمریکا نیست”. وی همچنین افزود، “بگذارید بلند و واضح بگویم که صلح در دسترس است.”

در پی این سخنان امیدوارکننده اقدامات سازنده ای هم صورت گرفت. نخستین گفتگوهای مستقیم بین جان کری وزیر امور خارجه آمریکا و جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران ۲۶ سپتامبر در مقر سازمان ملل برگزار شد. روز بعد از آن، اوباما و روحانی نخستین بار تلفنی با یکدیگر گفتگو کردند و از وزیران خارجه خود خواستند به گفتگوهای مستقیم ادامه دهند.
فضای سیاسی جدید در پی انتخابات ریاست جمهوری ایران که با گفتگوهای مستقیم بین واشنگتن و تهران تقویت شده بود، تأثیر ملموسی بر تحولات منطقه ای داشت.

نخست اینکه همکاری سه جانبه بین روسیه، ایران و آمریکا منجر شد دولت سوریه سلاح های شیمیایی اش را کنار بگذارد، کنوانسیون منع سلاح های شیمیایی را امضا کند و درهای کشور را به روی بازرسان بین المللی بگشاید تا سلاح های شیمیایی را نابود کنند. ظریف در تشریح این موفقیت می گوید: “با اقدامات هماهنگ از سوی بعضی بازیگران از جمله ایران و روسیه، و آمریکا، و بسیاری از دیگر بازیگران از [جنگ] جلوگیری شد، در حالی که نیروهای زیادی در پی جنگ بودند.”

دوم اینکه، در دور نخست گفتگوهای هسته ای بین ایران و قدرت های جهانی در ۱۵ و ۱۶ اکتبر، تهران بسته ای بسیار فراگیر را برای حل تنش یک دهه ای بر سر پرونده هسته ای ایران ارائه کرد. طرف ایرانی همچنین گفتگوهای متفاوتی با مقامات آمریکایی برگزار کرد. یک مقام بلندپایه آمریکایی در پی این گفتگوها به خبرنگاران گفت: “من هیچ وقت چنین گفتگوهای جدی، مفصل، صریح و صادقانه ای با هیئت ایرانی نداشته ام.” بیانیه مشترکی که از سوی کاترین اشتون به نمایندگی از شش قدرت بزرگ جهان و نیز ایران منتشر شد این گفتگوها را اساسی و با نگاهی رو به جلو خواند.

سوم اینکه در جلسه دو روزه ای که روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در وین برگزار شد ایران فصل جدیدی را در برخورد با آژانس بین المللی انرژی اتمی برای حل ابهامات فنی باقیمانده گشود. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران پیشنهاد جدیدی را به یوکیو آمانو مدیر کل آژانس ارائه کرد و مدعی رویکردی جدید شد. ترو واریورانتا، معاون مدیر کل آژانس در پایان این گفتگوها به خبرنگاران گفت: “آژانس بین المللی انرژی هسته ای و ایران جلسه ای بسیار سازنده درباره مسائل قبلی و جدید برگزار کردند.” همچنین رضا نجفی نماینده ایران در آژانس گفت: “من معتقدم که با ارائه این پیشنهادهای جدید توسط ایران، توانسته ایم فصل جدیدی از همکاری را بگشاییم.”

اگر چه محتوای بسته ایران محرمانه نگاه داشته شده است، نمایندگانی از هیئت های قدرت های جهانی که در گفتگوهای اخیر هسته ای در ژنو شرکت داشتند، در دو سمینار جداگانه، به من گفتند، “بسته هسته ای جدید ایران به همه نگرانی های اصلی قدرت های جهانی می پردازد.”

در واقع “پیشنهاد گام به گام” روسیه و نیز گزارش های معتبر رسانه ای و بیانیه های مقامات سابق آمریکا که درگیر مسئله هسته ای هستند، حاکی است که خواسته های قدرت های جهانی این موارد است:

نخست اینکه آنها اصرار دارند ایران با پیوستن به پروتوکل الحاقی – ترتیبات فرعی کد ۳٫۱ و همکاری با آژانس بین المللی انرژی هسته ای به منظور حل مسائل به اصطلاح “جنبه احتمالا نظامی”، نهایت شفافیت را نشان دهد.

دوم اینکه با پذیرش پنج اقدام اعتماد ساز، اطمینان های لازم درباره “نبود توان اشاعه” داده شود: غنی سازی خود را در حد ۵ درصد حفظ کند، سقفی برای تعداد و نوع سانتریفیوژها نگاه دارد، سقفی را برای ذخائر اورانیوم غنی شده خود داشته باشد، تضمین دهد که در تأسیسات آب سنگین اراک هیچ بازفراوری شکافت پلوتونیوم صورت نگیرد.

طرح گام به گام روسیه تمام این عناصر اصلی مورد نظر قدرت های جهانی را شامل می شد و مورد استقبال ایران قرار گرفت. محمود احمدی نژاد رئیس جمهور سابق ایران در دیداری در اوت سال ۲۰۱۱ با سفیر روسیه گفت: “ایران از طرح گام به گام روسیه استقبال می کند و آماده است برای همکاری پیشنهادهایی را ارائه دهد.” رئیس جمهور سابق ایران از پیشنهاد روسیه استقبال کرد چرا که این طرح دو خواسته اصلی ایران را هم شامل می شد: شناسایی حق ایران برای غنی سازی و لغو تحریم ها. منابع قابل اعتماد به من گفتند که طرح روسیه از آنجا شکست خورد که طرف آمریکایی نتوانست در مقابل اقدامات ملموس ایران در زمینه شفافیت و عدم اشاعه، لغو تحریم ها را ارائه دهد.

این سابقه در کنار بسته فراگیر جدیدی که توسط ایران به قدرت های جهانی ارائه شده است و فصل جدیدی که ایران با آژانس باز کرده است، حاکی از آنست که معامله ای بزرگ در مسئله هسته ای به دو شرط ممکن است: آمریکا و قدرت های جهانی به حقوق ایران تحت معاهده منع تکثیر هسته ای احترام بگذارند و بتوانند تحریم ها را به میزان متناسب در مقابل پذیرش درخواست های اصلی آنها توسط ایران لغو کنند. این کار عملا خواسته های دو طرف را در یک بسته قرار می دهد و روندی گام به گام را به صورت اقداماتی متقابل و متناسب به اجرا در می آورد.

تندروها در تل آویو و واشنگتن برای پرهیز از تحقق این تحول در پی انحراف پیشنهاد به سوی “آزادسازی منابع پولی” هستند. مارک دوبوویتز، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی ها در این باره گفته است، “مهمترین نگرانی من اینست که اگر دولت، آجری را از رژیم تحریم ها بردارد، نمی توان آنرا دوباره سرجایش گذاشت.” وی طرح “آزادسازی منابع مالی” را روشی برای کمک مالی به ایران بدون لغو تحریم ها دانست.

در حال حاضر، حدود ۵۰ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران در حساب های امانی در کشورهایی نگاهداری می شود که همچنان از ایران نفت وارد می کنند. ایران از این سرمایه ها برای پرداخت پول واردات از همان کشورها استفاده می کند. از سرگیری مذاکرات هسته ای به تندروهای اسرائیلی و آمریکایی این فرصت را داده است که دوباره این منابع را کاملا بلوکه کنند، هدفی که از مدتها پیش در پی آن بوده اند.

پیشنهاد آنها مبنی بر دادن مجوز به پرزیدنت اوباما برای اجازه موقت به ایران در دسترسی به این منابع مالی، به احتمال زیاد به اعطای امتیازات هسته ای ربط داده می شود.

پذیرش این شرایط از سوی ایران به امتیازات پولی می انجامد که به ساختار رژیم تحریم های یکجانبه و چندجانبه سازمان ملل، آمریکا و اروپا لطمه ای نمی زند. در همین حال موافقت نکردن ایران، به بلوکه شدن پول هایش در خارج و قرار گرفتن آنها تحت تحریمی مجازی منجر می شود. بنابراین، پیشنهاد مورد نظر تندروها چیزی جز یک اسب تروا نیست.

این سیاست نه تنها مانع تحقق توافق هسته ای می شود، بلکه معما را پیچیده تر هم می کند. جان کری، وزیر خارجه آمریکا گفته است، “اقدامات باید واقعی باشد. باید کار را پیش ببرد. و هیچ لغتی نمی تواند جایگزین آن اقدامات شود.” پس از یک دهه، قدرت های جهانی و ایران در مرحله توافق نهایی در معمای هسته ای هستند به شرط آنکه آمریکا بتواند در زمینه لغو تحریم ها به اقدام واقعی بپردازد.

جمعه ۱۲ مهر ۱۳۹۲ - 4 اکتبر 2013

منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه: چالش‌ جدید

چاپ ايميل

سه شنبه, اکتبر 1, 2013 - 22:07

• ناصر ثقفی عامری

پرسش مشروعی که اغلب توسط کشورهای فاقد تسلیحات هسته‌ای عضو ان.پی.تی مطرح می‌شود به تعهد کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای عضو ان.پی.تی برای خلع سلاح جامع و همجنین احترام به حقوق کشورهای فاقد تسلیحات هسته‌ای جهت زندگی در صلح و عدم تهدید آنان با سلاح‌های هسته‌ای مربوط می‌شود. به عبارت دیگر، کشور های فاقد تسلیحات هسته ای می گویند که چرا کشورهای دارنده سلاح های هسته‌ای حاضر نیستند که به کشورهای فاقد سلاح هسته‌ای تضمین‌های امنیتی لازم را بدهند که آنان را مورد تهدید هسته ای قرار نخواهند داد؟

مقاله حاضر ابتدا به طرح ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی [1]  در خاورمیانه پرداخته و درضمن آن به تاریخچه پیشنهاد اولیه ایران در خصوص ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای[2] اشاره می نماید. سپس، نگاهی به سیاست‌های متضاد اسرائیل و ایران در قبال این منطقه می‌افکند و به دنبال آن از یک راه حل منطقه‌ای در چهارچوب اهداف کلی‌ خلع سلاح هسته‌ای در جهان، برطبق پیمان عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای[3] سخن می‌گوید.

کنفرانس هلسینکی[4]  در سال 2012 که از مدت‌ها پیش انتظار برگزاری آن می‌رفت و هدف آن ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه بود، در مراحل نهائی از سوی ایالات متحده امریکا ظاهراً به دلیل هراس از اینکه به عنوان تریبونی برای حمله به اسرائیل مورد استفاده قرار گیرد، لغو شد. در این حال، سایر برگزار کنندگان اصلی کنفرانس یعنی روسیه، بریتانیا و دبیر کل سازمان ملل متحد ابراز امیدواری کرده اند که این کنفرانس در آینده نزدیک برگزار شود. تعویق در برگزاری کنفرانس هلسینکی و ابهام در مورد سرنوشت آن بی‌شک تبعاتی منفی در زمینه تلاش‌های منطقه‌ای و جهاتی برای خلع سلاح در پی خواهد داشت، زیرااین امر به اصل اعتماد که برای هر ابتکاری در خصوص خلع سلاح لازم است، صدمه خواهد رساند. از این‌رو، این کنفرانس با توجه به پیوندی که اینک بین آن و تلاش هائی که در جهت منع اشاعه سلاح‌های هسته‌ای در چهارچوب پیمان عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای به عمل می آید از اهمیت بسیار بیشتری نسبت به گذشته برخوردار شده است. 

پیشینه تاریخی

در سال 1974، ایران طرح منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای  در خاورمیانه را ارائه کرد که بعداً از پشتیبانی مصر نیز برخوردار گردید. براساس طرح مزبور، مجمع عمومی ملل متحد از سال 1980 به طور منظم قطعنامه‌هایی به تصویب رسانده که در آنها خواستار ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه شده و بر اهمیت آن تأکید کرده است. در سال 1990، مصر این طرح را گسترش داد تا شامل کلیه انواع سلاح‌های کشتار جمعی[5]  یعنی شیمیایی، بیولوژیکی، هسته‌ای و نیز وسائل پرتاب آنها شود. پنج سال بعد، در 1995 و طی کنفرانس بازنگری و گسترش ان.پی.تی، کشورهای عضو این پیمان این طرح را مورد تأیید قرار دادند و متعاقبا کنفرانس بازنگری ان.پی.تی در سال 2010 خواستار برگزاری کنفرانسی در این زمینه در سال 2012 شد.

کلیه کشورهای خاورمیانه از این اقدام مثبت استقبال کردند و قصد خود را مبنی بر شرکت در آن اعلام نمودند. اسرائیل ابتدا از اتخاذ موضعی روشن امتناع کرد، اما با نزدیک شدن زمان برگزاری کنفرانس نشانه‌هایی مبنی بر عدم شرکت از خود بروز داد. ظاهراً، همین امر کافی بود تا ایالات متحده آمریکا به فکر لغو کنفرانس بیفتد. به این ترتیب اقدام واشینگتن نه تنها شکستی در تلاش ها برای ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای در منطقه ناپایدار خاورمیانه بود، بلکه همچنین نشانگر آن بود که اینک سرنوشت ان.پی.تی بیش از هر زمان دیگری در اختیار سیاستمداران آمریکایی قرار گرفته و ممکن است جهت پیشبرد اهداف سیاسی و نظامی خود از آن بهره گیرند.

بی‌شک، تصمیم واشینگتن به لغو کنفرانس هلسینکی سبب نومیدی بسیاری از کشورها گردید. ایران درواکنش به اقدام مزبور در بیانیه‌ای اعلام کرد: «آمریکا کنفرانس هلسینکی را به خاطر اسرائیل به گروگان گرفته است...‌‌] زیرا[آمریکایی‌ها خواهان حمایت از توانایی نظامی هسته‌ای اسرائیل هستند».^([i])

جالب این که مجمع عمومی ملل متحد در تاریخ 4 دسامبر 2012، در اقدامی که به نظر می‌رسید چندان با لغو کنفرانس منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی بی‌ارتباط نباشد، قطعنامه‌ای را به تصویب رساند و طی آن از اسرائیل خواست تا بدون هیچ تأخیری به پیمان ان.پی.تی بپیوندد. این قطعنامه همچنین خواستار این شد تا سایت‌های هسته‌ای اسرائیل در معرض بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی[6] قرار گیرند. با این حال ، اسرائیل  مانند گذشته قطعنامه‌ای را که با رأی مثبت 174 کشور به تصویب رسیده بودرا رد کرد و آرای مزبور را مکانیکی و بی‌معنا خواند !.^([ii]) 

گسترة طرح

گرچه چهارچوب مفهومی طرح پیشنهادی ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه همچنان به قوت خود باقی است، معهذا بنظر می رسد که لازم است برخی تحولات ژئوپولیتیک برای ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی مورد توجه قرار گیرد. در اوائل دهه 1970 هنگامی که طرح اولیه شکل گرفت، نظام دو قطبی در جهان حاکم بود. در آن زمان، مسائل استراتژیک عمده مانند سلاح‌های هسته‌ای تحت کنترل شدید دو ابرقدرت یعنی ایالات متحده امریکا و اتحاد شوروی قرار داشتند. حوزة نفوذ آنها نیز بنابر نقشه ژئوپولیتیکی آن دوران تعیین می‌شد. با وصف فوق و هرچند که بیش از دو دهه از پایان جنگ سرد می گذرد هنوز ابهاماتی درباره شکل قطعی دورنمای ژئوپولیتیکی منطقه وجود دارد. این موضوع پس از رویدادهای 11 سپتامبر 2001 و به دنبال مداخله نظامی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در افغانستان که بعدها به پاکستان نیز گسترش یافت، آشکارتر گردید. به دنبال این رویدادها، گفته شد که افغانستان و پاکستان باید وارد نقشه «خاورمیانه جدید» شوند.^([iii]) این رویکرد نشان دهندة این واقعیت بود که به رغم اختلاف‌نظر در خصوص مرزهای جدید ژئوپلیتیکی منطقه، اختلافات ا ندکی درباره تغییرات به وجود آمده و لزوم توجه به آنها وجود دارد؛ به ویژه هنگامی که به مسئله از زاویة عدم اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی نگریسته ‌شود.

از سوی دیگر، در طرح پیشنهادی اولیه برای ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه، سلاح‌های هسته‌ای تنها نوع سلاحهای کشتار جمعی بودند که مورد توجه قرار داشتند،  در حالی که در طرح جدید ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی، سلاح‌های شیمیایی و بیولوژیکی و سیستم‌های پرتاب آنها نیز گنجانده شده‌اند. طبیعی است که با گسترش طرح اولیه، فرایند های مربوطه نیزپیچیده‌تر و چالش برانگیزتر می‌شود. ظاهراً انگیزة مصر و برخی دیگر از کشورهای عرب هنگام گسترش طرح مزبور و شمول هر سه نوع سلاح  کشتار جمعی در آن، دستیابی به مصالحه ای با اسرائیل در جریان روند صلح خاورمیانه در اوایل دهۀ ١٩٩٠ بوده است. زیرا این ابتکار کشورهای عرب فقظ در ارتباط با فرایند چانه‌زنی و امتیازدهی به اسرائیل قابل توجیه است. اسرائیل در آن زمان هنگام مطرح شدن زرادخانۀ هسته‌ای خود به تهدیدات سلاح‌های شیمیایی مصر و سوریه اشاره می نمود. هر چند که هدف اصلی اسرائیل گریز از فشارها در خصوص سلاح‌های هسته‌ای خود بود. از سوی دیگر، شمول سلاح‌های شیمیایی و بیولوژیکی در طرح جدید عاری‌سازی منطقه از تسلیحات کشتار جمعی بعید بود که بتواند حاوی دستاورد عمده ای باشد، زیرا پیش از آن دو ابزار بین‌المللی مهم یعنی کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی [7]  و کنوانسیون سلاح‌های بیولوژیکی[8] در جهت خلع سلاح و عدم اشاعه این دو نوع از تسلیحات کشتار جمعی وجود داشت. افزون بر این، قرار دادن وسائل پرتاب سلاح‌های کشتار جمعی در دستور کار جدید ،  دشواری‌هایی رابرای دستیابی به یک اجماع بین‌المللی پدید می‌آورد، زیرا سامانه‌های پرتابی سلاح های کشتار حمعی بسیار متنوع بوده و انواع تسلیحات ازسامانه ‌های پرتاب ساده‌دستی تا انواع بسیار پیچیده‌ مانند انواع موشک ها، هواپیماهای جنگی یا زیردریایی ها را شامل می‌شوند. 

تغییرات ژئوپلیتیک

بازتاب تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، طی سه سال اخیر بر سیاست‌ها و رویکردهای کشورهای مختلف چندان غیر منتظره نبود. برای مثال، در مصر، یعنی با نفوذترین بازیگر در جهان عرب شاهد تغییرات عمده ای در سیاست های آن کشور می باشیم. اولین نشانه‌های این تغییر در جریان کنفرانس بازنگری ان.پی.تی درسال 2010 رخ داد و آن هنگامی بود که مصر نقش پیشرو را در میان کشورهای عربی ایفا کرد و به آمریکا فشار وارد آورد تا لحن موجود در قطعنامه دربارة اسرائیل را بپذیرد.^([iv]) اما موضع تندتر مصر هنگامی نمایان تر شد که در اعتراض به شکست تلاش های جامعة بین‌المللی برای اجرای قطعنامه خاورمیانه عاری از سلاح‌های هسته‌ای، آن کشور مبادرت به خروج از اجلاس آوریل 2013 کمیته مقدماتی برای کنفرانس بازنگری ان.پی.تی در 2015 نمود.  

از سوی دیگر، شاهد آن می‌باشیم که درترکیه نیزتحولاتی روی داده واینک آن کشور در صدد ایفای نقش مؤثرتری در خاورمیانه جدید می‌باشد. بسیاری بر این باورند که ترکیه می کوشد تا به عنوان نمونه ای برای کشورهای عربی که اینک دستخوش تغییرات انقلابی می باشند، درآید. گرایش مزبورهنگامی آشکارتر شد که ترکیه بر سر موضوع محاصرة غزه در کنار فلسطینی‌ها ایستاد. با این حال، به نظر می رسد که هنوز تردید هائی در ترکیه در باره این نقش جدید و از جمله مسائلی مانند استقرار سلاح‌های هسته‌ای آمریکا در خاک این کشور وجود دارد. وجود سلاح‌ها ی هسته ای امریکا در خاک ترکیه  می تواند تاثیری منفی بر برنامه‌های انرژی هسته‌ای آن کشور داشته باشد .  اما شاید مهمتر از همه آن باشد که این امر مانعی مهم بر سر راه ترکیه ایجاد می نماید تا آن کشور بتواند در طرح خاورمیانه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی به عنوان یک شریک فعال حضور یابد.

 سیاست هسته‌ای اسرائیل

اسرائیل که عضو پیمان ان.پی.تی. نیست و بنا به گزارشات موجود حدود٦٠  تا 400 سلاح هسته‌ای در اختیار دارد[v]، همواره این موضع را اتخاذ کرده است که دستیابی به صلح در خاورمیانه باید مقدم بر هرگونه ممنوعیتی در خصوص سلاح‌های هسته‌ای باشد. اسرائیل به منظور اینکه سرزنشی متوجه سیاست‌های هسته‌ای آن نشود، سیاست ابهام را در خصوص زرادخانه هسته‌ای خود که آن را مخفیانه وبا همدستی غرب به دست آورده[vi] در پیش گرفته است. سیاست ابهام هسته‌ای اسرائیل سیاستی فریبکارانه است ، زیرا جامعه بین‌المللی از زرادخانه هسته‌ای آن کشور و توانایی آن برای پرتاب سلاح‌های هسته‌ای از طریق هواپیما، موشک‌های بالستیکی و موشک‌های کروز مستقر در زیردریایی‌ها که می‌توانند کلیه کشورهای خاورمیانه را هدف قرار دهند، به خوبی آگاه می‌باشد.

لازم به ذکر است که با وجودتمام تمهیدات مذکور ، سلاح‌های هسته‌ای  تا کنون امنیت بیشتری برای اسرائیل به ارمغان نیاورده‌اند و احتمال ندارد که در آینده نیز بتوانند چنین نقشی را ایفا کنند. به این ترتیب، در حالی که اسرائیل صمیمانه‌ترین روابط را با آمریکا دارد، اصرار ورزیدن برای داشتن نیروی هسته‌ای مستقل سؤال برانگیز است و تنها می‌تواند نشانة غرور و تکبر به حساب آید؛ زیرا بر همگان آشکار است که اسرائیل توان هیچ گونه رویارویی نظامی جدی را بدون کمک و مداخله موثر آمریکا ندارد. این استدلال نیز که برخورداری از سلاح‌های هسته‌ای برای مقابله با نیروی بسیار پرشمارتر اعراب لازم است نیز دور از واقعیت است، زیرا در کلیه جنگ‌هایی که در گذشته میان اسرائیل و اعراب در گرفته است، سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل هیچ گونه نقشی ایفا ننموده اند. افزون بر این، اگر استدلال کسانی که می‌گویند سلاح‌های هسته‌ای نقش بازدارنده را در مقابل تهدیدات هسته‌ای دارند، قابل پذیرش باشد، باید گفت که اسرائیل به راحتی می‌تواند مانند ژاپن ویا کره جنوبی با تکیه بر نزدیک‌ترین متحد خود یعنی آمریکا درزیر چتر هسته‌ای آن کشور قرار گیرد.

به این ترتیب ، در شرایط کنونی، سیاست هسته‌ای اسرائیل نه تنها مانعی عمده بر سر راه ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته‌ای در منطقه است بلکه به طور بالقوه می‌تواند جنگی جدید  در منطقه به راه اندازد. زیرا اسرائیل به منظور حفظ انحصار هسته‌ای خود و ا لبته با حمایت آمریکا وارد جنگ مخفیانه وکثیفی علیه ایران شده است. اسرائیل برنامه هسته‌ای ایران را که تماماً زیر نظر و تحت پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد، مورد هدف قرار داده است. از این‌رو ، تلاش اسرائیل برای تهدید جلوه دادن ایران فقط می‌تواند به عنوان اقدامی برای جلوگیری از فشارهای بین‌المللی در خصوص پایمال نمودن حقوق فلسطینی‌ها و نیز دور کردن توجهات از زرادخانه هسته‌ای خود که تهدیدی علیه خاورمیانه و مناطق دورتر می‌باشد، تفسیر گردد.

 سیاست هسته‌ای ایران

ایران به عنوان یکی از اعضای بنیانگذار ان.پی.تی و همچنین مبتکر طرح منطقه عاری از تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه در سال 1974 ، همواره پایبندی خود را به مقررات ان.پی.تی حفظ  کرده است. ایران به طور مکرر هرگونه تمایل به دستیابی به تسلیحات هسته‌ای را تکذیب کرده است^([vii])، اما در عین حال ایران همواره با استناد به ماده 4 پیمان ان.پی.تی بر حقوق خود برای تحقیق، تولید و کاربرد انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز بدون هیچ گونه تبیعضی پای فشرده است. ایران اعلام کرده است که در حال حاضر به غنی‌سازی در سطح 5/3 درصد و به میزان اندکی در سطح 20 درصد برای تحقیقات پزشکی و ایزوتوپ‌های دارویی مشغول است که از سطح 95 درصد که معمولاً برای تولید سلاح‌های هسته‌ای لازم می‌باشد، بسیار پائین‌تر است. علاوه بر این، در حالی که اسرائیل عملاً زیر چتر هسته‌ای آمریکا قرار دارد، احتمال حمله ایران به اسرائیل حتی در صورتی که بنا به ادعای آنان به تسلیحات هسته ای دست یابد، در حد صفر می‌باشد.

بسیاری از کارشناسان که شاهد افزایش فشارها بر برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران هستند و در همان حال می‌بینند که اسرائیل  که از اعضای پیمان ان.پی.تی نیست، از چک سفید برای دستیابی به سلاح هسته‌ای و افزایش ذخایر آن برخوردار می‌باشد، از این وضعیت متعجب شده‌اند که چرا ایران از حق خود برای خروج از ان.پی.تی استفاده نمی‌کند. آنان در این خصوص به ماده 10این پیمان استناد کرده و می گویند درطی مدتی که ایران و یا کشور های دیگر منطقه به عضویت ان.پی.تی در آمده ‌اند، اسرائیل به زرادخانه هسته ای بزرگی دست یافته و اینک به تهدید آنان با این تسلیحات می پردازد.

 خلع سلاح هسته‌ای

بدیهی است که نخستین گام ضروری در جهت ایجاد یک  منطقه عاری از سلاح هسته‌ای از میان بردن سلاح‌های موجود در آن منطقه می‌باشد. اغلب کشورها و نهادهای پژوهشی غربی در راستای راضی نگاه داشتن اسرائیل از پرداختن به این موضوع مهم یعنی تسلیحات هسته‌ای اسرائیل اجتناب می ورزند. از سوی دیگر، تسلیحات هسته‌ای موجود در ترکیه به عنوان بخشی از سیاست تسلیحات هسته‌ای ناتونیز موضوع مورد مناقشه برانگیز دیگری برای ایجاد منطقه عاری از تسلیحات به شمار می رود که لازم است در جای خود به آن نیز پرداخته شود.

پرسش مشروعی که اغلب توسط کشورهای فاقد تسلیحات هسته‌ای عضو ان.پی.تی مطرح می‌شود به تعهد کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای عضو ان.پی.تی برای خلع سلاح جامع و همجنین احترام به حقوق کشورهای فاقد تسلیحات هسته‌ای جهت زندگی در صلح و عدم تهدید آنان با سلاح‌های هسته‌ای مربوط می‌شود. به عبارت دیگر، کشور های فاقد تسلیحات هسته ای می گویند که چرا کشورهای دارنده سلاح های هسته‌ای حاضر نیستند که به کشورهای فاقد سلاح هسته‌ای تضمین‌های امنیتی لازم را بدهند که آنان را مورد تهدید هسته ای قرار نخواهند داد؟ افزون بر این، باید به این نکته توجه داشت که هرگونه تلاشی در جهت خلع سلاح از جمله ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه نمی‌تواند در خلاء صورت گیرد و لازم است در چهارچوب یک طرح جامع خلع سلاح هسته‌ای در جهان مطرح شود.

جای تأسف بسیار است که پس از گذشت قریب به 23 سال پس از پایان جنگ سرد، هنوز شاهد همان گفتمان دوران جهان دو قطبی در خصوص تسلیحات هسته‌ای می‌باشیم. آنچه موجب ابهام نزد مردم خاورمیانه و سایر نقاط جهان می‌باشد این است که چرا کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای به آنچه که خود موعظه می‌کنند، عمل نمی‌کنند. برای مثال ، چرا هیچ گونه طرح و برنامه‌ریزی جدی برای ایجاد یک اروپای عاری از سلاح‌های کشتار جمعی وجود ندارد. نباید فراموش کرد که بیشترین انباشت سلاح‌های هسته‌ای در اروپا قرار دارد و اهداف متعددی رادر این قاره مورد هدف قرار داده اند. خطر هنگامی بیشتر آشکار می‌شود که به یاد آوریم که دو جنگ ویرانگر در تاریخ بشریت در اروپا در گرفته است. تحت این شرایط ، چنانچه کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای از خلع سلاح جامع هسته‌ای در جهان همچنان طفره روند و بدتر اینکه کماکان[viii] بر مدرنیزه کردن و کاربرد این سلاح‌ها به منظور تهدید کشورهای دیگر اصرار ورزند، امید چندانی به تحقق منطقه عاری از سلاح هسته‌ای در خاورمیانه نمی توان داشت. همچنین و در حالی که سلاح‌های هسته‌ای اسرائیلی در منطقه وجود دارد و اسرائیل از پیوستن به ان.پی.تی یا متعهد ساختن خویش به خلع سلاح هسته‌ای امتناع می‌ورزد، تصور پیشرفت در مذاکرات ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته‌ای بسیار دشوار خواهد بود.

نتیجه‌گیری

پس از کوشش‌های فراوان ولی ناکام در طی دهه‌های گذشته برای ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته ای در خاورمیانه، اینک کنفرانس هلسینکی به نماد تعهد کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای به ان.پی.تی تبدیل شده است. از این‌رو، ایران به همراه سایر کشورهای منطقه در انتظار تشکیل این کنفرانس می باشند.^([ix]) در تهران این باور وجود دارد که برگزاری یک اجلاس موفق در خصوص ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی فرصتی خواهد بود تا کلیه ابهامات قدرت‌های غربی در خصوص برنامه هسته‌ای آن برطرف گردد. در حال حاضر این اجرای این طرح یکی از اولویت‌های سیاست خارجی ایران محسوب می‌شود زیرا اکنون این کشور رئیس جنبش عدم تعهد‌ می‌باشد و در گذشته جنبش عدم تعهد که دارای 120 عضو می‌باشد حمایت خود را از ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه اعلام کرده است. به این ترتیب، حمایت وسیعی که در جامعه بین‌المللی برای ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی وجود دارد ، خود می‌تواند مشوق برگزاری هر چه سریع‌تر کنفرانس هلسینکی تلقی گردد.

---

[1] - Weapons of Mass Destruction Free Zone.

[2] - Nuclear Weapons – Free Zone.

[3]-  Non – Proliferation Treaty.

[4] - Helsinki Conference.

[5] - Weapons of Mass Destruction.

[6] - International Atomic Energy Agency.

[7] - Chemical Weapons Convention.

[8] - Biological Weapons Convention.

 

---

[i]- Reuters, November, 2012.  

[ii] - http://www.jpost.com/Diplomacy-and-political/Jlem-rejects-UN-call-to-open-nuke-program-to-prbe

[iii] - اصطلاح «خاورمیانه بزرگ» ابتدا توسط وزیر خارجه پیشین آمریکا، کاندالیزا رایس در سال 2006 ابداع شد.

[iv] - عبارت مندرج قطعنامه به قرار زیر است: «کنفرانس بار دیگر بر اهمیت الحاق اسرائیل به پیمان و قرار دادن کلیه تأسیسات هسته‌ای این کشور تحت مقررات آژانس تأکید می‌کند».

[v] The International Institute for Strategic Studies, Nuclear Programs in the Middle East. In the Shadow of Iran, London, 2008, p. 132

[vi]  - Seymour Hersh, [The Samson Option (Random House, 1991)] details the Israel's nuclear weapons and how

 

[vii] - به رغم جار و جنجال‌های برخی رسانه‌های غربی، ایران مراقب بوده است تا از هر اقدامی که موجب توهم تولید سلاح هسته‌ای شود، اجتناب نماید. هانس بلیکس، مدیر کل سابق آژانس بین‌المللی انژری اتمی (از 1981 تا 1997) چنین اظهار داشته است که «ایران تاکنون ان.پی.تی را نقض نکرده است و در حال حاضر شواهدی مبنی بر اینکه ایران در حال تولید سلاح هسته‌ای است، وجود ندارد. رک:                http://antiwar.com/blog/2013/ob/un-official-hans-blix-iran-unke-threat-is-overhyped/

[viii]

[ix] - محمود احمدی‌نژاد رئس جمهوری ایران در بیانات خود در کنفرانس سازمان ملل در مورد بازنگری ان.پی.تی در سال 2010 بار دیگر بر اهمیت منطقه عاری از سلاح هسته‌ای در خاورمیانه تأکید کرد. رک:

http://english.irib.ir/index.php?option=comk2-view=item&id=60482:text-of-president-ahmadinejads-address-to-the-un-npt-review-conference&Itemid=182.

منبع: 

فصلنامه های پژوهشکده تحقیقات راهبردی

بخش: 

• دیدگاهها

خط قرمز

تیر ۱۲

استراتژیک, امریکا, ایران, تئوری, خاور میانه, فلسطین, هسته ای

واشنگتن پست/دیوید ایگناتیوس/

خبر انلاین/ترجمه: سارا معصومی/

از فاصله نشست در سطح بالای مسکو تا نشست هفته آتی در استانبول که در سطح کارشناسان برگزار خواهد شد ، حادثه ای رخ می دهد که می تواند زنجیره مذاکره میان تهران و گروه ۱+۵ را پاره کند. اروپایی ها برای تشدید تحریم هایی که از چند ماه پیش زمان دقیق اعمال آن را اعلام کرده بودند مصمم هستند و هشدارهای سعید جلیلی مذاکره کننده ارشد ایران به کاترین آشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس تیم مذاکره کننده با ایران نیز ادامه دارد. همزمان با این تحولات ، موجی از تعبیرها و تفسیرها در رسانه های غربی به راه افتاده است.

دیوید ایگناتیوس ستون نویس روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در تازه ترین نوشتار خود در این خصوص می نویسد که هر بار که سخن از برخورد احتمالی تل آویو با برنامه هسته ای تهران به میان می آید ، یک عبارت جالب میان وزرا و اعضای کابینه رد و بدل می شود که تقریبا عمومیت یافته است: تل آویو باید انتخاب کند: بمب یا بمباران . به زبان دیگر نگاه غالب بر این است که اگر تل آویو تاسیسات هسته ای تهران را هدف قرار ندهد ، با ایران مجهز به سلاح های هسته ای روبه رو خواهد شد.این عبارت در حقیقت گویای فضای فکری حاکم بر دفتر نخست وزیری رژیم اسرائیل است: مشخص است که گزینه نظامی علیه ایران با وجود تحریم هایی که برخی آن را اصلی ترین دلیل بازگشت تهران به پای میز مذاکره می دانند، هنوز بر روی میز قرار دارد.ادامه…. ادامه مطالعه …

افریم هلوی از روسای سابق موساد در این خصوص می گوید: “استفاده از گزینه نظامی یک بلوف نیست. آنها در این خصوص بسیار جدی هستند. ” تعداد قابل توجه دیگری از کارشناسان نیز در گفتگوهای هفته گذشته با رسانه ها تاکید کردند که جهان نباید با خیال آسوده به امور دیگر پرداخته و گمان کند که ماجرای پرونده هسته ای ایران فعلا مسکوت مانده است. اکنون چراغ زنگ خطرها همگی قرمز شده است. اسرائیلی ها در دیدار با مقام های امریکایی مرتبا گوشزد می کنند که بحث حمله به ایران در سال ۲۰۱۲ منتفی نشده است. هفته گذشته یک مقام ارشد اسرائیلی با حضور در واشنگتن تاکید کرد که شاید فضای جنگ در تابستان نسبت به بهار تعدیل شده است اما این گزینه برای همیشه از روی میز برداشته نشده است.

مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ بیش از آنکه از استرس اسرائیلی ها بکاهد، بر نگرانی آنها می افزاید. این نگرانی به این دلیل نیست که نتانیاهو گمان میکند ایرانی ها در حال خرید زمان هستند بلکه بیم این را دارد که حتی اگر تهران به درخواست غربی ها ، غنی سازی ۲۰ درصد را متوقف سازد و ذخیره ۲۰ درصدی خود را نیز صادر کند باز هم ۶ هزار کیلوگرم اورانیوم غنی شده با درصد پایین دارد که در بازه زمانی کمتر از یک سال می تواند آن را به اورانیوم مورد نیاز برای بمب هسته ای برساند.

نتانیاهو در حقیقت به دنبال به نقطه صفربازگرداندن کل برنامه هسته ای ایران است. بر این اساس نخست وزیر رژیم صهیونیستی درخواست ارجاع کل اورانیوم غنی سازی شده ایران حتی زیر ۲۰ درصدی ها را دارد. اگر مذاکرات به این مرحله نرسد ، احتمال دست به سلاح شدن اسرائیلی ها بسیار بالا است.

در این میان اختلاف میان اسرائیل و امریکا بر سر درصد اورانیوم غنی سازی شده است: برای رئیس جمهوری امریکا باراک اوباما ، خط قرمزی که اگر ایران از آن عبور کند باید دست به سلاح شد ، تصمیم رهبری ایران برای پیوستن این کشور به بلوک هسته ای است. تصمیمی که رهبری ایران تاکنون بارها آن را رد کرده است. برای بنیامین نتانیاهو اما خودداری از رسیدن ایران به مرحله ای که بتواند در کوتاه ترین بازه زمانی ممکن به بمب هسته ای دست یابد، خط قرمز است. ایم مقام صهیونیستی اندک تمایلی به صدور مجوز برای غنی سازی به ایرانی ها ندارد. وی حتی توان دیدن برنامه صلح آمیز هسته ای ایران را هم در چنته دارد. در میان طرفداران نتانیاهو نیز تضارب آرایی در خصوص میزان خطرناک بودن برنامه هسته ای ایران وجود دارد. به عنوان نمونه ایهود باراک وزیر جنگ این رژیم اعتقاد دارد که غرب باید پیش از آنکه ایران به ” محدوده امنیتی ” برسد یعنی زمانی که سانتریفیوژهای مخفی در نزدیکی قم! فعالیت خود را علنا آغاز کنند، متوقف شود. گمانه زنی ها حاکی از این است که ایران تا پایان سال جاری به این نقطه خواهد رسید. یک مقام اسرائیلی در این خصوص می گوید: بحث ما در خصوص برنامه هسته ای ایران یک یا دو هفته نیست اما بحث چند سال هم مطرح نیست.

برخی تحلیل گران ادعا می کنند که باراک بیش از نتانیاهو برای به توافق رسیدن با تهران بر سر غنی سازی اورانیوم تا درصدی قابل قبول ، انعطاف به خرج خواهد داد. با اینهمه برخی کارشناسان نیز در خصوص زمان دسترسی ایران به ” منطقه امن ” شک و شبهه دارند. به باور آنها هیچ کدام از تاسیسات هسته ای ایران حتی آنها که به ادعای غربی ها در قم پنهان است در برابر حملات ایمن نخواهد بود. بر اساس این تعریف ایران تنها زمانی مصونیت کامل خواهد داشت که زیر چتری از تسلیحات هسته ای قرار بگیرد.

ایگناتیوس در ادامه می نویسد: به باور من هرگونه حمله اسرائیلی ها به ایران بیش از آنکه سازنده باشد، مخرب خواهد بود. این حرکت می تواند جبهه مقابل برنامه هسته ای ایران را دچار شکاف کند. در حال حاضر در میان غربی ها نوئی ائتلاف علیه برنامه هسته ای ایران وجود دارد و تحریم هایی که تاکنون اعمال شده نیز دستپخت همین ائتلاف نسبی است.این حمله می تواند فرصت تاثیرگذاری تحریم ها را از میان بردارد.

نخست وزیر رژیم صهیونیستی باید تجربه مناخیم بگین نخست وزیر سابق این رژیم را به یاد بیاورد.وی در سال ۱۹۸۲ در واپسین روزهای حضور در قدرت با این استدلال که حمله به لبنان می تواند بر امنیت رژیم صهیونیستی بیفزاید لشگرکشی را آغاز کرد . داستانی که به گواه تاریخ اشتباه بزرگی بود.

 

انعکاس نشست وین با آژانس در مذاکرات بغداد

موسسه کارنگی: انعکاس نشست وین با آژانس در مذاکرات بغداداردیبهشت ۲۵

موسسه کارنگی/مارک هیبس/

دیپلماسی ایرانی/

نشست آژانس در حالی برگزار می شود که یک هفته بعد نشست ایران و گروه ۱+۵ در بغداد برنامه ریزی شده است. نمی توان گفت که آژانس بر دیپلماسی این گروه تاثیری ندارد. از سوی دیگر آمانو نتیجه این نشست را در غالب گزارشی به شورای حکام ارائه می دهد و احتمالا این گزارش پیش از برگزاری نشست بغداد آماده خواهد شد.  پیش از اینکه قدرت های جهانی دور دوم مذاکرات هسته ای خود با ایران را در بغداد برگزار کنند، آژانس بین المللی انرژی اتمی دو شنبه و سه شنبه این هفته با نمایندگان ایران پای میز مذاکره می نشیند. موسسه کارنگی در این زمینه گفت و گویی با مارک هیبس، تحلیلگر باتجربه و عضو این موسسه انجام داده است که متن خلاصه شده آن را در زیر می خوانید.

در نشست ایران و آژانس چه مسائلی مطرح است؟

آژانس بین المللی انرژی اتمی دوشنبه و سه شنبه با نشستی را با نمایندگان ایران برگزار می کند تا در خصوص نگرانی های مطرح در مورد ماهیت نظامی برنامه های هسته ای گفت و گو کند. در گزارش نوامبر گذشته آژانس به برخی نگرانی ها در مورد رویکرد نظامی برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی اشاره شده بود. نشست هفته جاری نیز به دنبال دو نشست دیگر در بهمن ماه برگزار می شود و علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس ریاست هیات ایرانی شرکت کننده در این نشست را بر عهده خواهد داشت. هرمن نکائرتس و رافائل گروسی نیز طرف های ارشد مذاکره کننده با ایران در جریان این نشست هستند. البته چندان در مورد انتظارات آژانس از ایران در این نشست صحبت نمی شود زیرا ایران در نشست های قبل با درخواست بازرسی از سایت نظامی پارچین مخالفت کرده بود.ادامه….

 

چرا پارچین برای آژانس اولویت دارد؟

 

تهران می گوید که آژانس مکانی را که برای بازرسی از پارچین در نظر گرفته اعلام نمی کند و آژانس هم می گوید نمی تواند این اطلاعات را در اختیار ایران بگذارد. این در حالی است که در گزارش نوامبر از پارچین به عنوان سایتی نام برده شده است که فعالیت های تسلیحاتی در آن انجام شده است. از سوی دیگر بازرسان آژانس در سال ۲۰۰۵ از این سایت بازدید کردند و نتوانستند شواهدی دال بر انجام فعالیت های تسلیحاتی در این سایت به دست آورند. اما این بار آژانس به ایران اعلام کرده که می خواهد از یکی از ساختمان های این سایت بازدید کند. درخواستی که در نشست بهمن ماه نیز مطرح شده بود اما تهران با آن مخالفت کرد و به جای پارچین سایتی در مریوان را برای بازرسی پیشنهاد داد. آژانس با این پیشنهاد مخالفت کرد و در نهایت یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس، مذاکرات را شکست خورده توصیف کرد.

 

باید گفت که در فهرست سایت های مورد نظر آژانس برای بازرسی، پارچین از اهمیت کمتری برخوردار است اما اینکه تهران با بازرسی از این سایت مخالفت می کند، حساسیت آژانس را بر انگیخته کرده است.

 

ایران از آژانس چه می خواهد؟

 

ایران به دنبال توافقی رسمی است که حق آژانس بین المللی انرژی اتمی برای طرح پرسش ها را محدود کند. از سوی دیگر توافق نسبی ایران و آژانس بر سر طرح عملیاتی به منظور حل مسائل موجود نیز با اعمال تحریم های شورای امنیت از بین رفت.

 

دستاورد های احتمالی نشست هفته جاری چه خواهد بود؟

 

خوش بینانه ترین نتیجه می تواند این باشد که ایران با ارائه مجوز بازرسی از پارچین و دستیابی به چارچوبی برای همکاری با آژانس در جهت رفع نگرانی ها، از مشوقی مانند تعدیل تحریم ها بهره مند شود. البته نتیجه دیگری نیز محتمل است. اینکه ایران با بازرسی از پارچین مخالفت کند در نهایت آمانو گزارشی منفی در خصوص رفتار ایران به شورای حکام ارائه کند.

 

رابطه نشست ایران و آژانس با یک تصویر دیپلماتیک بزرگتر چیست؟

 

نشست آژانس در حالی برگزار می شود که یک هفته بعد نشست ایران و گروه ۱+۵ در بغداد برنامه ریزی شده است. نمی توان گفت که آژانس بر دیپلماسی این گروه تاثیری ندارد. از سوی دیگر آمانو نتیجه این نشست را در غالب گزارشی به شورای حکام ارائه می دهد و احتمالا این گزارش پیش از برگزاری نشست بغداد آماده خواهد شد. در صورتی که نتیجه گیری آمانو از نشست آژانس با ایران آنگونه باشد که در بهمن سال گذشته اعلام شد، در این صورت نشست بغداد نیز می تواند گامی رو به عقب بردارد. در واقع نحوه عملکرد ایران و آژانس در نشست وین کاملا بر نشست بغداد تاثیر گذار است.

 

آیا اعضای آژانس و کارمندان آمانو از رویکرد وی در قبال ایران حمایت می کنند؟

 

اغلب اعضای آژانس تا کنون از موضع آمانو در قبال ایران حمایت کرده اند. پس از انتشار گزارش ماه نوامبر آمانو در مورد ایران نیز شورای حکام بیانیه ای علیه ایران صادر کرد که از ۳۵ عضو تنها دو عضو با آن مخالفت کردند. آمانو بر خلاف محمد البرادعی، همتای اسبق خود در مورد ایران با جدیت و شفافیت بیشتری عمل می کند. اما در برخی موارد مانند بازرسی از پارچین در بین مقامات آژانس اختلاف نظر وجود دارد. برای مثال برخی معتقدند پافشاری آژانس بر بازرسی از پارچین بی مورد است.

 

نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی در ساختار مذاکره ای برای بحران هسته ای ایران چیست؟

 

گروه ۱+۵ شامل آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان به همراه آژانس از سال ۲۰۰۶، همواره خواستار همکاری ایران هستند. در صورتی که ایران به پروتکل الحاقی عمل کند، آنگاه نقش آژانس مهم تر می شود چرا که می تواند دسترسی گسترده تری به اطلاعات و فعالیت های هسته ای ایران داشته باشد. اما در حال حاضر انتظار های غرب از آژانس در پرونده هسته ای ایران اندکی بیشتر از آن چیزی است که آژانس واقعا می تواند آن را انجام دهد.

 

مساله تعلیق غنی سازی اورانیوم در ایران تا چه اندازه حائز اهمیت است؟

 

این مساله بسیار مهم است. ایران باید برنامه غنی سازی را به حال تعلیق درآورد اما پرسش مطرح در این زمینه این است که زمان تعلیق چقدر خواهد بود. در این مورد طرح هایی مانند طرح گام به گام نیز مطرح است که ایران اقداماتی در جهت تعدیل نگرانی ها در خصوص برنامه های هسته ای اش به عمل می آورد و در مقابل از مشوق لغو تدریجی تحریم ها بهره مند می شود. این طرح از سوی روسیه مطرح شده و به موجب آن غنی سازی در ایران برای چند ماه تعلیق می شود. اما برخی کارشناسان غربی می گویند این زمان بسیار کوتاه است و ایران باید تا زمانی غنی سازی را در حالت تعلیق نگاهدارد که آژانس بین المللی انرژی اتمی بتواند ماهیت صلح جویانه برنامه های هسته ای اش را تایید کند.

 

خاویر سولانا» : شانس آخر ایران؟اردیبهشت ۲

اروپا, استراتژیک, امریکا, ایران, تئوری, هسته ای

«پراجکت سیندیکت»/

رادیو فردا/

«خاویر سولانا» مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا که قبل از عهده‌داری این مقام توسط «کاترین اشتون» به مدت چند سال سرپرستی مذاکرات هسته‌ای با ایران را برعهده داشت در مقاله‌ای که در «پراجکت سیندیکت» به چاپ رسیده تحلیل خود را از تازه‌ترین دور مذاکرات بین ایران و نمایندگان کشورهای پنج به علاوه یک منتشر کرده‌است.

ترجمه این مقاله به شرح زیر است: پس از یک سال و اندی بن‌بست و بی‌نتیجه ماندن مذاکرات ژانویه سال ۲۰۱۱ آغاز دور جدید گفت‌وگوها بین ایران و کشورهای پنج بعلاوه یک از نگاه بسیاری آخرین شانس ایران برای حل مسالمت‌آمیز بحرانی است که نزدیک به یک دهه ادامه دارد. من به عنوان مذاکره‌کننده از سوی دولت‌های غربی در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ در این بحران نقش مستقیمی داشتم. هدف دور جدید مذاکرات که ریاست آن برعهده کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سعید جلیلی مذاکره‌کننده ارشد دولت ایران است هنوز هم قانع کردن ایران به توقف غنی‌سازی اورانیوم، تبعیت از قطعنامه‌های مصوب شورای امنیت سازمان ملل متحد و پایبندی به تعهدات خود براساس پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای که ایران از جمله امضاکنندگان آن است. اما علاوه بر این چند عامل دیگر اهمیت راهبردی این مذاکرات را بیشتر می‌کند. ادامه…..

عامل اول این است که از زمان توقف دور قبلی گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران، شرایط سیاسی و اقتصادی ایران تغییرات مهمی کرده‌است. ماه نوامبر سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش خود اعلام کرد برنامه‌های هسته‌ای ایران به جای حرکت به سمت تولید برق و یا تولید ایزوتوپ برای مصارف پزشکی به سمت فراهم کردن امکانات برای تولید بمب هسته‌ای حرکت می‌کند. پس از آن فشارهای بین المللی بر ایران افزایش یافت و معاملات بانکی با بانک مرکزی ایران و همینطور صادرات نفت آن کشور مورد تحریم قرار گرفت. هر چند افزایش بهای نفت در ماه‌های اخیر تا حدی به درآمد آن کشور افزوده‌است ولی اعمال تحریم‌های جدید تاثیر خود را به شکل محسوسی به خصوص در شرایط اقتصاد مصرف‌کنندگان ایرانی برجای گذاشته‌است. از ماه اکتبر تاکنون ریال ۴۰ درصد از ارزش خود را در برابر ارزهای جهان از دست داده و این وضعیت واردات کالاهای خارجی را برای ایران دشوارتر کرده‌است. نقل و انتقال ارز در سیستم بانکی بین‌المللی برای دولت ایران، بازرگانان و شهروندان عادی آن کشور بسیار دشوار شده‌است. علاوه بر این حکومت ایرن به نسبت گذشته درگیر اختلافات شدیدتر و بنابراین ضعیف‌تر است. مناسبات آیت‌الله خامنه‌ای رهبر با محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران وخیم‌تر شده و در عین حال این اختلاف‌ها و تنش‌ها در سپاه پاسداران افزایش یافته‌است. باید دید که این تغییرات در حکومت وفضای سیاسی ایران به چه شکلی روی دور جدید مذاکرات تاثیر خواهد گذاشت. عامل دوم این است که تحت تاثیر ناآرامی و تحولات سیاسی در کشورهای عربی و به ‌ویژه سوریه که هم‌پیمان اصلی ایران در خاورمیانه به شمار می‌آید موقعیت جمهوری اسلامی در سطح منطقه تضعیف شده‌است. البته شرایط سوریه به عنوان تنها کشور خارج از مدار اتحاد شوروی سابق که میزبان پایگاه‌های نظامی روسیه‌است بر موضع‌گیری‌های مسکو در مذاکرات هسته‌ای با ایران تاثیر خواهد داشت و این گفت‌وگوهای دشوار را پیچیده تر خواهد کرد. از دیدگاه مناسبات با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز شرایط متحول شده‌است. این کشورها اکنون بیش از تمام سال‌های دو دهه گذشته در موضع مخالفت با ایران و سوریه قرار گرفته‌اند. عربستان سعودی و قطر حتی به شکل علنی از احتمال ارسال کمک‌های مالی و تسلیحاتی برای مخالفان رژیم سوریه صحبت می‌کنند. در عین حال منابع بزرگ نفت خام عربستان این امکان را فراهم می‌کند که در صورت کاهش صادرات نفت ایران آن کشور کمبود نفت در بازار جهانی را تامین کند. چین با توجه به وابستگی روز افزون به منابع انرژی خاورمیانه ناگزیر است در مذاکرات هسته‌ای با ایران به این عامل هم توجه زیادی بکند. چین و روسیه تاکنون در شورای امنیت سازمان ملل متحد از دولت فعلی سوریه حمایت کرده‌اند. اخیرا این موضوع بر ملا شده که دولت ایران با دادن کشتی‌های نفت‌کش به سوریه به رژیم آن کشور کمک کرده‌است که تحریم‌های بین‌المللی را دور زده و نفت خود را به شرکت دولت نفت چین بفروشد. عامل سوم این است که دولت اسرائیل که از نتایج دور قبلی مذاکرات هسته‌ای با ایران نیز ناراضی بود، در یک سال اخیر تحمل و صبر کمتری از خود نشان می‌دهد. در شرایطی که برنامه‌های هسته‌ای ایران به پیشرفت خود ادامه می‌دهند و فضای بحران و بی‌ثباتی در کل منطقه تشدید شده‌است، اسرائیل طرفدار اقدام نظامی در سال جاری است. به گفته اهود باراک وزیر دفاع اسرائیل ایران در سال جاری می‌تواند به مرحله‌ای از پیشرفت در برنامه‌های هسته‌ای برسد که اصطلاحا آن را «محدوده مصون» می‌نامند و از آن مرحله به بعد عملا اقدام نظامی بی‌نتیجه خواهد بود. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل ماه گذشته در جریان سخنرانی خود در جلسه «آیپک» که نیرومندترین لابی یا گروه فشار طرفدار اسرائیل در آمریکاست، بر ضرورت واکنش اضطراری به بحران هسته‌ای ایران تاکید کرد. اما مذاکرات هسته‌ای با ایران بسیار طولانی و پرپیچ و خم خواهد بود و عامل دیگری که بر پیچیدگی‌های این دور از گفت‌وگوها خواهد افزود همزمانی آن با سال انتخابات ریاست جمهوری در آمریکاست. به نظر می‌رسد که رهبران حزب جمهوری‌خواه آمریکا در مجموع به مواضع بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل بسیار نزدیک هستند. عامل آخر این است که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا به خوبی می‌داند که انتخاب شدن مجدد وی به مقام ریاست جمهوری در گرو پرهیز از هرگونه اشتباهی در این بحران است. اما چگونه می‌توان یک مذاکرات طولانی را به شکلی مدیریت کرد که به نفع طرف دیگر مذاکرات که خواستار وقت کشی است به نظر نیاید. به همین خاطر مدیریت تبلیغات و افکار عمومی در آمریکا یک عامل بسیار مهم در روند و چگونگی پیشرفت این مذاکرات خواهد بود. در حال حاضر و براساس توصیه‌های وزارت دفاع، دولت آمریکا یک کانال گفت‌وگوی مستقیم با ایران را هنوز باز نگاه داشته‌است. در اولین روز گفت‌وگوهای اخیر در شهر استانبول سعید جلیلی با درخواست هیئت آمریکایی برای ملاقات دوجانبه در چهارچوب همین گفت‌وگوهای هسته‌ای موافقت کرد. تمام طرف‌های حاضر در گفت‌وگو‌ها فعلا در این مرحله مذاکرات را گامی در جهت درست توصیف کرده‌اند. اگر ما می‌خواهیم که ایران هیچگاه به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند تنها وسیله‌ای که می‌تواند ایخاویر سولانا» : شانس آخر ایران؟اردیبهشت ۲

اروپا, استراتژیک, امریکا, ایران, تئوری, هسته ای

«پراجکت سیندیکت»/

رادیو فردا/

«خاویر سولانا» مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا که قبل از عهده‌داری این مقام توسط «کاترین اشتون» به مدت چند سال سرپرستی مذاکرات هسته‌ای با ایران را برعهده داشت در مقاله‌ای که در «پراجکت سیندیکت» به چاپ رسیده تحلیل خود را از تازه‌ترین دور مذاکرات بین ایران و نمایندگان کشورهای پنج به علاوه یک منتشر کرده‌است.

ترجمه این مقاله به شرح زیر است: پس از یک سال و اندی بن‌بست و بی‌نتیجه ماندن مذاکرات ژانویه سال ۲۰۱۱ آغاز دور جدید گفت‌وگوها بین ایران و کشورهای پنج بعلاوه یک از نگاه بسیاری آخرین شانس ایران برای حل مسالمت‌آمیز بحرانی است که نزدیک به یک دهه ادامه دارد. من به عنوان مذاکره‌کننده از سوی دولت‌های غربی در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ در این بحران نقش مستقیمی داشتم. هدف دور جدید مذاکرات که ریاست آن برعهده کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سعید جلیلی مذاکره‌کننده ارشد دولت ایران است هنوز هم قانع کردن ایران به توقف غنی‌سازی اورانیوم، تبعیت از قطعنامه‌های مصوب شورای امنیت سازمان ملل متحد و پایبندی به تعهدات خود براساس پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای که ایران از جمله امضاکنندگان آن است. اما علاوه بر این چند عامل دیگر اهمیت راهبردی این مذاکرات را بیشتر می‌کند. ادامه…..

عامل اول این است که از زمان توقف دور قبلی گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران، شرایط سیاسی و اقتصادی ایران تغییرات مهمی کرده‌است. ماه نوامبر سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش خود اعلام کرد برنامه‌های هسته‌ای ایران به جای حرکت به سمت تولید برق و یا تولید ایزوتوپ برای مصارف پزشکی به سمت فراهم کردن امکانات برای تولید بمب هسته‌ای حرکت می‌کند. پس از آن فشارهای بین المللی بر ایران افزایش یافت و معاملات بانکی با بانک مرکزی ایران و همینطور صادرات نفت آن کشور مورد تحریم قرار گرفت. هر چند افزایش بهای نفت در ماه‌های اخیر تا حدی به درآمد آن کشور افزوده‌است ولی اعمال تحریم‌های جدید تاثیر خود را به شکل محسوسی به خصوص در شرایط اقتصاد مصرف‌کنندگان ایرانی برجای گذاشته‌است. از ماه اکتبر تاکنون ریال ۴۰ درصد از ارزش خود را در برابر ارزهای جهان از دست داده و این وضعیت واردات کالاهای خارجی را برای ایران دشوارتر کرده‌است. نقل و انتقال ارز در سیستم بانکی بین‌المللی برای دولت ایران، بازرگانان و شهروندان عادی آن کشور بسیار دشوار شده‌است. علاوه بر این حکومت ایرن به نسبت گذشته درگیر اختلافات شدیدتر و بنابراین ضعیف‌تر است. مناسبات آیت‌الله خامنه‌ای رهبر با محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران وخیم‌تر شده و در عین حال این اختلاف‌ها و تنش‌ها در سپاه پاسداران افزایش یافته‌است. باید دید که این تغییرات در حکومت وفضای سیاسی ایران به چه شکلی روی دور جدید مذاکرات تاثیر خواهد گذاشت. عامل دوم این است که تحت تاثیر ناآرامی و تحولات سیاسی در کشورهای عربی و به ‌ویژه سوریه که هم‌پیمان اصلی ایران در خاورمیانه به شمار می‌آید موقعیت جمهوری اسلامی در سطح منطقه تضعیف شده‌است. البته شرایط سوریه به عنوان تنها کشور خارج از مدار اتحاد شوروی سابق که میزبان پایگاه‌های نظامی روسیه‌است بر موضع‌گیری‌های مسکو در مذاکرات هسته‌ای با ایران تاثیر خواهد داشت و این گفت‌وگوهای دشوار را پیچیده تر خواهد کرد. از دیدگاه مناسبات با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز شرایط متحول شده‌است. این کشورها اکنون بیش از تمام سال‌های دو دهه گذشته در موضع مخالفت با ایران و سوریه قرار گرفته‌اند. عربستان سعودی و قطر حتی به شکل علنی از احتمال ارسال کمک‌های مالی و تسلیحاتی برای مخالفان رژیم سوریه صحبت می‌کنند. در عین حال منابع بزرگ نفت خام عربستان این امکان را فراهم می‌کند که در صورت کاهش صادرات نفت ایران آن کشور کمبود نفت در بازار جهانی را تامین کند. چین با توجه به وابستگی روز افزون به منابع انرژی خاورمیانه ناگزیر است در مذاکرات هسته‌ای با ایران به این عامل هم توجه زیادی بکند. چین و روسیه تاکنون در شورای امنیت سازمان ملل متحد از دولت فعلی سوریه حمایت کرده‌اند. اخیرا این موضوع بر ملا شده که دولت ایران با دادن کشتی‌های نفت‌کش به سوریه به رژیم آن کشور کمک کرده‌است که تحریم‌های بین‌المللی را دور زده و نفت خود را به شرکت دولت نفت چین بفروشد. عامل سوم این است که دولت اسرائیل که از نتایج دور قبلی مذاکرات هسته‌ای با ایران نیز ناراضی بود، در یک سال اخیر تحمل و صبر کمتری از خود نشان می‌دهد. در شرایطی که برنامه‌های هسته‌ای ایران به پیشرفت خود ادامه می‌دهند و فضای بحران و بی‌ثباتی در کل منطقه تشدید شده‌است، اسرائیل طرفدار اقدام نظامی در سال جاری است. به گفته اهود باراک وزیر دفاع اسرائیل ایران در سال جاری می‌تواند به مرحله‌ای از پیشرفت در برنامه‌های هسته‌ای برسد که اصطلاحا آن را «محدوده مصون» می‌نامند و از آن مرحله به بعد عملا اقدام نظامی بی‌نتیجه خواهد بود. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل ماه گذشته در جریان سخنرانی خود در جلسه «آیپک» که نیرومندترین لابی یا گروه فشار طرفدار اسرائیل در آمریکاست، بر ضرورت واکنش اضطراری به بحران هسته‌ای ایران تاکید کرد. اما مذاکرات هسته‌ای با ایران بسیار طولانی و پرپیچ و خم خواهد بود و عامل دیگری که بر پیچیدگی‌های این دور از گفت‌وگوها خواهد افزود همزمانی آن با سال انتخابات ریاست جمهوری در آمریکاست. به نظر می‌رسد که رهبران حزب جمهوری‌خواه آمریکا در مجموع به مواضع بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل بسیار نزدیک هستند. عامل آخر این است که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا به خوبی می‌داند که انتخاب شدن مجدد وی به مقام ریاست جمهوری در گرو پرهیز از هرگونه اشتباهی در این بحران است. اما چگونه می‌توان یک مذاکرات طولانی را به شکلی مدیریت کرد که به نفع طرف دیگر مذاکرات که خواستار وقت کشی است به نظر نیاید. به همین خاطر مدیریت تبلیغات و افکار عمومی در آمریکا یک عامل بسیار مهم در روند و چگونگی پیشرفت این مذاکرات خواهد بود. در حال حاضر و براساس توصیه‌های وزارت دفاع، دولت آمریکا یک کانال گفت‌وگوی مستقیم با ایران را هنوز باز نگاه داشته‌است. در اولین روز گفت‌وگوهای اخیر در شهر استانبول سعید جلیلی با درخواست هیئت آمریکایی برای ملاقات دوجانبه در چهارچوب همین گفت‌وگوهای هسته‌ای موافقت کرد. تمام طرف‌های حاضر در گفت‌وگو‌ها فعلا در این مرحله مذاکرات را گامی در جهت درست توصیف کرده‌اند. اگر ما می‌خواهیم که ایران هیچگاه به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند تنها وسیله‌ای که می‌تواند این امر را تضمین کند تغییر نظر و تمایل ایران به داشتن این تسلیحات است. و بهترین راه برای تغییر دادن تمایل حکومت ایران هنوز هم مذاکره‌است و نه استفاده از قدرت نظامی. هیچیک از طرفین هنوز هزینه‌ها و پیامدهای جنگ را محاسبه نکرده‌اند. همه به دلایل مهم و خوبی هنوز هم مذاکره را ترجیح می‌دهند.

ن امر را تضمین کند تغییر نظر و تمایل ایران به داشتن این تسلیحات است. و بهترین راه برای تغییر دادن تمایل حکومت ایران هنوز هم مذاکره‌است و نه استفاده از قدرت نظامی. هیچیک از طرفین هنوز هزینه‌ها و پیامدهای جنگ را محاسبه نکرده‌اند. همه به دلایل مهم و خوبی هنوز هم مذاکره را ترجیح می‌دهند.

مشاور باراک اوباما: گفتگوهای هسته‌ای استانبول آغاز یک روند تازه استفروردین ۲۹ استراتژیک, امریکا, ا

رادیو فردا/

گری سیمور، مشاور ارشد باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در امور خلع سلاح می‌گوید گفتگوهای استانبول، آغاز روندی تازه در مذاکرات هسته ای با ایران است.

آقای سیمور که در گفتگوهای استانبول در روز شنبه حاضر بود، به بخش روسی رادیو اروپای آزاد می گوید، هیات ایرانی این بار با جدیت بیشتری برای گفتگو حاضر شد. او همچنین افزوده است که هیات ایرانی پیشنهاد دیدار معاونان را ارائه کرد تا آنها به برنامه ریزی برای نشست بعدی کمک کنند. قرار است دور بعدی مذاکرات هسته ای بین ایران و گروه پنج به علاوه یک، روز سوم خرداد در بغداد برگزار

دهه میزبانی بمب‌های اتم آمریکا در ترکیه و تناقض در سیاست هسته‌ای آنکارا

6دهه میزبانی بمب‌های اتم آمریکا در ترکیه و تناقض در سیاست هسته‌ای آنکارا

فروردین ۲۶

اسلام‌الیوم /

خبرگزاری فارس/

ترکیه بیش از ۶ دهه است که سلاح‌های اتمی آمریکا را در خاک خود جای داده است. این کار با هدف ایجاد بازدارندگی در مقابل شوروی انجام شد. اما تصمیم‌های آمریکا در دوره جنگ سرد ترکیه را متقاعد کرد که آمریکا اساسا به تهدیدهایی که متوجه متحدانش از جمله ترکیه است، توجهی نمی‌کند.

ترکیه در حمایت از سیاست‌های بین‌المللی درباره توقف تکثیر سلاح‌های اتمی، پرونده‌ای شفاف دارد. این کشور همه معاهده‌ها و توافقنامه‌های بین‌المللی در این خصوص را امضا کرده است. به طور منظم در تعدادی از فعالیت‌های حمایت از قوانین منع انتشار سلاح‌های اتمی در خاورمیانه شرکت می‌کند. این اقدامات، بخشی از راهبرد فراگیر برای ممانعت از تشدید تنش در منطقه است که البته این فعالیت‌ها از آنکارا وجهه‌ یک شریک متعهد بین‌المللی به نمایش می‌گذارد که می‌توان برای کمک به تحقق ثبات مطلوب منطقه‌ای بر او تکیه کرد. این اقدامات وضعیت ممتاز منطقه‌ای برای ترکیه فراهم کرده است بخصوص اینکه برخی قدرت‌های منطقه‌ای دیگری در خاورمیانه این راه را در تعهد کامل به معاهدات منع گسترش سلاح‌های اتمی را نرفته‌اند.ادامه….

اسلام‌الیوم نوشت: در همین خصوص مرکز کارنگی در پژوهشی به قلم سنان اولجن و با نام «ترکیه و بمب» به تلاش‌های ترکیه در خصوص فعالیت‌های اتمی و منع گسترش آن در منطقه نوشت و موضع این کشور در خصوص تلاش هسته‌ای ایران و همچنین همکاری با قدرت‌های غربی در خصوص حفظ امنیت ترکیه و اینکه آیا ترکیه کشوری اتمی خواهد شد یا خیر، بررسی کرد.

 

موضوع ایران هسته‌ای در سیاست خارجی ترکیه

 

کارنگی در ادامه سیاست ایران‌هراسی و نظامی جلوه دادن برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران نوشت: بر خلاف موضع مثبت ترکیه در حمایت از تلاش‌های بین‌المللی برای منع گسترش اتمی، نگرانی‌هایی بین‌المللی از انعکاس احتمالی برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد چرا که این اعتقاد رایج شده است که موفقیت ایران در استفاده از برنامه هسته‌ای نظامی، کشورهای دیگر را به تلاش برای استفاده از فناوری غیرصلح‌آمیز وامی‌دارد؛ امری که به مسابقه تسلیحاتی اتمی در منطقه منجر می‌شود.

 

در ادامه این گزارش آمده است: بر خلاف تاریخ رقابتی روابط ترکیه و ایران، مخالفت ترکیه با مواضع کشورهای غربی در خصوص برنامه هسته‌ای ایران جالب توجه است چرا که آنکارا تحریم‌های قدرتهای غربی علیه ایران که از سال ۲۰۰۳ اعمال شده است، رد کرد. سالی که تقریبا برابر با ظهور حزب عدالت و توسعه در ترکیه و انتخاب رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه است؛ کسی که سیاست به صفر رساندن مشکلات با همسایگان را در پیش گرفت. از آن زمان در سایه حکومت حزب عدالت و توسعه و بر خلاف سیاست پیشین ترکیه در قبال ایران، مناسبات سیاسی و اقتصادی دو کشور افزایش یافت تا اینکه به همکاری امنیتی در رویارویی با تهدیدهای مشترکی رسید که اساسا مربوط به فعالیت حزب کار کردستان است.

 

ترکیه از مناسبات خوب خود بهره‌برداری کرد تا ایران را به اهمیت همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و شفافیت کامل در برنامه هسته‌ای متقاعد کند اما در عین حال از حق ایران در توسعه فناوری هسته‌ای ایران و غنی‌سازی اورانیوم برای اهداف صلح‌آمیز حمایت کرد؛ موضوعی که خشم آمریکا و متحدان غربی آن را که به بهانه تردید در برنامه هسته‌ای، برای انزوای اقتصادی و سیاسی ایران تلاش می‌کنند، برانگیخت.

 

با این همه، این اعتقاد اشتباهی است که ترکیه ایده ایران هسته‌ای را پذیرفته است. ترکیه با متحدان غربی خود موافق است که ایران نباید سلاح اتمی داشته باشد. این امر ثبات منطقه را می‌تواند بر هم بزند و حتی به آرمان‌های ترکیه برای حفظ موقعیت خود به عنوان قدرتی منطقه‌ای، صدمه بزند و علاوه بر این، ایران اتمی چیزی است که سبب می‌شود کشورهای [عربی] خلیج [فارس] برای در اختیار گرفتن فناوری اتمی جهت ورود به مسابقه تسلیحاتی خطرناکی که می‌تواند صحنه منطقه‌ای را کاملا عوض کند، تشویق شوند. برای همین، ترکیه تلاش کرد در می سال ۲۰۱۰ با همراهی برزیل یعنی چند روز قبل از صدور قطعنامه ۱۹۲۹ تحریم ایران، با ایران برای تبادل سوخت هسته‌ای به توافق رسید.

 

موضع انعطاف‌پذیر ترکیه تا حد زیادی ناشی از تکیه آنکارا بر عضویتش در ناتو است؛ همان چیزی که در تحقق هدف بازدارندگی بر آن تکیه می‌کند. ترکیه مناسبات خود با آمریکا را کلید امنیت خود در چارچوب حالت بی‌ثباتی کنونی منطقه می‌داند. وضعیت ترکیه در ناتو سبب شد تا سلاح‌های اتمی متحدان خود را در خاک خود قبول کند؛ موضوعی که نوعی قدرت بازدارندگی کافی در رویارویی با تهدیدات برای آنکارا فراهم کرد و به این کشور کمک کرد تا علاوه بر تکیه بر نیروهای نظامی کلاسیک جهت حفظ امنیت در مقابل چالش‌ها، سابقه پاکی در موضوع منع گسترش سلاح‌های اتمی از خود بر جای بگذارد.

 

جنجال درباره سازمان سپر موشکی ؛

 

با توجه به اینکه تکیه صرف ترکیه بر توانایی نظامی کلاسیک خود در مقابل مشکلات منطقه‌ای که پیرامون آن است، دشوار است، برخی سران آن به سوی همکاری امنیتی با آمریکا و اسرائیل سوق یافتند تا تضمینی باشد برای امنیت کشورشان و تامین نیازهای امنیتی مستقیم ترکیه و خصوصا در حوزه موشک‌های بالستیک؛ این امر تمایل شدید ترکیه به تقویت همکاری خود در این حوزه با چند قدرت بین‌المللی مانند روسیه و چین را در مسیری کاملا جدا از برنامه دفاع موشکی بزرگ نشان می‌دهد که ناتو تلاش می‌کند از طریق اروپا آن را در نقاط مختلف مستقر کند.

 

اما ترکیه در مقابل توجه خود به طرح‌های دفاع موشکی [آمریکا و ناتو] در کنفرانس ناتو در لیسبون در سال ۲۰۱۰ موضعی تند اتخاذ کرد که جنجال برانگیز شد. همزمان با رویکرد استقرار واحدهای سپر موشکی در خاک ترکیه، آنکارا تاکید کرد که این سیتسم نباید علت تنش مناسباتش با همسایگانش باشد. برای همین ترکیه از استقرار این سیتسم در همه خاک خود بدین شرط حمایت کرد که راه‌اندازی بخش‌های مختلف آن در خاک خودش و توسط ارتش ترکیه باشد و همچنین ناتو بپذیرد که نام ایران و سوریه به عنوان تهدیدهای معین در مقابل این سیتسم معرفی نشوند و تصمیم‌گیری در خصوص اینکه چه کسی این سیستم را راه‌اندازی خواهد کرد، به تعویق انداخته شود. اینها شروط ترکیه برای پذیرفتن سیستم موشکی بود؛ ترکیه‌ای که میزبانی رادار هشدار زودهنگام را پذیرفته بود.

 

قابل توجه این است که این موضع ترکیه نتوانست ایرانی را متقاعد کند که تهدید کرد که اگر حمله به آن بشود به پایگاه راداری ترکیه حمله می‌کند؛ موضوعی که تصمیم‌سازان ترکیه را واداشت که بار دیگر بر روابط امنیتی با آمریکا که ناتو آن را فراهم کرده است، تکیه کند.

 

آینده سلاح‌های تاکتیکی اتمی ؛

 

ترکیه بیش از شش دهه است که سلاح‌های اتمی آمریکا را در خاک خود جای داده است. این کار با هدف ایجاد بازدارندگی در مقابل شوروی انجام شد. اما تصمیم‌های آمریکا در دوره جنگ سرد در برچیدن سلاح‌های بالستیک میان‌برد از ترکیه، در ازای اینکه شوروی هم سلاح‌های خود را از کوبا برچیند، ترکیه را به این امر متقاعد کرد که آمریکا اساسا آنچنان که باید، به تهدیدهایی که متوجه متحدانش است، توجهی نشان نمی‌دهد به طوری که مصلحت خود را در راه دیگری دید و این، احساسی است که از منع سلاح‌هایی حمایت می‌کند که آمریکا به دلیل اشغال قبرس توسط ترکیه در سال ۱۹۷۴ بر آنکارا تحمیل کرد.

 

ارزش سلاح راهبردی پس از فروپاشی شوروی کاهش یافت. امری که تشریح کننده جنجالی است که نشست ناتو در لیسبون درباره سلاح‌های تاکتیکی اتمی مستقر شده در تعددی از کشورها از جمله ترکیه در گرفت که برخی خواستار برچیدن آن و برخی خواستار بقای آن تا زمان از بین رفتن تهدیدهایی شدند که اعضای ناتو با آن روبه‌رو هستند. ترکیه از باقی ماندن بخشی از زرادخانه اتمی در خاک خود حمایت می‌کند چرا که معتقد است که این زرادخانه از آنان مقابل ایران و سوریه و عراق حمایت می‌کند.

 

بر خلاف اینکه این موضع ترکیه کاملا با تاکید آنکارا بر جهان عاری از سلاح اتمی تعارض دارد، اما می‌داند که تحقق این هدف سال‌ها طول ‌می‌کشد برای همین بر اهمیت حفظ قدرت بازدارندگی معتبر تاکید می‌کند تا هدف خلع سلاح اتمی محقق شود. در کنار این هدف، اعتقاد به اینکه خلع سلاح بر جایگاه ترکیه در ناتو تاثیر می‌گذارد وجود دارد. امری که بر روابط راهبردی ترکیه و آمریکا تاثیر منفی می‌گذارد هرچند که با توجه به اختلافات روشن در منافع ترکیه تردیدهایی در خصوص میزان آمادگی ناتو برای فعال کردن ماده پنجم منشور ناتو در دفاع جمعی از این کشور در برابر تجاوز خارجی دارد. از همین رو، برخی در آمریکا در خصوص عجله کردن در خارج کردن سلاح‌های اتمی از ترکیه هشدار می‌دهند و می‌گویند که این کار ترکیه را وامی‌دارد تا برای به دست آوردن فناوری اتمی بخصوص اگر ایران آن را به دست آورد، تلاش کند.

 

نیاز ترکیه به منابع انرژی هدایت‌کننده سیاست این کشور است

 

توجه ترکیه به انرژی اتمی از چهار دهه پیش آغاز شد. در سال ۲۰۰۶ ترکیه آشکارا در میان ۱۳ کشور خاورمیانه اعلام کرد که قصد دارد برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز بلندمدت را از یک سو با هدف کاهش تکیه خود بر واردات انرژی و از سویی دیگر کاهش انتشار کربن و مهم‌تر از همه تامین نیازهای توسعه‌ای ناشی از افزایش جمعیت، آغاز کند.

 

ترکیه در این اقدام خود به ماده چهارم معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی استناد کرد که بر حق کشورهای امضا کننده‌ی این معاهده در توسعه فعالیت‌های اتمی صلح‌آمیز و همچنین تعهد کشورهای دارای فناوری اتمی به تسهیل تبادل فناوری و مواد اتمی تصریح می‌کند. این برداشت ترکیه از ماده چهارم علت اختلاف با برخی متحدان غربی‌ بخصوص درباره تملک فناوری غنی‌سازی اورانیوم و فعالیت‌های مربوط به آن شد؛ چیزی که مسئولان ترکیه آن را محدودیتی برای آرمان‌های هسته‌ای کشورشان برشمردند.

 

به دلیل مشکلی که موضوع غنی‌سازی اورانیوم در رابطه با استفاده مدنی و نظامی بر می‌انگیزاند، قدرت‌های غربی پیشنهاد خاصی در خصوص تاسیس مرکز غنی‌سازی چند منظوره برای فراهم کردن سوخت اتمی اعضای معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی ارائه کردند. معاهده‌ای که همکاری خوبی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دارد و اخیرا با تاسیس دو بانک بین‌المللی سوخت موافق کرد. اما ترکیه از این طرح استقبال نکرد زیرا راهکاری که این طرح ارائه می‌دهد آزادی کشورهای عضو را در توسعه فناوری صلح‌آمیز اتمی محدود می‌کند و فعالیت این کشورها را تحت کنترل و سیطره قدرت‌های بزرگی قرار می‌دهد که این فناوری را در اختیار دارند و آن را کنترل می‌کنند.

 

همچنین ترکیه از پیشنهاد دیگری که صادرکنندگان مواد اتمی (NSG) ارائه کردند استقبال نکرد. این پیشنهاد مجموعه‌ای قوانین را برای کشورهای واردکنننده قرار دادند که باید قبل از حصول فناوری حساس اتمی آن را قبول می‌کردند. حتی آمریکا از این طرح استقبال چندانی نکرد و پذیرش آن را به تقویت نظارت بر مواد صادرشده و کنترل شدید آن مشروط کرد.

 

پس از سال‌ها مذاکره، گروه صادرکننده مواد اتمی در ژوئن ۲۰۱۱ بر اعمال محدودیت‌های شدیدتر برای منع گسترش فناوری غنی‌سازی و بازگرداندن سوخت اتمی موافقت کرد. این محدودیت‌های جدید شامل منع فروش این فناوری حیاتی به کشورهایی می‌شود که پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی را امضا نکرده‌اند که به آژانس اجازه بازرسی سختگیرانه‌تری از تاسیسات اتمی را می‌دهد. در حالی که ترکیه با این پروتکل الحاقی موافقت کرده است و در حقیقت واکنش این کشور به توافق اتمی هند و آمریکا بود که التزام به ضمانت‌های گروه صادرکننده‌گان مواد اتمی را مستثنی کرد. با این حال پیش‌بینی می‌شود که ترکیه تلاش خود را برای آسان کردن انتقال فناوری اتمی همچنان ادامه بدهد.

 

آینده اهداف اتمی ترکیه

 

در سایه اهداف ترکیه برای دستیابی به فناوری اتمی و تاکید همیشگی این کشور بر اینکه این دستیابی بر اساس معاهده منع گسترش سلاح اتمی حق این کشور است، این سوال مطرح شده است که آیا این اهداف به مرحله ابعاد نظامی می‌رسد یا خیر. برای پاسخ دادن به این سوال، به توافقی اشاره می‌شود که ترکیه با روسیه در می سال ۲۰۱۰ برای ساخت و تملک نیروگاه تولید برق در ساحل مدیترانه امضا کرد. این توافق از حیث اقتصادی برای ترکیه بسیار بااهمیت است چرا که فرصت خرید فروش برق تولید شده از نیروگاه‌ها را فراهم می‌کند.

 

پیش‌بینی می‌شود که اولین خدمات این طرح در سال ۲۰۱۹ ارائه شود اما با تاکید بر اینکه شرکت روسی مسئول اداره طرح، مسئول اداره پسماندهای اتمی و توقف فعالیت ایستگاه تولید برق نیز هست که با وجود این امر، نبود بعد نظامی و هر آنچه متعلق است به انتقال فناوری غنی‌سازی اورانیوم به آنکارا، روشن می‌شود.

 

بنابراین می‌توان گفت، بر خلاف اینکه ترکیه توجه زیادی به سرمایه‌گذاری در تعدادی از فناوری‌های لازم جهت راه‌اندازی برنامه صلح آمیز انرژی اتمی نشان می‌دهد، اما این کشور فاقد زیرساخت‌های لازم برای تولید مواد لازم برای ساخت سلاح اتمی است همچنانکه زیرساخت لازم برای استخراج اورانیوم و غنی‌سازی آن یا بازیافت مواد اتمی ضعیف‌شده را ندارد.

 

بدون داشتن این موارد، عملا ساخت سلاح اتمی و دستیابی به بمب اتم میسر نیست برای همین ترکیه بر وارد کردن از کشوری دیگر برای دستیابی به فناوری اتمی لازم جهت تکمیل برنامه توسعه خود تکیه می‌کند. اما این امر، تعارض ندارد اگر اراده سیاسی حاصل شود چرا که این اراده به ترکیه این امکان را می‌دهد تا از طریق طراحی سیستم انفجار داخلی ساده که نیازی به اورانیوم غنی‌شده ندارد، نسل اول سلاح اتمی را طراحی کند و این، کاری است که تحت پوشش برنامه صلح‌آمیز امکان پذیر است. اما آنکارا به احتمال زیاد از برداشت چنین گامی در این حوزه اجتناب خواهد کرد. چرا که ممکن است هر اقدامی در این موضوع، مناسبات راهبردی‌ ممتاز ترکیه با آمریکا و وضعیت این کشور در ناتو و در نتیجه وضعیت منطقه‌ای ممتازش را تحت تاثیر قرار بدهد. با توجه به اینکه ترکیه اهتمام ویژه‌ای به فعال کردن آنچه اصطلاحا «قدرت نرم» در سیاست خارجی نامیده می‌شود، غالبا –در صورت رویارویی با هر تهدیدی- بسرعت در کنار تکیه بر توانایی کلاسیک خود، به سوی تقویت روابط با دو ضامن امنیتی کلاسیک خود در ناتو گرایش پیدا می‌کند.

 

فایننشال تایمز :کلید موفقیت مذاکرات ۱+۵ از منظر وزیر خارجه اسبق انگلیس

فایننشال تایمز :کلید موفقیت مذاکرات ۱+۵ از منظر وزیر خارجه اسبق انگلیس

فروردین ۲۵

فایننشال تایمز /«دیوید میلیباند»/

خبرگزاری فارس/

 وزیر اسبق امور خارجه انگلیس در مقاله‌ای پنج عامل موثر در موفقیت مذاکرات ۱+۵ را برشمرده و اشاره می‌کند رفع تحریم‌ها علیه ایران از جمله عواملی است که موفقیت‌آمیز بودن این مذاکرات را تضمین می‌کند.  روزنامه آمریکایی «فایننشال‌تایمز» در مقاله‌ای به قلم «دیوید میلیباند» ـ وزیر اسبق امور خارجه انگلیس ـ و «نادر موسوی‌زاده» ـ دستیار ویژه دبیر کل سابق سازمان ملل (آقای «کوفی‌عنان») بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ ـ به مولفه‌هایی پرداخت که قدرت‌های شرکت‌کننده در مذاکرات ۱+۵ با توسل به آنها می‌توانند پیشرفت این مذاکرات را تضمین کنند.نویسندگان این گزارش معتقدند این پنج مؤلفه مبتنی بر «مدل جنگ سرد برای انجام مذاکره بین دشمنان سوگندخورده» می‌باشد.

پنح مولفه‌ای که «دیوید میلیباند» و «نادر موسوی‌زاده» برای پیشرفت این مذاکرات مهم می‌دانند عبارتند از:

１- چشم‌انداز طولانی‌مدت این مذاکرات:

این گزارش می نویسد گزینه‌هایی که برای ایران روی میز هستند، بایستی شفاف باشند. از یک سو ایران باید نشان دهد که برنامه هسته‌ایش هدف نظامی ندارد و از سوی دیگر جامعه بین‌المللی نیز باید بپذیرد که ایران، اگر به قواعد معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای متعهد بماند حق دارد برنامه هسته‌ای غیرنظامی داشته باشد.

２- وجود نظامی شفاف برای وارسی که باعث اعتمادآفرینی در خصوص مدیریت انبارهای فعلی اورانیوم غنی‌شده ایران می‌شوند:

نویسندگان این مقاله استدلال می کنند سرنوشت اورانیوم غنی‌شده ۵/۳ درصد یا ۲۰ درصد، در برابر اعتمادی که جوامع بین‌المللی به تعهدات ایران دارند، از درجه دوم اهمیت برخوردار است؛ به عبارت دیگر آنها پیشنهاد می‌کنند شرکت‌کنندگان در این مذاکرات با جلب اعتماد ایران باعث شوند ایران غنی‌سازی اورانیوم را مجددا از سر نگیرد.ادامه…..

３- مسئله تحریم‌ها:

به اعتقاد این دو تحلیلگر، رفتار خوب ایرانی‌ها در هر مرحله باید تشویق شود: اگر تهران در جهت رفع نگرانی‌های بین‌المللی گام بردارد، تحریم‌ها باید برداشته شوند.

４- بافت منطقه:

بر اساس این گزارش، در نظر گرفتن این نکته که ایران در همسایگی‌اش دشمنانی دارد حائز اهمیت است؛ تا زمانی که این دشمنی‌های منطقه‌ای علیه ایران ادامه داشته باشد این کشور حتی اگر خصمانه هم رفتار نکند، بسیار محتاطانه گام برخواهد داشت.

مولفان این گزارش در همین راستا از جامعه بین‌الملل می خواهند که تغییرات منطقه را درک کنند؛ ضمن اینکه کشورهای حاشیه خلیج [فارس] نیز بایستی منافع قانونی ایران را به رسمیت بشناسند و از سرزنش کردن تهران به خاطر رفتارهایی که در اکثر مواقع نوعی «خودزنی به قصد بهره‌برداری» محسوب می‌شود بپرهیزند.

５- روشن بودن مقاصد آمریکا:

نویسندگان مقاله مورد نظر معتقدند آمریکا در بحبوحه سال انتخاباتی با فشارهای خاصی روبروست اما هنوز هم برگ برنده را در اختیار دارد. به نظر آنها احساس ایرانی‌ها نسبت به آمریکا در اعماق ذهنشان ملغمه‌ای از عشق و تنفر است و « اوباما» از لحاظ اینکه تلاش می‌کند از این اهرم استفاده کند، کار درستی انجام می‌دهد.

این گزارش می‌افزاید روشن بودن مقاصد و تعهدات آمریکا از اهمیتی کلیدی در انجام محاسبات راهبردی در خصوص تهران برخوردار است و این مسئله‌ای است که می‌تواند موفقیت‌آمیز بودن این مذاکرات را تضمین کند.این گزارش در پایان تأکید می‌کند که دولتمردان دو نسل گذشته توانستند با «صبوری بر سر مسائل راهبردی» و «توافقات امنیتی» از وقوع جنگ هسته‌ای در دنیا جلوگیری کنند و امروزه نیز تصور دستیابی به امنیت با روشهایی غیر از اینها، توهمی بیش نیست.

 

هیلاری کلینتون: دادن تضمین به ایران را در نظر خواهیم داشت

هیلاری کلینتون: دادن تضمین به ایران را در نظر خواهیم داشت

فروردین ۲۵

رادیو فردا/

وزیر خارجه ایالات متحده می‌گوید گروه ۱+۵ در مذاکرات هسته‌ای به دنبال نتایج ملموس است و اگر ایرانی‌ها به دنبال تضمین‌ باشند، «به طور قطع این تضمین‌ها» را در نظر قرار خواهد گرفت.هیلاری کلینتون، که در واشینگتن با خبرنگاران سخن می‌گفت، تاکید کرد که گروه ۱+۵ خواستار آن است که ایرانی‌ها نشان دهند، تلاش برای به دست آوردن بمب اتم را کنار گذاشته‌اند. هیلاری کلینتون، پیش از این نیز با اشاره به سخنان آیت‌الله خامنه‌ای (رهبر انقلاب اسلامی)درباره «حرام بودن سلاح هسته‌ای» گفته بود که واشینگتن می‌خواهد این باور دینی را در عمل بیند.

هیلاری کلینتون گفت: «ما در حال دریافت نشانه‌هایی هستیم که ایرانی‌ها با ایده‌هایی به میز مذاکره می‌آیند.» دور تازه گفت‌وگوهای اتمی، روز شنبه در شهر استانبول ترکیه برگزار می‌شود. هیلاری کلینتون افزود: «ما می‌خواهیم که ایرانی‌ها به روشنی در ساز و کار پیشنهادی خود، نشان دهند که هرگونه برنامه ساخت سلاح‌های هسته‌ای را کنار گذاشته‌اند.» وزیر خارجه ایالات متحده افزود: «ما به دنبال نتایج ملموس هستیم و البته در یک مذاکره، ما درک می‌کنیم که ایرانی‌ها به دنبال تضمین‌ها یا اقداماتی از جانب ما خواهند بود که ما به طور قطع این تضمین‌ها و اقدامات را مد نظر خواهیم داشت.» کلینتون جزییات بیشتری در این مورد ارائه نداد. هیلاری کلینتون افزود: «اما من فکر می‌کنم که برای همه روشن است، علی‌الخصوص برای گروه ۱+۵ و فراتر از آن، که پنجره دیپلماتیک برای مذاکرات باز است اما برای همیشه باز نخواهد ماند و بنابراین زمان باید مد نظر گرفته شود.» ادامه…

وی افزود: «ما می‌خواهیم آخر این هفته (شنبه) شروع کنیم؛ ما این کار را با جدیت و تلاش بسیار و بدون وقفه انجام خواهیم داد تا ببینیم آیا ظرفیتی برای توافق وجود دارد یا نه.» روز چهارشنبه، سعید جلیلی، مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، اظهار داشت که «نمایندگان ایران با ابتکارهای جدید» درمذاکرات شرکت خواهند کرد. به تازگی دیوید ایگناشز، روزنامه‌نگار سرشناس آمریکایی در مقاله‌‌ای که در واشینگتن پست به چاپ رسید،نوشت باراک اوباما برای ایران علایمی فرستاده که اگر ‌آیت‌الله علی خامنه‌ای (رهبر انقلاب اسلامی)موضع اخیر خود را درباره نرفتن ایران به سوی بمب اتم، تقویت کند، آمریکا برنامه هسته‌ای ایران برای مصارف صلح‌آمیز را خواهد پذیرفت.

نشست استانبول – مذاکراتی برای تفاهم یا ….؟

شست استانبول – مذاکراتی برای تفاهم یا ….؟

فروردین ۲۵

ایرنا/

 نشست ایران با گروه مذاکراتی ۱+۵، فردا (شنبه) با محورهای مختلف گفت وگو از جمله فعالیت های صلح آمیز اتمی جمهوری اسلامی در استانبول آغاز می شود و تهران در این زمینه اعلام کرده، از طرف مقابل می خواهد برای تفاهم، گفت وگو و همکاری تلاش کند زیرا تحکم و فشار زمینه ساز توافق نیست.

سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی و رییس گروه ایران در مذاکرات ترکیه، در این زمینه گفته است که همیشه آماده گفت وگو بوده ایم و می خواهیم مبنای مذاکرات گفت وگو و همکاری باشد، زیرا فشار نتیجه ای ندارد.پیش بینی می شود، تهران در مذاکرات استانبول مستندات تایید شده در گزارش های مکرر آژانس بین المللی انرژی اتمی مبنی بر نبود هیچ شواهدی از گرایش نظامی در فعالیت های اتمی ایران براساس هزاران ساعت بازرسی میدانی و تجهیزاتی را ارائه کند.از سوی دیگر، استفاده صلح آمیز از حقوق مسلم هسته ای مطابق مقررات و قوانین مصرح در اساسنامه آژانس، از دیگر محورهای دستور کار ایران خواهد بود.همچنین خودداری گروه ۱+۵ از مذاکره کارآمد با ایران و رویکرد فشار و تحریم یکجانبه پیش از آغاز مذاکرات برای تضعیف موضع تهران، می تواند بیانگر دوگانگی معیارهای مذاکره کنندگان غربی باشد که ضمن ادعای گفت وگو، فضا را برای رسیدن به تفاهم و توافق تاریک می کنند تا بلکه بدون رعایت قوانین بین المللی، طرف مقابل را وادار به تمکین کنند.ادامه….

از سوی دیگر، چند دور مذاکرات نشان می دهد، اردوگاه آمریکایی در گروه ۱+۵ تشکیل شده از لندن، پاریس و برلین، از روز نخست و بدون ارائه هیچ توجیه و استناد قانونی، توقف برنامه صلح آمیز هسته ای تهران را مطرح می کنند، در حالیکه آغاز این فعالیت ها در ایران به پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و مشارکت یک کنسرسیوم آمریکایی و اروپایی به پیمانکاری شرکت زیمنس آلمان به عنوان بزرگترین پروژه اتمی وقت در منطقه بر می گردد.

ساخت ۸۰ درصد راکتور اول نیروگاه بوشهر و بخش مهمی از نیروگاه دوم توسط آلمان با همکاری فنی و تجهیزاتی آمریکا پیش از سال ۱۳۵۷ و سپس خروج غیرقانونی آلمان ها بنا به خواسته واشنگتن از این طرح، می تواند بیانگر این انگیزه اردوگاه آمریکایی گروه ۱+۵ باشد که چرا ایرانیان نباید از فناوری بومی و صلح آمیز خود در عرصه هسته ای بهره ببرند؟.

از سوی دیگر، ده ها سفر مقامات بلندپایه آمریکا حتی تا سطح رییس جمهوری این کشور و رژیم صهیونیستی به روسیه و هزاران ساعت مذاکره و رایزنی ناکام با مسکو برای توقف حتمی و فوری ادامه همکاری در ساخت نیروگاه بوشهر، نیز نشان می دهد که غربی ها برای رسیدن به چه خواسته ای، انبوهی از فشارها و تحریم ها را به ایران وارد می کنند؟.

یک نیروگاه تحت نظارت آژانس و بررسی فنی کارشناسان روسی بر مبنای کار اورانیوم وارداتی و بازگشت آن، چگونه می تواند برای نظام امنیت اتمی جهان خطرناک باشد که توقف ساخت آن به اولویت شماره یک آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل شده بود؟.

تنها یک پاسخ ساده شاید بتواند انگیزه چندین سال عملیات روانی، تحریمی و دیپلماسی گسترده علیه ساخت نیروگاه بوشهر را روشن کند که اردوگاه آمریکایی در گروه ۱+۵ بر خلاف تمامی مقررات و قوانین، استفاده ایرانیان از فناوری صلح آمیز اتمی در عرصه انرژی و بومی کردن این دانش و فناوری را خط قرمز می داند.

افزون بر این موارد، چند کشور این اردوگاه در مذاکرات چندی پیش با ایران از اجرای تعهدات خود در چارچوب مقررات آژانس به منظور تامین و فروش سوخت راکتور پژوهشی و درمانی تهران سرباز زدند، بگونه ای که این واحد مهم تامین دارو و تحقیقات درمانی را کاملا تعطیل کنند.

با وجود تمامی نظارت های ممکن آژانس بر این روند، هیچ اقدامی برای فروش و ارسال سوخت مورد نظر به ایران انجام نگرفت و این زمینه ای شد که جمهوری اسلامی برای جلوگیری از تکرار بدعهدی غرب که یکبار نیز در جریان نیروگاه بوشهر تجربه کرد، براساس دانش بومی به خودکفایی در این عرصه بپردازد که با موفقیت همراه شد.

خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس نیز امروز (جمعه) با اعتراف به ضرورت فعالیت راکتور تهران، نوشت: ایران اکنون اورانیوم با غنای ۲۰ درصد تولید می کند که برای درمان سرطان و پژوهش های پزشکی ضروری است و نیروگاه ساخت روسیه در بوشهر نیز تنها به غنی سازی ۵/۳درصدی نیاز دارد.

اما فعالیت های ممانعتی علیه ایران تنها به فشار و دیپلماسی یا تحریم محدود نماند و بخش دیگر ولی بیشتر پنهان آن، اقدامات رژیم صهیونیستی بود که تجربه کهنه خود در تروریسم دولتی را بکار بست و چند دانشمند اتمی ایران را در تهران ترور کرد.

واقعیت دخالت رژیم صهیونیستی در این ترورهای برخوردار از حمایت اردوگاه آمریکایی، بگونه ای آشکار شده که حتی رسانه ها و مقامات غربی نیز به آن اذعان کرده اند.

روزنامه ‘گاردین’ انگلیس در این زمینه با اشاره به ترور مصطفی احمدی روشن دانشمند هسته ای ایران، ضمن اعتراف به نقش غربی ها، نوشت: چرا در غرب به جای ابراز خشم و محکومیت افرادی که آشکارا شادی خود را از این اقدامات، ابراز می کنند، از تعبیرهای خاصی برای پنهان کردن چهره زشت این قتل ها استفاده می شود.

همچنین روزنامه دیلی تلگراف چاپ لندن در فوریه ۲۰۰۹ گزارشی در باره برنامه موساد برای ترور دانشمندان هسته ای ایران منتشر کرد.براساس این گزارش، مدارک موجود نشان می دهد که این عملیات به طور کامل زیر نظر سازمان جاسوسی رژیم صهیونیستی قرار دارد.

از سوی دیگر، روزنامه سوییسی ‘باسلر سایتونگ’ نوشته است: یک مامور امنیتی سابق اسراییل تاکید کرده، عملیات مخفی ترور دانشمندان، بخشی از راهبرد تل آویو است، زیرا از جنگ آشکار علیه ایران می ترسد.

این روزنامه سوییسی همچنین به نقل از ‘پاتریک کلاوسون’ کارشناس امور سیاسی و متخصص امور ایران در آمریکا نوشته است: اطمینان دارم، تل آویو با کمک واشنگتن، مدت هاست که با ترور متخصصین اتمی ایران و ایجاد اخلال در برنامه هسته ای این کشور، فعالیت می کند.

مجموعه فشارها و ترورها علیه ایران و جنجال های رسانه ای با هدف واداشتن به توقف فعالیت های هسته ای خارج از معیارهای فانونی، در حالی انجام می شود که صلح آمیز بودن این برنامه حتی در گزارش های جاسوسی سازمان های اطلاعاتی غربی بویژه آمریکا تایید شده است.

در گزارش رسمی ۱۶ نهاد اطلاعاتی و امنیتی آمریکا که دسامبر سال ۲۰۰۷ به نمایندگان کنگره این کشور ارائه شد و سال ۲۰۱۲ نیز مورد تایید قرار گرفت، آمده است: با یقین کامل اعلام می کنیم، تهران برنامه ای برای تسلیحات هسته ای ندارد.

حتی جرج بوش رییس جمهوری وقت آمریکا پس از انتشار این گزارش، ضمن تایید یافته های مورد استناد، در تلاش برای فرار از پاسخ دادن به خبرنگاران، گفت: ‏می دانیم ایرانیان هنوز سعی می کنند، چرخه غنی سازی اورانیوم راتکمیل کنند‏ که مرحله مهمی برای ساخت تسلیحات هسته ای است ولی با این همه آگاهیم که چنین برنامه ای متوقف شده است. ‏

نیویورک تایمز نیز اندکی پس از ارائه آخرین گزارش جدید یوکیا آمانو دبیرکل آژانس که در برگیرنده تکرار ادعاهای رد شده واشنگتن و رژیم صهیونیستی بود، نوشت: براساس آخرین تحلیل سازمان های اطلاعاتی آمریکا در سال ۲۰۱۲، مدارکی که با تکیه بر آن بتوان مدعی شد، ایران تصمیم به ساخت بمب هسته ای دارد، در دست نیست.

‘جیمز رایزن’ و ‘مارک مازتی’ نویسندگان نیویورک تایمز افزوده اند: ارزیابی های جدید سازمان های جاسوسی آمریکا تا حد زیادی با یافته های این آژانس ها در سال ۲۰۰۷ مطابقت دارد و بر این اساس مقام های کنونی و پیشین این سازمان ها، متقاعد شده اند تهران از سال ها پیش برنامه ای برای تسلیحات هسته ای ندارد.

نیویورک تایمز افزود: مقام های آمریکا حتی سال ۲۰۱۰ هم با استناد به ارزیابی سازمان امنیت ملی (سیا)، بار دیگر تصدیق کردند که ایران در پی بمب هسته ای نیست و ۱۶ سازمان اطلاعاتی هم در این باره هم نظرند.

همچنین ‘جیمز کلپر’ رییس سازمان اطلاعات ملی آمریکا در آخرین روز ژانویه ۲۰۱۲ در برابر اعضای مجلس سنا اعتراف کرد: مقام های واشنگتن معتقدند، هیچ دلیلی مبنی بر تصمیم ایران برای ساخت بمب هسته ای نداریم. نیویورک تایمز ادامه داد: این اعتراف آشکار توسط دیگر مقام های ارشد اطلاعاتی و امنیتی آمریکا هم تایید شده است.

افزون بر این واقعیت ها که نشان می دهد عملیات علیه برنامه صلح آمیز اتمی ایران مبتنی بر حقیقت نیست و آمریکا می خواهد خواسته خود و رژیم صهیونیستی را بر گروه ۱+۵ تحمیل کند، وجود انبارهای تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی که براساس اسناد، مدارک و اطلاعات انتشار یافته در اینترنت و توسط مراکز پژوهشی با همکاری فرانسه و انگلیس در تامین آب سنگین و آمریکا در ارائه فناوری شکل گرفته است، بیانگر دوگانگی در ارزیابی ها است.

این رژیم در حالی از قبول هرگونه تعهدی در قبال جامعه بین المللی و آژانس درباره تمامی فعالیت های هسته ای اش خودداری می کند که هر روز بیش از گذشته از همکاری های غربی ها در این زمینه برخودار می شود.

دوگانگی اردوگاه آمریکایی در برابر تهران در حالی ادامه دارد که ایران به عنوان عضو قدیمی آژانس براساس گزارش های این نهاد، بیشترین همکاری در زمینه بازرسی ها را داشته است.

همچنین تکرار ادعاها علیه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران که بارها در گزارش های محمد البرادعی دبیرکل سابق آژانس نیز رد شده است، نشان می دهد که چرا گفت وگوها به نتیجه نرسیده، در صورتی که موضوع روشن است.

باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا همزمان با انتشار این پیام رسانه ای که با ‘فعالیت صلح آمیز اتمی ایران مخالفتی ندارد’، کاروان درخواست تحریم و فشار خود را راهی روسیه و چین می کند تا شریکان بیشتری برای خود بیابد.

روسیه و چین نیز بارها تحریم و فشار دیپلماتیک در چارچوب اقدامات یکجانبه اردوگاه آمریکایی علیه برنامه هسته ای ایران را رد کرده و مغایر قوانین بین المللی خوانده اند.

همزمان با ادامه همکاری گسترده مذاکراتی و بازرسی ایران با آژانس و تجربه چند دور گفت وگو با گروه ۱+۵، جمهوری اسلامی بسته ها و راهکارهای مذاکراتی خود را نیز برای نشست استانبول با هدف گفت وگو و همکاری برای رسیدن به تفاهم ارائه خواهد کرد.

حق کامل استفاده از حقوق اتمی برای ایران، اجرای تعهد اساسنامه ای آژانس در ارائه هرگونه خدمات و دانش تخصصی و همچنین همکاری برای تامین تجهیزات و سوخت در بازارهای بین المللی از خواسته های جمهوری اسلامی است.

پایان انحصارطلبی چند کشور در دانش صلح آمیز هسته ای و عمومی کردن آن، گسترش این فناوری سودمند، کم هزینه و آسیب نسبت به سوخت های فسیلی به کشورهای مختلف و کاربرد گسترده در بخش های پزشکی، کشاورزی و صنعتی نیز بیانگر ضرورت فراگیر کردن آن است که جمهوری اسلامی نیز آن را پیگیری می کند.

این مولفه ها در کنار تاکید رهبر انقلاب اسلامی که تولید بمب هسته ای از نظر شرعی حرام است، زیر بنای دکترین فعالیت های صلح آمیز جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می دهد و در برگیرنده محورهای مذاکرات هیات ایرانی در نشست استانبول برای رسیدن به گفت وگو، همکاری، اعتماد سازی و تفاهم خواهد بود.

ایا امریکابرای مذاکره با ایران جدی است؟

فارن پالسی:آیا آمریکا برای مذاکره با ایران جدی است؟

فروردین ۲۲

ا

فارن پالسی/ استفان والت/

فرارو/

نشریه فارن پالسی به بررسی خبرهای چند هفته اخیر در خصوص مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ پرداخته و با اشاره به کارشکنی آمریکا در روند مذاکرات پیش از آغاز آن، می نویسد: «به هیچ وجه نمی توانم دریابم که دولت اوباما در مورد ایران چه فکری می کند. و نمی توانم بگویم این دولت بیشتر از من گیچ شده یا نه. اجازه دهید توضیح دهم.»  والت در ادامه گزارش خود می نویسد: بخش اول این پازل هفته گذشته در ستون دیوید ایگناتیوس، یکی از چهره های سرشناس مطبوعات آمریکا و روزنامه نگار متخصص در امور خاورمیانه در روزنامه واشنگتن پست شکل گرفت. وی در این ستون گزارش داد «اوباما به ایران اطلاع داده در صورتیکه مقام عالی رهبری ایران تضمین بدهد که کشورش هرگز به دنبال تسلیحات هسته ای نخواهد بود، آمریکا برنامه هسته ای غیرنظامی ایران را خواهد پذیرفت.»

ظاهراً داستان ایگناتیوس بر اساس مدارکی از مقامات داخلی دولت مطرح شد و انتشار این خبر داخلی مطمئناً با هدف ارسال این پیام صورت گرفت که رویکرد دیپلماتیک جوابگو است و هیچ نیازی به نیروی نظامی نیست.هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا نیز در همین راستا، سوم آوریل به ای بی سی نیوز گفته بود: «همانطور که رئیس جمهوری به اسرائیل منتقل کرد، ما به شدت معتقدیم اقدامات یک جانبه به نفع هیچ کس نیست. به عقیده ما در حال حاضر به نفع همه است که مسیر دیپلماتیک را با جدیت کامل دنبال کنیم.»تا این مرحله همه چیز خوب بود. اما چندی بعد داستان دیگری از سوی نیویورک تایمز مطرح شد. که آن هم مانند داستان ایگناتیوس مبتنی بر اخبار افشا شده از سوی مقامات ارشد رسمی آمریکا بدون ذکر نام منبع منتشر شد. نیویورک تایمز در گزارش خود اعلام کرد آمریکا و متحدانش اصرار دارند که ایران تاسیسات هسته ای فوردو را تعطیل کرده و در مراحل بعدی آن را به طور کامل نابود کند.ادامه….

 

نیویورک تایمز در ادامه به نقل از منابع رسمی آگاه متذکر می شود که اولویت اصلی آمریکا متقاعد کردن ایران برای توقف غنی سازی اورانیوم در سطح بالا است. اما در ادامه اضافه می کند تامی ویتور، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفته: «موضع ما کاملاً مشخص است: ایران باید به تعهدات بین المللی خود از جمله تعلیق کامل غنی سازی اورانیوم که در قطعنامه های مختلف شورای امنیت سازمان ملل آورده شده، پایبند باشد.»

 

اما دلیل اصلی اینکه گیچ شدم چیست؟ می فهمم که چرا گروه ۱+۵ به موافقت ایران با چنین درخواست هایی علاقمند است، درست همانطور که من دلم می خواهد بیل گیتز و وارن بافت هر کدام یک چک میلیاردی برایم بنویسند. اما به هیچ وجه انتظار ندارم که آنها دست به چنین کاری بزنند، با این حال به نظر می رسد آمریکا و متحدانش گمان می کنند چنین درخواستی از سوی آنها، یک پیشنهاد راه گشا و منطقی است. در واقع به نظر می رسد آنها هنوز آماده شروع مذاکرات نیستند و با طرح چنین پیشنهاداتی به جای پیشبرد آن، باعث خروجش از مسیر اصلی می شوند.

 

نباید فراموش کنید: ایران میلیون ها دلار برای ساخت یک تاسیسات هسته ای زیرزمینی ایمن هزینه کرده است؛ درست همان اقدامی که هر دولت معقولی در مواجهه با تهدید به حملات پیشگیرانه، اجرایی می کند. برای ایران موافقت با بستن تاسیسات در این مرحله و نابود کردن کامل آن فوق العاده تحقیرآمیز است. آیا تاکنون هیچ نشانه ای از اینکه ایرانیان به شدت ملی گرا چنین حقارتی را بپذیرند، دیده اید. ضمن اینکه اگر هدف اصلی ایران نه دست یافتن به سلاح هسته ای، که کسب ظرفیت لازم برای به دست آوردن بمب در شرایط اضطراری باشد، احتمال اینکه بدون هیچ انگیزه و دلیل قانع کننده ای اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده را تحویل دهد، وجود ندارد.

 

تایمز در گزارش خود به نقل از یکی از مقامات رسمی آمریکا می نویسد: «نمی دانیم که پاسخ ایران چه خواهد بود… پس از برگزاری اولین نشست نیز امکان دانستنش وجود ندارد.» در واقع نخستین واکنش و پاسخ ایران کاملاً سریع و قابل پیش بینی بود: آنها این پیشنهاد را رد کردند.

 

به همین دلیل است که گیج شده ام. جنگ آخرین گزینه ای است که دولت اوباما می خواهد. دستکم تا پیش از ماه نوامبر و شاید برای همیشه. (اینکه تحریم های اعمال شده بر ایران حدود ۲۵ سنت به قیمت هر گالن بنزین افزوده، به اندازه کافی بد است.) اما اگر واقعاً اینطور است، راه حل مشخص برای رسیدن به هدف، قرار گرفتن در مسیر دیپلماتیک و تلاش بسیار برای رسیدن به توافق است. پس چرا این مسیر باید با مطرح کردن درخواستی آغاز شود که مخالفت قطعی ایران را به دنبال دارد؟ تمام آنچه این پیشنهاد به ارمغان می آورد افزایش تردیدهای مقامات ایرانی در مورد عدم تمایل واقعی آمریکا و متحدانش به انجام مذاکرات جدی و ارائه فرصتی دیگر به جنگ طلبان برای مطرح کردن گزینه استفاده از زور است. اگر آمریکا و متحدانش موضعی نرمتر در مورد تاسیسات فوردو داشته باشند، جمهوری خواهان اوباما را به سکوت متهم می کنند و جنگ طلبان در داخل و خارج سر و صدا به را می اندازند که زمان رو به پایان است و استفاده از زور تنها گزینه است.

 

ممکن است اقدام زیرکانه تری در جریان باشد. شاید موضع واقعی گروه ۱+۵ کمی قانع کننده تر باشد و این خبرها در سایه مواضع جدی آنها به فراموشی سپرده شوند. شاید مقامات ارشد ایران تهدیدات را جدی گرفته و بیش از آنچه به نظر می رسد آماده باشند. شاید توافق ضمنی و خاموشی میان اسرائیل و آمریکا صورت گرفته و آنها به این نتیجه رسیده اند که گزینه حمله نظامی را کنار گذاشته و موضعی سخت گیرانه را اتخاذ کنند که راه را برای گزینه های آینده باز بگذارد. شاید درخواست بستن تاسیسات فوردو تنها یک راه برای چانه زنی باشد و در واقع توافقی در مورد اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده صورت بگیرد.

 

شایدهای بسیاری وجود دارد اما از نقطه نظر من، به نظر می رسد رویکرد آمریکا برای کارشکنی در مذاکرات پیش از شروع آن، بسیار خوب بوده است.

 

راه حل هسته ای وجود دارد

محمد جواد ظریف” : راه حل هسته ای وجود دارد

فروردین ۱۹

“نیویورک تایمز” و “اینترنشنال هرالد تریبیون”/

جمهوری اسلامی/

دکتر “محمد جواد ظریف” سفیر و نماینده سابق ایران در سازمان ملل در مقاله‌ای که همزمان در دو روزنامه آمریکایی و انگلیسی منتشر شد، با اشاره به برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران تصریح کرد که نیازی به بحران نیست و راه حل در دسترس است. این مقاله که روز پنجشنبه در روزنامه‌های “نیویورک تایمز” و “اینترنشنال هرالد تریبیون” به چاپ رسیده، بدین قرار است.

جنجال پیرامون برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران، باعث شده است تا موضوع اساسی یعنی این که نیازی به یک بحران نیست، از نظرها مغفول بماند. مسلما برای این وضعیت راه حل وجود دارد و راه حل مزبور آشکارا نیز در دسترس است.آنچه در میان این هیاهو مورد بی‌توجهی واقع شده این واقعیت است که منافع‌اساسی ایران از طریق تقویت انسجام و اعتبار معاهده منع گسترش هسته‌ای (NPT) تامین می‌گردد. ایران همواره پیشگام تلاشها برای جهانگیر کردن این معاهده بوده‌است. اتکاء ایران به رژیم منع گسترش بر تعهدات حقوقی، محاسبات دقیق استراتژیک و دیدگاههای مذهبی و عقیدتی استوار است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در مخالفت با توسعه، تولید، ذخیره سازی و استفاده از تسلیحات هسته‌ای فتوا داده‌اند.

اجازه دهید بسیار واضح بگویم. ایران، امنیت ملی خود را در چارچوب همکاریهای منطقه‌ای و بین‌المللی تعریف می‌کند و ثبات منطقه‌ای را برای توسعه خود، غیرقابل اجتناب می‌داند. ما عضو کلیه موافقتنامه‌های بین‌المللی در مورد کنترل سلاحهای کشتار جمعی هستیم. ما خواهان ثبات منطقه‌ای می‌باشیم. ما هیچگاه شروع به استفاده از زور نکرده‌ایم و به تهدید به استفاده از زور علیه اعضای سازمان ملل نیز متوسل نشده‌ایم. ادامه….

اگرچه سلاح شیمیایی علیه ما مورد استفاده قرار گرفت اما همانگونه که گزارش‌های سازمان ملل در این مورد کاملا گویاست، ما هیچگاه حتی در مقابله به مثل از این سلاحها استفاده نکردیم. ما در ۲۵۰ سال گذشته به هیچ کشوری حمله نکرده‌ایم. از اکتبر ۲۰۰۳ (مهر ۱۳۸۲) ایران رژیم بازرسی‌های گسترده توسط سازمان ملل را پذیرفت. تاکنون ۱۷۰۰ نفر روز بازرسی‌از تاسیسات هسته‌ای ایران صورت گرفته و اقدامات جبرانی در خصوص کوتاهی در گزارش دهی در گذشته انجام شده است.

اکثر ابهامات، به ویژه در ارتباط با فعالیت‌های تبدیل اورانیوم، غنی‌سازی لیزری، تولید سوخت و برنامه راکتور تحقیقاتی آب سنگین، رفع شده است. حتی در مورد وجود آلودگی‌های مربوط به اورانیوم با درصد غنای بالا که برخی آنرا دال بر وجود یک برنامه مخفی تولید سلاح هسته‌ای می‌دانند، به شکل راضی‌کننده‌ای توضیح داده شده است. این را من نمی‌گویم، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید زیرا آژانس خود می‌گوید یافته‌هایش حکایت از آن دارد که “اظهارات ایران درباره منشاء خارجی اکثر آلودگی‌های مشاهده شده در خصوص اورانیوم با درصد غنای بالا، قابل تایید است.”

قابل ذکر است که ایران حتی فراتر از وظایف بین‌المللی خود اجازه داد آژانس چندین بار سایت‌های نظامی آنرا بازدید کند و حتی به بازرسان آژانس اجازه داد از این محل‌ها نمونه‌برداری محیطی کنند.آژانس هیچگونه فعالیت غیر معمولی را در این اماکن مشاهده نکرد و نمونه‌ها به هیچ وجه وجود مواد هسته‌ای را در محل‌های مورد نظر نشان ندادند. از همه مهمتر، آژانس به کرات نتیجه‌گیری کرد که هیچگونه نشانه‌ای از یک برنامه تسلیحات هسته‌ای در ایران وجود ندارد. به‌عنوان مثال، در نوامبر ۲۰۰۳ (آبان ۸۲) آژانس تایید کرد که “تاکنون هیچ دلیلی وجود ندارد که مواد و فعالیت‌های اعلام نشده قبلی،… با یک برنامه تسلیحات هسته‌ای در ارتباط باشد.”

یک سال بعد و نیز در سپتامبر سال گذشته، (شهریور گذشته) آژانس بار دیگر جمع بندی کرد که “تمام مواد اعلام شده در ایران حسابرسی شده و لذا این مواد به سمت فعالیت‌های ممنوعه منحرف نشده است. نکته دیگری که در میان هیاهوها کمرنگ شده این است که ایران آماده مذاکره می‌باشد. از اکتبر ۲۰۰۳ (مهر ۱۳۸۲) ایران حداکثر تلاش خود را برای موفقیت و حتی احیای مذاکرات با انگلیس، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی مذاکره‌کننده با ما به‌کار بسته و از اوت ۲۰۰۴ (مرداد ۱۳۸۳) ایران هشت پیشنهاد فراگیر را مطرح ساخته است.

علاوه بر این‌ها، ایران اقدامات گسترده و هزینه بری را برای اعتمادسازی انجام داد که از جمله آنها تعلیق داوطلبانه فعالیتهای قانونی خود در غنی سازی برای مدت دو سال بود، تا به موفقیت مذاکرات کمک نماید. در طول این مذاکرات، ایران داوطلبانه آمادگی برای اجرای مواردی را در قالب یک مجموعه متوازن اعلام کرده بود.

“ارایه پروتکل الحاقی آژانس درباره بازرسی‌های سرزده، به مجلس شورای اسلامی به‌منظور تصویب آن و ادامه‌اجرای آن تا زمان تصویب”، “اجازه به حضور مستمر بازرسان آژانس در تاسیسات تبدیل و غنی‌سازی” و “ارایه لایحه‌ای به مجلس شورای اسلامی در مورد ممنوعیت دایمی توسعه، انباشت و استفاده از سلاحهای هسته‌ای” از جمله این موارد است که ظریف در مقاله خود به آنها اشاره کرده است.

“همکاری در خصوص کنترل صادرات به منظور جلوگیری از دسترسی غیر مجاز به مواد هسته‌ای”، ” اجتناب از بازفرآوری یا تولید پلوتونیوم”، “محدود ساختن غنی سازی مواد هسته‌ای به نحوی که فقط برای استفاده در تولید انرژی مناسب باشد و نه برای استفاده‌های تسلیحاتی”،”تبدیل فوری تمامی اورانیوم غنی‌شده به میله‌های سوخت و بدین ترتیب جلوگیری از احتمال غنی‌سازی بیشتر” و “محدود ساختن برنامه غنی سازی در سطحی که صرفا نیازهای اضطراری سوخت راکتورهای برق و راکتورهای آتی آب سبک را تامین کند” از دیگر نکات مورد اشاره ظریف در خصوص همکاری داوطلبانه تهران است.

ایران داوطلبانه آمادگی “آغاز اجرای جنبه‌هایی از غنی سازی که کمترین اختلاف در خصوص آنها وجود دارد نظیر تحقیق و توسعه، به‌منظور دادن اطمینان به جهان درباره مقاصد ایران” و “پذیرش شرکای خارجی، خصوصی یا دولتی، در برنامه غنی سازی اورانیوم” را مطرح کرده است.

جمهوری اسلامی ایران اخیرا تاسیس یک کنسرسیوم منطقه‌ای برای تولید چرخه سوخت را پیشنهاد کرده که می‌تواند مشترکا توسط کشورهای دارای فن‌آوری لازم تاسیس و اداره شود و تحت نظارت پادمانهای آژانس باشد. سایر دولتها، به‌ویژه روسیه، پیشنهادهای ابتکارآمیزی را مطرح نموده‌اند. ایران اشتیاق خود را برای یافتن راه حلی از طریق گفت وگو اعلام کرده است، راه حلی که‌از حقوق‌ایران حراست نموده و همزمان این اطمینان را بدهد که برنامه هسته‌ای کشور ما کاملا صلح آمیز خواهد ماند.

قطعا فشار و تهدید مشکلی را حل نمی‌کند. یافتن راه حل، نیازمند وجود اراده سیاسی و آمادگی ورود به مذاکرات جدی است و ایران به نوبه خود آماده است. امیدواریم بقیه جهان به ما بپیوندند.

هسته ای

ران هسته ای/

علی شاهدیان/

جان ساورز، رییس سرویس اطلاعات خارجی انگلستان تازه ترین ارزیابی MI6 از توان هسته ای ایران و سناریوهای محتمل در آینده را برای اعضای کابینه انگلیس شرح داد.رابرت وینت سردبیر بخش سیاسی روزنامه انگلیسی تلگراف طی یادداشتی در این روزنامه نوشت که ساورز درباره تهدید ایران و خطر رو به رشد حمله پیشگیرانه اسراییل به برنامه هسته ای ایران بنرای ۲۱ عضو کابینه دولت انگلیس سخن گفته است.

وینت نوشت: «این جلسه بسیار غیر معمول بوده است چرا که در آن اعضای جلسه از ساورز درباره توانای اسراییل برای از بین بردن تاسیسات هسته ای زیر زمینی ایران سوال کرده اند و ساورز هم درباره به راه افتادن یک مسابقه تسلیحات هسته ای در منطقه خاورمیانه هشدار داده است».سردبیر تلگراف بدون آنکه به هیچ جزئیاتی از این جلسه اشاره کند تنها به ذکر این نکته بسنده کرده است که از اعضای کابینه انگلیس خواسته شده که در طول برگزاری این جلسه تلفن های هموراه خود را از اتاق جلسه خارج کنند چرا که نگرانی نسبت به شنود حرف های ساورز جدی بوده است.ادامه….

ارزیابی MI6 درباره برنامه هسته ای ایران در حالی به دولت این کشور ارائه شده است که دیوید کامرون، نخست وزیر انگلیس پیش از این گفته بود: «اقدام نظامی اسرائیل بر ضد ایران، رویکرد مناسبی نیست».وی اضافه کرده است: «همه گزینه ها از جمله توسل به زور برای پرداختن به این مسئله، همچنان امکان پذیر است. گفتن این مسئله سخت است زیرا هیچ کس به هیچ وجه نمی خواهد شاهد جنگ باشد ولی بسیار مهم است که جهان، پیامی برای ایران بفرستد دال بر اینکه کشوری مجهز به سلاح هسته ای چیزی نیست که ما بخواهیم شاهد آن باشیم».

در عین حال کارشناسان اطلاعاتی در تهران عقیده دارند ارزیابی اطلاعاتی انگلیس درباره برنامه هسته ای ایران با ارزیابی های امریکا و اسراییل تفاوت چندانی ندارد.انگلیس هم مانند امریکا و اسراییل عقیده دارد ایران تمام امکانات لازم برای ساخت سلاح را دارد اما هنوز تصمیم به ساخت سلاح هسته ای نگرفته و معلوم هم نیست در آینده چنین تصمیمی بگیرد.

 

هسته ای

تحلیل موسسه تحقیقات استراتژیک از برنامه اتمی ایران

اسفند ۱۸

استراتژیک, ایران, تئوری, خاور میانه, هسته ای

موسسه تحقیقات استراتژیک /

رادیو فردا/

تازه‌ترین گزارش تحلیلی موسسه بین‌المللی تحقیقات استراتژیک پیرامون وضع موجود، روند تحولات آینده، و نقاط قوت و ضعف در برنامه توسعه اتمی ایران که روز ۵ مارس جاری انتشار یافت نشان می‌دهد که نهادهای مطالعاتی نیز از یافتن راه مطلوب رویارویی با ایران اتمی و فراهم آوردن زمینه حصول توافق جامع، و یا گام به گام، با جمهوری اسلامی، از راه مذاکره و تعامل بازمانده‌اند.

گزارش نسبتا طولانی موسسه یاد شده مروری است تکراری بر تجربه‌های ناموفق جامعه جهانی، گروه ۱+۵، جامعه اروپا و میانجی‌گری‌های بی‌نتیجه سوئیس، روسیه، برزیل و ترکیه طی شش سال گذشته. در بخش‌های ابتدایی این جزوه طولانی که عمدتا بر اساس گزارش‌های فصلی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنظیم شده نسبت به این واقعیت ابراز رضایت شده که «اعمال فشارهای جامعه جهانی از سال ۲۰۰۳ تاکنون، ایران را از دست یافتن به بمب اتمی بازداشته است». این گزارش واقعیت دیگری را که جامعه جهانی به شکل اضطراری با آن روبه‌رو است کاملا مسکوت نهاده، و آن فاصله گرفتن ایران اتمی از وضعیت سال ۲۰۰۳ و کوتاه شدن زمان دست یافتن آن به بمب اتمی در شرایط کنونی است. نقاط قوت و ضعف تحلیل تازه موسسه تحقیقات استراتژیک که دو هفته پس از انتشار نشریه مطالعاتی دیگری پیرامون ظرفیت‌های موشکی و دفاعی ایران و مقایسه آن با قابلیت‌های تدافعی و تهاجمی کشور‌های رقیب جمهوری اسلامی منتشر شده، نقاط قوت و ضعف برنامه‌های اتمی ایران را با استناد بر داده‌های غیر محرمانه و به صورت کلی مورد اشاره قرار می‌دهد. ادامه….

در اختیار گرفتن بیش از پنج هزار کیلوگرم اوانیوم غنی‌شده با غلظت ۳.۵ درصد، صد کیلوگرم اورانیوم با غلظت ۱۹.۷ درصد، به کار گیری نزدیک به ۹ هزار سانتریفیوژ، تجهیز دو مرکز غنی‌سازی در نطنز و فوردو و داشتن قابلیت فنی لازم برای افزایش غلظت اورانیوم به میزان نظامی و مبادرت به ساخت و انفجار یک بمب اتمی ابتدایی، در ردیف نقاط قوت برنامه‌های اتمی ایران قرار داده شده است. محروم ماندن از خرید و واردات قطعات لازم برای ساختن سانتریفیوژهای بیشتر، من‌جمله فلز ضد زنگ موسوم به «ماراجینگ استیل» (برای ساختن سیستم دوّار سانتریفیوژ‌ها)، به دلیل و یا در نتیجه اعمال نظارت‌های بین‌المللی و مبادله اطلاعات در سطح جهانی، محروم ماندن از دریافت مواد خام (اورانیوم و کیک زرد)، ادامه بازرسی‌های ماموران آژانس از مراکز اعلام شده اتمی کشور، و همچنین اعمال تحریم‌های یک‌جانبه (آمریکا و اروپا) در ردیف نقاط ضعف ایران قرار گرفته است. راه‌های فرار گزارش موسسه مطالعات استراتژیک چهار راه ممکن برای گریز ایران از وضع موجود و مبادرت به انجام آزمایش اتمی را مورد اشاره قرار داده است: استفاده از تاسیسات موجود و اعلام شده در نطنز و فوردو، استفاده از مراکز پنهانی و اعلام نشده، پنهان‌کاری در مراکز اتمی اعلام شده و همچنین مبادرت به ایجاد مراکز موازی و یا اقدام به استفاده از تاسیسات دارای قابلیت‌های دوگانه، در پوشش اقدامات قانونی. بخش اخیر از گزارش مطالعاتی یاد شده عموما ذکر بدیهیات و توسل به حدس و گمان پیرامون فعالیت‌های فرضی اتمی توسط ایران در آینده است. در این بخش تاکید شده است که ایران در سال جاری قادر به انجام انفجار اتمی نخواهد بود، اما مبادرت به آن در فاصله سال ۲۰۱۳ تا سال ۲۰۱۵ متصور است. در بخشی از گزارش یاد شده زمان لازم برای افزایش غلظت اورانیوم ۳.۵ درصد غنی‌سازی شده به میزان نظامی، و کاهش فاحش این زمان هنگام افزایش غلظت اورانیوم ۱۹.۷ غنی‌‌شده به میزان نظامی، مورد محاسبه مجدد و تکراری قرار گرفته است. در میان مجموعه‌ای از گمانه‌زنی‌ها، گزارش یاد شده بر قصد قطعی ایران در سال جاری برای بهبود عملکرد سانتریفیوژ‌های نوع آر-۱ و دست یافتن به نوع بهتری از سانتریفیوژ‌ها تاکید کرده است. توصیه‌های گزارش گزارش یاد شده با بازنویسی اقداماتی که جامعه جهانی برای مقابله با ایران تاکنون در پیش گرفته توصیه می‌کند: اقدامات قانونی به منظور محروم ساختن ایران از دریافت اقلام کلیدی مورد نیاز برنامه‌های توسعه اتمی افزایش یابد، نظارت‌های گمرکی سخت‌تر در کشور‌های هم‌جوار برای کنترل نقل و انتقال قطعات اتمی مورد نیاز ایران اعمال شود، عملیات مخفیانه (خراب‌کاری و تخریب) علیه تاسیسات اتمی ایران توسعه یابد، تحریم‌های مالی و اقتصادی علیه ایران تشدید شود، مسیر مذاکرات برای دخول احتمالی ایران و رضایت به تعطیل داوطلبانه برنامه‌های اتمی باز نگاه داشته شود. در گزارش یاد شده از مبادرت به اقداماتی مانند فرستادن کرم رایانه‌ای «استاکس‌نت» برای آهسته ساختن حرکت برنامه‌های اتمی ایران ابراز رضایت شده است، اما حمایت از مبادرت به ترور کار‌شناسان اتمی ایران در لفافه صورت گرفته است. گزینه نظامی به منظور برخورد با برنامه‌های اتمی ایران، گزارش یاد شده راه حل نظامی را نفی می‌کند. توصیه‌های گزارش برای رویارویی با ایران شامل امتیاز دادن در مقابل تعطیلی تدریجی بخش‌های حساس و مشکوک فعالیت‌های اتمی جمهوری اسلامی، جلب اطمینان گام به گام مابین طرفین و تعامل است که پیشتر نیز در قالب «بسته اروپا»، «طرح روسیه»، «طرح سوئیس»،‌ و همچنین «طرح البرادعی» که دایر بر مبادله سوخت با اورانیوم غنی‌شده ایران، میانجی‌گری برزیل و ترکیه و محتوای بیانیه تهران تجربه شده بود. سایر پیشنهادات مندرج در گزارش، پیرامون محدود ساختن تعداد سانتریفیوژ‌هایی که در نطنز نصب شده یا در فوردو قرار داده خواهد شد، اصولا خارج از حوصله ایران برای پرداختن به آنهاست. ایران در وضعیت موجود ادامه غنی‌سازی اورانیوم را حق قانونی خود تلقی می‌کند و زمان پرداختن به این موضوع را سپری شده می‌داند! نحوه تماس‌های آتی گزارش تازه موسسه تحقیقات استراتژیک از‌‌ همان مشکلی رنج می‌برد که دولت‌ها و سیاستمداران در رابطه با برنامه‌های اتمی ایران تاکنون با آن روبه‌رو بوده‌اند: دشواری هضم این واقعیت که ایران در مرحله انتقالی برنامه‌های اتمی خود آماده تعامل واقعی با جامعه جهانی نیست، و مخالفان برنامه‌های اتمی ایران نیز هنوز آماده پذیرفتن و هضم ایران اتمی نشده‌اند. به‌‌ همان قوت که از نگاه ایران زمان گفت‌وگو بر سر ادامه یا قطع غنی‌سازی اورانیوم مدت‌ها پیش سپری شده، زمان «گفت‌وگو» با ایران بر اساس خواسته‌های جامعه جهانی نیز سپری شده است. ایران تا زمان دست یافتن به تمامی هدف‌های از پیش تعیین‌شده اتمی خود، حرکت کنونی را همراه با کاهش یا افزایش موضعی سرعت پیشرفت ادامه خواهد داد و بعد از تامین هدف تعیین‌شده (مانند غنی‌سازی یا تولید اوارنیوم ۱۹.۷ درصدی)، زمان مذاکره پیرامون آن را سپری شده معرفی خواهد کرد. زمان حرکت جامعه جهانی به سوی ایران، ارائه پیشنهاد به تهران و دعوت به گفت‌وگو با جمهوری اسلامی مدت‌ها پیش سپری شده، ولی گزارش تازه آلبرایت از درک این واقعیت بازمانده است. در شرایط کنونی، و در صورت عدم توسل به گزینه نظامی، می‌باید مجموعه سیاست‌های محدودکننده جاری علیه ایران را ادامه داد و به انتظار ابتکار ایران نشست. در وضعیت کنونی که فشارهای سیاسی و مالی و تحریم‌های اقتصادی هنوز به شکستن اراده ایران منجر نشده، وارد شدن از در مذاکره با ایران تنها پیگیری انتظارات موهوم است، مگر آن که صرفا «انجام مذاکره با ایران» هدف زمینه‌سازی آن باشد و نه نتایج حاصل از آن؛ مذاکره با هدف تعویق توسل به اقدام نظامی علیه ایران توسط دیگران! در نامه روز ۶ مارس خانم اشتون به آقای جلیلی دایر بر اعلام آمادگی برای مذاکره با تهران نیز‌‌ همان خطی پیگیری شده که در گزارش ۵ مارس موسسه تحقیقات استراتژیک دیده می‌شود: علاقه‌مندی به مذاکره با ایران در شرایط بی‌تکلیف ماندن جنگ کنونی و قرار داشتن برنامه اتمی ایران در وضعیت انتقالی. به این دلیل مذاکرات آینده بین خانم اشتون و آقای جلیلی تجدید حرکت روی دایره‌ای خواهد بود که در طول شش سال گذشته طرفین پیرامون خود ترسیم کرده‌اند.

%اخبار وتحلیل مرتبط یافت نشد.

متن كامل گزارش مديركل آژانس درباره ايران

کد خبر: ۲۲۹۲۰۸

تاریخ انتشار: ۰۶ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۸:۴۷

مديركل آژانس در اولين گزارش خود در سال 2012 بار ديگر تاكيد كرد كه هيچ انحرافي در مواد و فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران مشاهده نشده است و در عين حال در اين گزارش توضيحاتي درباره دو دور نشست هيات اعزامي آژانس به ايران ارايه كرد. هم‌چنين در اين گزارش تاييد شده است كه ايران تعداد سانتريفيوژهاي غني‌سازي نطنز را به مرز 9 هزار دستگاه رسانده است. هم‌چنين اعلام شد ايران تست سه نسل جديد سانتريفيوژ‌ها را در دست اجرا دارد.

به گزارش ايسنا متن كامل گزارش مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي درباره ايران به اين شرح است:

«اجراي موافقتنامه پادمان NPT

و مفاد مربوطه قطعنامه‌هاي شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران

A. مقدمه

1. اين گزارش مديركل به شوراي حكام و به موازات آن به شوراي امنيت در خصوص اجراي توافق پادمان معاهده منع اشاعه هسته‌يي (NPT) و مفاد مربوطه قطعنامه‌هاي شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران (ايران) است.

2. شوراي امنيت تاكيد كرده است كه اقدامات مورد درخواست شوراي حكام در قطعنامه‌هايش درباره ايران الزام‌آور است. مفاد مربوطه قطعنامه‌هاي ياد شده شوراي امنيت كه بر اساس فصل هفتم منشور سازمان ملل تصويب شده‌اند مطابق شرايط اين قطعنامه‌ها الزام‌آور هستند.

3. از آژانس به خاطر موافقتنامه روابطش با سازمان ملل متحد خواسته شده با شوراي امنيت در اجراي مسووليت شورا براي حفظ و برقراري صلح و امنيت بين المللي همكاري كند. از كليه اعضاء‌ ملل متحد خواسته شده است تا با پذيرش و اجراي تصميمات شوراي امنيت موافقت كنند، و در اين راستا، اقداماتي را مطابق با تعهدات‌شان تحت منشور ملل متحد انجام دهند.

4. اين گزارش به تحولات بعد از آخرين گزارش(Gov/65/2011, 8 November 2011) و هم‌چنين مسايل باقيمانده طولاني مي‌پردازد. اين گزارش بر آن حوزه‌هايي كه ايران به طور كامل تعهدات الزام‌آور خود را اجرا نكرده، متمركز است، زيرا ايجاد اعتماد بين‌المللي به ماهيت صرفا صلح‌آميز برنامه هسته‌يي ايران، مستلزم اجراي كامل اين تعهدات است.

B . روشن‌سازي مسائل حل نشده

5. شوراي حكام در 18 نوامبر 2011 قطعنامه GOV-2011-69 را تصويب كرد كه در آن در كنار ديگر مسايل، تاكيد شد كه ضروري است ايران و آژانس به منظور حل فوري همه مسايل اساسي باقي‌مانده با هدف ارايه توضيحات در خصوص آن مسايل، از جمله دسترسي به كليه اطلاعات، مستندات، سايت‌ها‍، مواد و اشخاص مربوطه در ايران، به گفت‌وگوهاي خود شدت بخشند. شورا هم‌چنين از ايران خواست كه با هدف احياي اعتماد بين‌المللي به ماهيت منحصرا صلح‌آميز برنامه هسته‌يي ايران به طور جدي و بدون پيش شرط در مذاكرات مشاركت كند. در اين راستا و درپي تبادل‌نامه‌ها بين آژانس و ايران موافقت شد كه يك تيم آژانس براي گفت‌وگو از ايران بازديد كند.

6. يك تيم آژانس از 29 تا 31 ژانويه 2012 اولين دور گفت‌وگوهادر تهران را با مقامات ايران با هدف حل كليه مسايل باقي‌مانده انجام داد. در طول اين گفت‌وگوها:

ـ آژانس نگراني‌هاي خود را تشريح كرد و توضيحات درباره ابعاد نظامي احتمالي در برنامه هسته‌يي ايران را به عنوان اولويت اصلي مشخص كرد.

ـ آژانس دسترسي به سايت پارچين را درخواست كرد، اما ايران اجازه دسترسي به اين سايت را در آن زمان نداد.

ـ آژانس و ايران درباره رويكردي براي روشن كردن كليه مسايل باقي‌مانده در ارتباط با برنامه هسته‌يي ايران از جمله مسايلي كه بايد به آن پرداخته شود، اقدامات مقدماتي و مداليته‌ها‍، ‌يك مذاكرات مقدماتي داشتند.

ـ يك پيش‌نويس گزارش مذاكرات درباره يك رويكرد ساختاري براي روشن‌ كردن كليه مسايل باقي‌مانده در ارتباط با برنامه هسته‌يي ايران براي بررسي بيش‌تر تهيه شد.

7. متعاقب اولين نشست‍، تبادلات ميان ايران و آژانس منجر به تشريح بيش‌تر اين رويكرد سازنده شد.

8. در دومين دور مذاكرات در تهران كه از تاريخ 20 تا 21 فوريه 2012 برگزار شد:

ـ آژانس درخواست خود را براي دسترسي به پارچين را بار ديگر تكرار كرد. ايران بيان كرد كه هنوز نمي‌تواند اجازه دسترسي به آن سايت را بدهد.

ـ مذاكرات فشرده‌اي در خصوص رويكرد ساختاري براي شفاف‌سازي همه مسايل باقيمانده مرتبط با برنامه هسته‌يي ايران انجام شد. هيچ توافقي بين ايران و آژانس حاصل نشد چون اختلافات عمده‌اي در خصوص اين رويكرد وجود داشت.

ـ ايران در پاسخ به درخواست آژانس،‌ يك اظهارنامه اوليه در ارتباط با مسائل مشخص شده در بخش C از ضميمه گزارش نوامبر 2011 مدير كل به شوراي حكام (GOV-2011-65) به آژانس ارايه كرد. اظهارنامه ايران نگراني‌هاي آژانس در خصوص مسايل فوق الذكر را عمدتا با اين استدلال كه ايران آن‌ها را بر پايه ادعاهاي بي‌اساس مي‌داند، رد كرد.

ـ آژانس درباره سوالات اوليه در خصوص پارچين و كارشناس خارجي، توضيحاتي را به ايران ارايه كرد و ماهيت نگراني‌هاي آژانس و اطلاعات در دسترسش در اين راستا را تشريح كرد.

C. تاسيسات اعلام شده تحت توافقنامه پادمان ايران

9. ايران تحت توافقنامه پادمان خود 15 تاسيسات هسته‌يي و 9 مكان خارج از تاسيسات را كه مواد هسته‌يي به طور معمول در آن جا استفاده مي‌شود (LOFs)، به آژانس اعلام كرده است. با وجود اين كه بعضي از اين فعاليت‌هاي‌ انجام گرفته توسط ايران در برخي از تاسيسات مغاير با قطعنامه‌هاي شوراي حكام و شوراي امنيت همان‌طور كه در ذيل نشان داده مي‌شود‍ است، آژانس به اجراي پادمان‌ها در اين تاسيسات و LOFs ادامه مي‌دهد.

D. فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي

10. ايران برخلاف قطعنامه‌هاي مربوطه شوراي حكام و شوراي امنيت، فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي خود را در تاسيسات اعلام شده ذيل كه كليه آن‌ها در هر حال تحت پادمان آژانس است، تعليق نكرده است.

D.1. نطنز: كارخانه غني‌سازي سوخت و كارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت

11. كارخانه غني‌سازي سوخت (FEP): دو سالن آبشار درFEP وجود دارد: سالن توليد A و سالن توليد B. مطابق با اطلاعات طراحي ارائه شده توسط ايران، هشت واحد براي سالن توليد A برنامه‌ريزي شده است، با 18 آبشار در هر واحد. هيچ‌گونه اطلاعات طراحي تشريحي براي سالن توليد B فراهم نشده است.

12. در 19 فوريه 2012‍، 54 آبشار در سه واحد از واحدهاي هشت در سالن توليد A نصب شده بود كه ايران اعلام كرده بود 52 فقره از آن با UF6 خوراك‌دهي شده بود. در حالي كه در ابتدا هر آبشار نصب شده شامل 164 سانتريفيوژ بود، ايـران متعاقبا 30 تا از آبـشارها را تغيير دارد تا هر يك شامل 174 سانـتريـفيوژ شود. همه سانتريفيوژهاي نصب شده دستگاه‌هاي IR-1 هستند. از تاريخ 19 فوريه 2012 هيچ سانتريفيوژي در پنج واحد باقي‌مانده نصب نشده بود، اگر چه کار نصب مقدماتي در دو واحد از جمله قرارگيري در پوشش‌هاي خالي 6177 سانتريفيوژ IR-1 تکميل نشده بود و در سه واحد ديگر در حال اجرا بود. از تاريخ 19 فوريه 2012 هيچ‌گونه کار نصبي در سالن توليد B وجود نداشت.

13. نتايج راستي‌آزمايي موجودي فيزيکي (PIV) انجام گرفته از سوي آژانس در کارخانه غني‌سازي سوخت، موجودي اعلام شده توسط ايران در تاريخ 16 اکتبر 2011 را با در نظر داشتن ترديد‌هاي كه در اندازه‌گيري‌ها در چنين تاسيساتي به طور طبيعي وجود دارد، تاييد كرد. بنا‌بر‌اين هيچ پيامدي براي پادمان ناشي از شکستن پلمپ در ناحيه تغذيه و بازپس‌گيري که از سوي متصدي مربوطه در آوريل 2011 گزارش داده است، وجود ندارد.

14. آژانس تاييد کرده است که از تاريخ 16 اکتبر 2011 مقدار 55683 کيلوگرم اورانيوم UF6 طبيعي از زمان شروع عمليات در فوريه 2007 در آبشارها تزريق شده بود و ميزان 4871 کيلوگرم اورانيوم UF6 که تا 5 درصد اورانيوم U-235 غني‌سازي شده، توليد شده بود. ايران ارزيابي کرده است که در بين تاريخ‌هاي 17 اکتبر 2011 و 4 فوريه 2012 ميزان 580 کيلوگرم اورانيوم UF6 با غناي تا 5 درصد اورانيوم U-235 توليد شده است که در نتيجه توليد کل را به 5451 کيلوگرم UF6 تا غناي 5 درصد اورانيوم U-235 از زمان شروع توليد در فوريه 2007 مي‌رساند. مواد هسته‌يي در کارخانه غني‌سازي سوخت (از جمله تغذيه، محصول و دورريز‌ها) و همه آبشارهاي نصب شده و ايستگاه‌هاي تغذيه و باز‌پس‌گيري تابع اقدامات نظارتي و مراقبتي آژانس هستند.

15. آژانس بر اساس تحليل نمونه‌هاي محيطي برداشته شده از کارخانه غني‌سازي سوخت از فوريه 2007 و ساير فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي نتيجه گرفته است که اين تاسيسات همان‌طور که ايران در پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ)اعلان كرده، عمل کرده است.

16. کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت (PFEP): کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت يك تاسيسات تحقيق و توسعه و تاسيسات آزمايشي توليد اورانيوم با غناي پايين است که نخستين بار در اکتبر 2003 راه‌اندازي شد. اين کارخانه داراي يک سالن آبشار است که مي‌تواند شش آبشار را در خود جاي دهد و به يک محوطه در نظر گرفته شده براي توليد اورانيوم با غناي پايين تا 20 درصد از اورانيوم U-235 (آبشارهاي 1 و 6) و يک محوطه در نظر گرفته شده براي تحقيق و توسعه (آبشارهاي 2،3،4 و 5) تقسيم مي‌شود.

17. نتايج يک راستي‌آزمايي موجودي فيزيکي (PIV) که توسط آژانس در کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت انجام شد، موجودي اعلام شده توسط ايران را در تاريخ 13 سپتامبر 2011 با در نظر داشتن ترديد‌هاي كه در اندازه‌گيري‌ها در چنين تاسيساتي به طور طبيعي وجود دارد، تاييد كرد. اين نتايج پيشرفتي را در نظام اندازه‌گيري متصدي نشان مي‌دهند به خصوص در ارتباط با تعيين سطح غني‌سازي اورانيوم U-235.

18. محوطه توليد: ايران ابتدا در تاريخ 9 فوريه 2010 تزريق اورانيوم UF6 با غناي پايين در آبشار يك را براي هدف اعلام شده‌ي توليد UF6 تا غناي 20 درصد اورانيوم U-235 براي استفاده در توليد سوخت براي رآکتور تحقيقاتي تهران آغاز کرد. ايران از 13 ژوييه 2010 اورانيوم UF6 با غناي پايين را در دو آبشار به هم متصل شده (آبشارهاي 1 و 6) که هر يک شامل 164 سانتريفيوژ IR-1 بود، تزريق کرده است.

19. آژانس چنان‌که قبلا گزارش شده است، راستي‌آزمايي کرده است که از تاريخ 13 سپتامبر 2011، ميزان 8/720 کيلوگرم اورانيوم UF6 با غناي پايين از شروع فرآيند در تاريخ 9 فوريه 2010 در محوطه توليد در آبشارها تزريق کرده بود و کلا 7/73 کيلوگرم اورانيوم UF6 غني شده تا 20 درصد U-235 توليد شده بود. ايران ارزيابي کرده است که بين تاريخ‌هاي 14 سپتامبر 2011 و 11 فوريه 2012 کلا 9/164 کيلوگرم UF6 غني شده در کارخانه غني‌سازي سوخت در دو آبشار متصل به هم در کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت تزريق شده و تقريبا 7/21 کيلوگرم UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيوم U-235 توليد شده بود. اين اقدام موجب مي‌شود که از زمان آغاز توليد در فوريه 2010 کل توليد به 4/95 کيلوگرم UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيوم U-235 در کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت برسد.

20. محوطه تحقيق و توسعه: ايران در محوطه تعيين شده براي آبشارهاي 2 و 3 به طور متناوب UF6 را در دستگاه‌هاي تك سانتريفيوژي، آبشارهاي 10 دستگاهي و 20 دستگاهي سانتريفيوژهاي IR-1، IR-2m و IR-4 تزريق کرده است. ايران در نامه‌اي در تاريخ يك فوريه 2012 قصد خود را براي نصب سه نوع جديد از سانتريفيوژهاي IR-5، IR-6 و IR-6s را به عنوان دستگاه‌هاي واحد در آبشار 2 به آژانس اطلاع داد. ايران از تاريخ 21 فوريه 2012 تعداد 58 سانتريفيوژ IR-4 را در آبشار چهار نصب کرده بود که به آن‌ها UF6 تزريق نشده است. ايران هم‌چنين 164 سانتريفيوژ IR-2m را در آبشار پنج نصب کرده بود. ايران بين تاريخ‌هاي 9 و 12 اوت 2011 و از تاريخ 5 نوامبر 2011 به بعد به طور متناوب UF6 طبيعي را در آبشار 5 تزريق کرده است.

21. بين تاريخ‌هاي 29 اکتبر 2011 و 11 فوريه 2012 تقريبا ميزان 4/164 کيلوگرم UF6 طبيعي در محوطه تحقيق و توسعه در سانتريفيوژها تزريق شده بود، اما هيچ اورانيوم با غناي پاييني باز‌پس‌گيري نشده بود، زيرا محصول و دورريزها در پايان فرآيند با هم ترکيب مي‌شوند.

22. آژانس بر اساس نتايج آناليز نمونه‌هاي محيطي برداشته شده از کارخانه آزمايشي غني‌سازي سوخت و ساير فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي نتيجه گرفته است که اين تاسيسات همان‌طور که ايران در پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) مربوطه اعلام کرده، عمل كرده است.

D.2 کارخانه غني‌سازي سوخت فردو:

23. ايران در سپتامبر 2009 به آژانس اطلاع داد که در حال ساخت کارخانه غني‌سازي سوخت فردو(FFEP) در نزديکي شهر قم است.

24. تاکنون ايران پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) ابتدايي و سه پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) تجديدنظر شده را در اختيار آژانس گذاشته است:

ـ ايران در اکتبر 2009 اعلام کرد که هدف اين تاسيسات توليد UF6 غني شده تا 5 درصد U-235 بوده است و اين تاسيسات به گونه‌اي ساخته مي‌شود كه 16 آبشار را در خود جاي دهد که به طور مساوي بين دو واحد تقسيم مي‌شود (واحد 1 و واحد 2) و تقريبا 3000 سانتريفيوژ در کل خواهد داشت.

ـ ايران در سپتامبر 2010 اعلام کرد که هدف کارخانه غني‌سازي سوخت فردو اين بود که علاوه بر توليد UF6 غني‌ شده تا 5 درصد اورانيوم U-235، تحقيق و توسعه را نيز اجرا كند.

ـ ايران در ژوئن 2011 اعلام کرد که هدفش از کارخانه غني‌سازي فردو توليد UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيوم U-235 و اجراي تحقيق و توسعه است.

ـ ايران در تاريخ 18 ژانويه 2012 به آژانس اطلاع داد که اين "تاسيسات تحقيق و توسعه" از کارخانه غني‌سازي فردو برچيده شده است. ايران در پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ ) به روز شده در همان تاريخ اعلام کرد که کارخانه غني‌سازي فردو براي تسهيل توليد UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيوم U-235 و توليد UF6 غني شده تا 5 درصد اورانيوم U-235 در "هر دو واحد توليد" طراحي شده است. پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) نشان داد که هم‌چنين تدارک ديده شده است که متصدي بتواند "برخي از آبشارها را براي توليد اورانيوم با غناي 5 درصد مورد استفاده قرار دهد در حالي که برخي از آن‌ها اورانيوم با غناي پايين 20 را توليد مي‌کند."

25. ايران در تاريخ 14 دسامبر 2011 شروع به تزريق UF6 با غناي 5 درصد اورانيوم U-235 کرد که قبلا از کارخانه غني‌سازي سوخت به مجموعه دو آبشار متصل به هم در واحد 2 در کارخانه غني‌سازي سوخت فردو با 348 سانتريفيوژ منتقل شده بود. ايران از زمان گزارش قبلي مديرکل، 348 سانتريفيوژ در مجموعه دوم دو آبشار متصل به هم در واحد 2 نصب کرده است و در تاريخ 25 ژانويه 2012 شروع به تزريق UF6 غني شده تا 5 درصد اورانيوم U-235 در آن كرد. تاکنون همه سانتريفيوژهاي نصب شده دستگاه‌هاي IR-1 هستند. ايران ارزيابي کرده است که بين 14 دسامبر 2011 و 17 فوريه 2012 در کل 3/99 کيلوگرم UF6 غني شده تا 5 درصد اورانيوم U-235 در دو مجموعه آبشار به هم متصل در کارخانه غني‌سازي سوخت فردو تزريق شده و تقريبا 8/13 کيلوگرم UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيومU-235 توليد شده بود.

26. از تاريخ 15 فوريه 2012، در چهار آبشار باقي‌مانده در واحد 2 و در هشت آبشار واحد 1، 2088 پوشش خالي سانتريفيوژ IR-1 در جاي خود استقرار يافته و تمام لوله‌ها نصب شده‌اند. در نامه 16 فوريه 2012، آژانس از ايران جزييات اين امر را كه چگونه قصد دارد كارخانه غني‌سازي سوخت فردو را عملياتي كند، درخواست كرد (آيا UF6 با غناي 5 درصد اورانيوم U-235 توليد كند، آيا UF6 تا غناي 20 درصد U-235 توليد كند يا تركيبي از اين دو را توليد مي‌كند).

27. آژانس راستي‌آزمايي كرده است كه كارخانه غني‌سازي سوخت فردو بر اساس آخرين پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) كه توسط ايران ارايه شده در حال ساخت است. همان‌گونه كه قبلا گزارش شده، ايران در سال 2011 اطلاعاتي را در خصوص زمان‌بندي مقدماتي و شرايط محيطي مرتبط با تصميم خود در زمينه ساخت كارخانه غني‌سازي سوخت فردو در يك تأسيسات دفاعي موجود، ارايه كرد. با اين وجود، هنوز اطلاعات تكميلي در ارتباط با اين تأسيسات از طرف ايران خصوصا در ارتباط با هدف و مقصد اصلي آن و با توجه به تعداد بازبيني‌هاي بعدي صورت گرفته در پرسشنامه اطلاعات طراحي (DIQ) براي كارخانه غني‌سازي سوخت فردو مورد نياز است.

D.3 ساير اقدامات مرتبط با غني‌سازي

28. آژانس هم‌چنان در انتظار دريافت پاسخ اساسي ايران به درخواست‌هاي آژانس براي اطلاعات بيش‌تر در رابطه با اعلاميه‌هايي از طرف ايران درباره ساخت 10 تأسيسات جديد غني‌سازي اورانيوم است كه بر اساس گفته ايران، در خصوص محل استقرار پنج مورد آن تصميم‌گيري شده است. ايران در واكنش به درخواست آژانس در نامه 18 آگوست 2010 در ارتباط با انتشار خبري از سوي ايران مبني بر در اختيار داشتن فن‌آوري غني‌سازي ليزري در 7 فوريه اطلاعاتي ارايه نكرده است. در نتيجه فقدان همكاري ايران در خصوص آن مسايل،‌ آژانس قادر به راستي‌آزمايي و ارايه گزارش كامل در اين موارد نيست.

E. فعاليت‌هاي بازفرآوري

29. متعاقب قطعنامه‌هاي مربوطه شوراي حكام و شوراي امنيت،‌ ايران ملزم شد فعاليت‌هاي بازفرآوري از جمله تحقيق و توسعه را به حالت تعليق در آورد. ايران در نامه‌اي به آژانس در تاريخ 15 فوريه 2008 ابراز كرد "فعاليت‌هاي بازفرآوري ندارد". در آن چارچوب، آژانس به نظارت خود بر كاربرد سلول‌هاي داغ در رآکتور تحقيقاتي تهران (TRR) و تأسيسات توليد راديوايزوتوپ موليبدن، يد و زنون (MIX) ادامه داده است. آژانس در تاريخ 12 فوريه 2012 يك بازرسي و راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي (DIV) در TRR و در تاريخ 13 فوريه 2012 يك راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي (DIV) در تأسيسات MIX انجام داده است. آژانس تنها در ارتباط با TRR، تأسيسات MIX و ديگر تأسيساتي كه آژانس به آن‌ها دسترسي دارد مي‌تواند تأييد كند كه هيچ اقدام مرتبط با بازفرآوري در ايران وجود ندارد.

F. پروژه‌هاي مرتبط با آب سنگين

30. برخلاف قطعنامه‌هاي مربوطه شوراي حکام و شوراي امنيت، ايران کار بر روي تمامي پروژه‌هاي مرتبط با آب سنگين از جمله ساخت رآکتور تحقيقاتي تعديل شده آب سنگين، رآکتور تحقيقات هسته‌يي ايران (راکتورIR-40) را که تحت پادمان‌هاي آژانس قرار دارد، تعليق نكرده است.

31. در 14 فوريه 2012، آژانس يک راستي‌آزمايي اطلاعات طراحيDIV را در راکتورIR-40 در اراک انجام داد و مشاهده کرد ساخت اين تاسيسات در حال انجام است و يك ستون تغليظ آب سنگين نصب شده است. به گفته ايران، آغاز عمليات راکتور IR-40 براي سال 2014 برنامه ريزي شده است. آژانس که از ژانويه 2007 پرسشنامه اطلاعات طراحي جديدي DIQ از راکتور IR-40 دريافت نکرده بود، در نامه مورخ 27 ژانويه 2012 از ايران درخواست كرد يک پرسشنامه اطلاعات طراحي روزآمد شده ارائه كند.

32. از زمان بازديد مورخ 17 اوت 2011 از کارخانه توليد آب سنگين(HWPP)، آژانس طي نامه‌هاي مورخ 20 اکتبر 2011 و 27 ژانويه 2012 درخواست دسترسي بيش‌تر را مطرح كرده است. آژانس تاكنون پاسخي به آن نامه‌ها را دريافتن نكرده است و بار ديگر براي نظارت بر وضعيت HWPP بر تصاوير ماهواره‌يي تکيه دارد. براساس تصاوير اخير، به نظر مي‌رسد که HWPP در حال فعاليت است. تا به امروز، ايران دسترسي به آب سنگين انبار شده در تاسيسات فرآوري اورانيوم (UCF) را براي نمونه‌برداري براي آژانس فراهم نكرده است.

G. تبديل اورانيوم و ساخت سوخت

33. اگرچه ايران ملزم به تعليق تمامي فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي و پروژه‌هاي مرتبط با آب سنگين است، برخي فعاليت‌ها را در UCF و کارخانه توليد سوخت (FMP) اصفهان، كه در ذيل شرح داده مي‌شود، انجام مي‌دهد كه مغاير با آن تعهدات است؛ اگرچه هر دو تاسيسات تحت پادمان‌هاي آژانس قرار دارد.

34. تاسيسات فرآوري اورانيوم: در 17 دسامبر 2011، ايران شروع به تبديل UF6 غني شده تا 20 درصد اورانيوم 235 به U3O8 كرد. در 19 فوريه 2012، آژانس راستي آزمايي كرده است که 8 کيلوگرم اورانيوم به شکل U3O8 توليد شده و متعاقبا 7.3 کيلوگرم اورانيوم به شکل U3O8 به کارخانه توليد سوخت اصفهان(FMP) منتقل شده است.

35. همانگونه که قبلا گزارش شد، ايران فرآوري UF6 غني شده تا 34/3 درصد اورانيوم 235 به UO2 را شروع کرد. در 19 فوريه 2012، آژانس راستي آزمايي كرد که ايران 24 کيلوگرم اورانيوم در شکل UO2 را توليد كرده و متعاقبا 6/13 کيلوگرم اورانيوم در شکل UO2 به کارخانه توليد سوخت اصفهان FMP منتقل کرده است.

36. در 19 فوريه 2012، آژانس راستي‌آزمايي كرد که ايران 5/896 کيلوگرم اورانيوم طبيعي در شکل UO2 توليد كرده است. آژانس راستي‌آزمايي كرده است که ايران 3/144 کيلوگرم اورانيوم در شکل UO2 به کارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) منتقل كرده است.

37. كارخانه توليد سوخت: از زمان گزارش قبلي مديركل، ايران در جهت توليد دو نوع مجتمع سوخت در كارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) براي استفاده در رآكتور تحقيقاتي تهران، كار كرده است (به پاراگراف 48 نگاه شود):

ـ مجتمع‌هاي ساخته شده از صفحه‌هاي سوخت شامل U3O8: در 14 و 19 نوامبر 2011 آژانس دو صفحه سوخت حاوي U3O8 طبيعي در لابراتوار تحقيق و توسعه R&D در كارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) ساخته شده بودند را راستي‌آزمايي كرد. در تاريخ 3 ژانويه 2012 آژانس به راستي‌آزمايي يك صفحه سوخت حاوي U3O8 كه تا 20 درصد U-235 غني‌ شده بود، پرداخت و در 1 فوريه 2012 آژانس يك مجتمع سوخت شامل 14 صفحه سوخت حاوي U3O8 كه تا 20 درصد U-235 غني شده بودند را راستي‌آزمايي كرد.

ـ مجتمع‌هاي ساخته شده از 12 ميله سوخت حاوي UO2 غني شده تا 34/3 درصد U-235: آژانس در 26 نوامبر 2011 يك مجتمع سوخت و در 22 دسامبر 2011 مجتمع سوخت ديگري را راستي‌آزمايي كرد.

همه صفحه‌هاي سوخت و مجتمع‌هاي سوخت اشاره شده در بالا متعاقبا توسط ايران براي آزمايش پرتودهي به رآكتور تحقيقاتي تهران (TRR) منتقل شدند.

38. در نامه مورخ 8 فوريه 2012 ايران به آژانس اطلاع داد كه قصد دارد جهت توليد سوخت براي رآكتور IR-40 در 12 فوريه 2012 با استفاده از UO2 طبيعي"توليد قرص، ميله سوخت و مجتمع سوخت" را آغاز كند. در خلال راستي‌آزمايي اطلاعات طراحي (DIV)كه در 18 فوريه 2012 صورت گرفت، آژانس مشاهده كرد كه ساخت قرص‌ها براي رآكتور IR-40 آغاز شده است.

39. آژانس در نامه 16 فوريه 2012 به ايران خاطرنشان كرد كه رويکرد پادماني مناسب در ارتباط با خط توليد سوخت U3O8 هنوز در كارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) صورت نگرفته است. در عين حال با وجود فقدان اين رويکرد پادمان، در اين مقطع ثابت شد كه همان‌طور كه در خلال يك بازرسي كه در 19ـ 18 فوريه 2012 از كارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) صورت گرفت، اين امكان براي آژانس وجود دارد كه به حسابرسي تمام مواد هسته‌يي در خط توليد سوخت U3O8 بپردازد. آژانس در حال مذاكره با ايران براي يك رويکرد جديد پادماني در كارخانه توليد سوخت اصفهان (FMP) است.

H. ابعاد نظامي احتمالي

40. گزارش‌هاي قبلي مديركل موضوعات باقي‌مانده‌اي را درباره ابعاد نظامي احتمالي برنامه هسته‌يي ايران و اقداماتي كه لازم است ايران براي حل آن‌ها انجام دهد را مطرح كرده‌اند. از سال 2002 آژانس به طور فزاينده‌اي درباره احتمال وجود فعاليت‌هاي اعلام نشده هسته‌يي ايران كه نهادهاي نظامي در آن دخيل باشند، شامل فعاليت‌هاي مربوط به ساخت خرج هسته‌يي موشك ابراز نگراني كرده است، موضوعي كه آژانس به طور منظم اطلاعات جديدي را دريافت كرده است.

41. ضميمه گزارش نوامبر 2011 (GOV/65/2011) مديركل ارزيابي مشروحي از اطلاعات در دسترس آژانس را ارايه داد كه نشان مي‌دهند كه ايران به فعاليت‌هايي دست زده است كه مربوط به ساخت يك وسيله انفجاري هسته‌يي است. اين اطلاعات كه از منابع مستقل و متنوع شامل شماري از كشورهاي عضو، تلاش‌هاي خود آژانس و اطلاعات ارايه شده توسط خود ايران به دست آمده‌اند، توسط آژانس به طور كلي معتبر ارزيابي شده‌اند. اين اطلاعات نشان مي‌دهند كه: قبل از 2003 اين فعاليت‌ها تحت يك برنامه ساختاري صورت مي‌گرفته‌اند كه برخي از اين فعاليت‌ها بعد از 2003 ادامه داشته‌اند و برخي ممكن است هنوز ادامه داشته باشند.

42. در قطعنامه 1929 مصوب 2010، شوراي امنيت تعهدات ايران براي انجام اقداماتي كه شوراي حكام در قطعنامهGOV/14/2006 و GOV/82/2009, الزام كرده است را تاييد مجدد كرد و ايران را متعهد كرده است كه با آژانس به طور كامل براي حل موضوعات باقي‌مانده همكاري كند، به ويژه آن دسته از موضوعاتي كه به نگراني‌هاي مربوط به ابعاد نظامي برنامه هسته‌يي ايران دامن مي‌زند، شامل ارايه دسترسي بدون تاخير به تمامي سايت‌ها، تجهيزات، اشخاص و اسناد درخواست شده توسط آژانس. شوراي حكام در قطعنامه GOV/69/2011 مورخ 18 نوامبر 2011 از جمله نگراني فزآينده و عميق خود را درباره موضوعات حل نشده مربوط به برنامه‌ هسته‌يي ايران ابراز كرده است، از جمله مسايلي كه لازم است براي منتفي دانستن وجود ابعاد نظامي احتمالي روشن شود.

I. اطلاعات طراحي

43. كد 1/3 اصلاحيه ترتيبات فرعي بخش عمومي موافقت‌نامه پادمان ايران، ارائه اطلاعات طراحي براي تاسيسات جديد را به محض تصميم به ساخت يا دستور به ساخت تاسيسات جديد، هركدام كه زودتر اتخاذ شود،‌ پيش‌بيني مي‌كند.كد اصلاحيه 1/3 هم‌چنين مقرر مي‌دارد اطلاعات طراحي كامل‌تر در زمان تعريف اوليه پروژه،‌ طراحي اوليه، ساخت و مراحل را‌ه‌اندازي ارائه شود. ايران هم‌چنان دولتي است كه با داشتن فعاليت‌هاي عمده هسته‌يي كه آژانس در آن در حال اجراي موافقت‌نامه پادمان جامع است، مفاد كد اصلاحيه1/3 را اجراء نمي‌كند. آژانس هنوز منتظر دريافت اطلاعات طراحي روزآمد شده رآكتور IR- 40 و اطلاعات بيش‌تر پيرو اظهاراتي است كه در رابطه با ساخت برنامه‌ريزي شده تاسيسات جديد غني‌سازي اورانيوم و طراحي رآكتور مشابه رآكتور تحقيقاتي تهران داشته است.

44. همان‌طور كه پيش از اين گزارش شده است، پاسخ ايران به درخواست‌هاي آژانس براي تاييد يا ارائه اطلاعات بيش‌تر در مورد اظهاراتش مبني بر قصد ساخت تاسيسات هسته‌يي جديد، اين است كه اطلاعات لازم را در "زمان مقتضي" ارائه خواهد داد به جاي اين‌كه بر اساس ملزومات كد اصلاحيه 1/3 ترتيبات فرعي موافقت‌نامه پادمانش عمل كند.

J. پروتكل الحاقي

45. برخلاف قطعنامه‌هاي مربوطه شوراي حكام و شوراي امنيت، ايران پروتكل الحاقي را اجرا نمي‌كند. آژانس در موقعيتي نخواهد بود كه تضمين معتبر درباره فقدان مواد و فعاليت‌هاي هسته‌يي اعلام نشده ارائه دهد، مگر و تا زماني‌كه ايران همكاري لازم را با آژانس از جمله از طريق اجراي پروتكل الحاقي به عمل آورد.

k. ساير موضوعات

46 . همان‌گونه كه قبلا گزارش شده است در اوت 2011 آژانس به منظور راستي‌آزمايي در كنار ديگر مسايل، مواد هسته‌يي در شكل فلز اورانيوم طبيعي و پسماند پردازش شده، مرتبط با آزمايش‌هاي تبديل كه توسط ايران بين سال‌هاي 1995 و 2002 به مورد اجرا گذاشته شد، يك راستي‌آزمايي موجودي فيزيكي (PIV) در آزمايشگاه تحقيقاتي چند منظوره جابربن حيان اجرا كرد. ميزان اين مواد پس از اندازه‌گيري توسط آژانس 8/19 كيلوگرم كم‌تر از ميزان 7/270 كيلوگرم اعلام شده از سوي متصدي بود. ايران اطلاعات اضافي در ارتباط با اين اختلاف را در نامه‌اي به تاريخ دوم نوامبر 2011 ارائه كرد. آژانس در نامه‌اي به تاريخ 16 دسامبر 2011 ايران را مطلع كرد كه ضمن مدنظر قرار دادن اين اطلاعات اضافي، اختلاف يادشده باقي‌مانده است، بنابراين لازم است اطلاعات بيش‌تري از سوي ايران ارائه شود. در جريان گفت‌وگو با ايران در 13 و 14 فوريه 2012، آژانس خواستار دسترسي به اطلاعات ثبت شده و پرسنل دست‌اندركار در آزمايش‌هاي تبديل فلز اورانيوم شد. ايران خاطرنشان كرد اسناد مربوطه را ديگر در اختيار ندارد و پرسنل دست‌اندركار در اين امر ديگر در دسترس نيستند. ايران هم‌چنين خاطرنشان كرد اختلاف موردنظر ممكن است از وجود ميزان بالاتري از اورانيوم در پسماند نسبت به آن‌چه توسط آژانس اندازه‌گيري شده، ناشي شده باشد. در اين راستا، ايران پيشنهاد كرده است كه كليه مواد پسماند را فرآوري كند و اورانيوم موجود در آن را استخراج كند. آژانس تجزيه و تحليل اضافي درخصوص نمونه‌هاي مواد مربوطه را آغاز كرده است. اختلاف يادشده تا روشن شدن موضوع باقي است.

47. همان‌گونه كه قبلا گزارش شد، در نامه‌اي به تاريخ 19 ژوئن 2011، ايران آژانس را از قصدش مبني بر "انتقـال تعدادي از مـجتمع‌هاي سـوخت مصرف شده (اورانيوم با غناي بالا، ميله كنترل سوخت و ميله استاندارد سوخت از استخر سوخت مصرف شده به قلب رآكتور به منظور هدايت يك پروژه تحقيقاتي" آگاه كرد. اين اقدام بايد از تاريخ 12 فوريه 2012 آغاز مي‌شد.

48. از زمان گزارش قبلي مديركل، ايران به پرتودهي به ميله‌هاي سوخت در رآكتور تحقيقاتي تهران و صفحات توليد شده در FMP (رجوع شود به پاراگراف‌هاي 39-37 بالا) ادامه داده است، از جمله پرتو‌دهي به: يك ميله سوخت UO2، يكي از مجتمع‌هاي سوخت دربردارنده 12 ميله UO2 از U-235 كه تا 34/3 درصـد غني شـده اسـت (متعاقبا در جايگزين كردن يكي از مجتمع‌هاي كنترلي در قلب رآكتور تحقيقاتي تهران استفاده شد) يكي از صفحات سوخت اورانيوم طبيعي دربردارنده U3O8 و يك صفحه سوخت غني شده تا كم‌تر از 20 درصد اورانيوم 235. در تاريخ 22 فوريه 2012 آژانس راستي‌آزمايي كرد كه اين مجتمع سوخت حاوي 14 صفحه سوخت دربردارنده U3O8 كه تا ميزان 20 درصد اورانيوم 235 غني شده در مخزن سوخت مصرف شده در رآكتور تحقيقاتي تهران قرار گرفته بود.

49 . در تاريخ 10 ژانويه 2012 آژانس يك بازرسي در نيروگاه اتمي بوشهر انجام داد كه در طول آن آژانس خاطرنشان كرد كه رآكتور خاموش بود. در نامه مورخ 6 فوريه 2012، ايران برنامه کاري راه‌اندازي نيروگاه اتمي بوشهر را كه نشان مي‌داد فعاليت راه‌اندازي در تاريخ 31 ژانويه 2012 آغاز شده است را به آژانس ارائه كرد.

L. خلاصه

50. درحالي كه آژانس به فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي درباره نبود انحراف مواد هسته‌يي اعلام شده در تاسيسات هسته‌يي و مكان‌هاي خارج از تاسيسات هسته‌يي اعلام شده توسط ايران تحت توافق‌نامه پادمان ادامه مي‌دهد، چون ايران همكاري لازم را از جمله از طريق اجراي پروتكل الحاقي به عمل نمي‌آورد، آژانس قادر نيست درباره نبود فعاليت‌ها و مواد هسته‌يي اعلام نشده اطمينان موثقي ارائه دهد و بنابراين نمي‌تواند نتيجه‌گيري كند كه تمامي مواد هسته‌يي در ايران براي فعاليت‌هاي صلح‌آميز هستند.

51. آژانس همان‌گونه كه در سند GOV/65/2011 بيان شده است، هم‌چنان نگراني‌هاي جدي خود در مورد ابعاد نظامي احتمالي برنامه هسته‌يي ايران را ابراز مي‌دارد. ايران با وجود درخواست آژانس كه در دو ديدار اخير از تهران مطرح شد، امكان دسترسي به پارچين را فراهم نكرد و درخصوص رويكرد ساختاري براي رفع تمامي موضوعات باقي‌مانده در ارتباط با برنامه هسته‌يي ايران هيچ توافقي حاصل نشد.

52. از زمان گزارش نوامبر 2011 مديركل تاكنون (GOV/65/2011)، برخلاف قطعنامه‌هاي مربوطه شوراي حكام و شوراي امنيت، ايران به فعاليت‌هاي غني‌سازي اورانيوم ادامه مي‌دهد: تعداد آبشارهاي استفاده شده براي توليد UF6 غني‌شده تا 5 درصد ازU-235 را افزايش داده است؛ تعداد آبشارهاي مورد استفاده براي توليد UF6 غني‌ شده 20 درصد از اورانيوم 235 را افزايش داده است و آبشارهاي بيش‌تري را در كارخانه غني‌سازي سوخت فردو و كارخانه غني‌سازي سوخت نطنز آماده مي‌كند. ايران هم‌چنين قصدش را براي نصب سه نوع جديد از سانتريفيوژ در نطنز براي اهداف تحقيق و توسعه اعلام كرده است.

53. مديركل همان‌گونه كه در قطعنامه‌هاي الزام‌آور شوراي حكام و شوراي امنيت درخواست شده، از ايران مي‌خواهد گام‌هايي را در جهت اجراي كامل موافقت‌نامه پادمان‌ و ديگر تعهداتش از جمله اجراي مقررات پروتكل الحاقي، اجراي كد اصلاحيه 1/3 از ترتيبات فرعي بخش عمومي موافقت‌نامه پادمان، تعليق فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي و تعليق فعاليت‌هاي مرتبط با آب سنگين بردارد.

54. مديركل ايران از ايران مي‌خواهد به طور كامل با آژانس همكاري كند. مديركل از ايران مي‌خواهد براي رسيدن به توافقي درباره رويكردي سازنده مبتني بر فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي آژانس براي حل كليه مسايل باقي‌مانده با آژانس همكاري كند. به ويژه مديركل از ايران مي‌خواهد به نگراني‌هاي جدي آژانس درباره ابعاد نظامي احتمالي در برنامه هسته‌يي‌اش بپردازد، از جمله به عنوان اولين گام، پاسخ به سوالات آژانس در مورد پارچين و كارشناس خارجي و دسترسي به آن‌ها را در اسرع وقت ارايه دهد.

55. مديركل به طور مقتضي به گزارش‌دهي ادامه خواهد داد.»

تحلیل روزنامه های آمریکا از گزارش تازه درباره ایران

تحلیل روزنامه های آمریکا از گزارش تازه درباره ایران

 

	گزارش تازه می گوید ایران در سال 2003 برنامه "تسلیحات" اتمی خود را متوقف کرد

روزنامه های آمریکایی روز سه شنبه به تفصیل گزارش تازه سازمان های اطلاعاتی آمریکا که می گوید ایران "برنامه اتمی نظامی" خود را در سال 2003 متوقف کرده را منعکس کرده و به تحلیل آن پرداختند.

روزنامه های عمده این کشور جملگی اتفاق نظر دارند که این گزارش تحت عنوان "برآورد اطلاعات ملی" یا "ان آی ای" (National Intelligence Estimate) دارای پیامدهای عمیقی برای بحث در مورد سیاست مربوط به ایران خواهد بود و برخی از آنها نتیجه گیری کرده اند که این گزارش در واقع منطق دولت بوش برای دنبال کردن خط مشی تند علیه ایران را تضعیف خواهد کرد.

نیویورک تایمز در تحلیلی به قلم استیون لی مایرز می نویسد: "به ندرت پیش آمده و شاید هم هرگز پیش نیامده باشد که یک گزارش اطلاعاتی به طور کامل، تا این حد ناگهانی و غافلگیرانه، بحث در واشنگتن در مورد سیاست خارجی را عوض کند."

"دولتی که تعقیب سلاح های اتمی توسط ایران را پایه منطق یک سیاست خارجی تند قرار داده بود - به عنوان تلاشی برای جلوگیری از جنگ جهانی سوم، آنطور که رئیس جمهور بوش همین چند هفته قبل گفت - اکنون یک سند محرمانه در دست خود می بیند که بخش بزرگی از شالوده رویکردش نسبت به ایران را تضعیف می کند."

بخش های کلیدی آن گزارش از طبقه بندی خارج و روز دوشنبه منتشر شد. اما بخش اعظم آن که گفته می شود حدود 140 صفحه است همچنان محرمانه است.

نیویورک تایمز می افزاید که تاثیر ارزیابی گزارش به اشکال متعدد در داخل و خارج آمریکا حس خواهد شد:

متحول کننده  به ندرت پیش آمده و شاید هم هرگز پیش نیامده باشد که یک گزارش اطلاعاتی به طور کامل، تا این حد ناگهانی، و غافلگیرانه، بحث در واشنگتن در مورد سیاست خارجی را عوض کند   نیویورک تایمز

"همانطور که یک مقام ارشد دولت با اکراه اذعان کرد، این گزارش مسلما حمایت بین المللی از تحریم های شدیدتر علیه ایران را تضعیف می کند. و بار دیگر سوال هایی درباره درستی و صداقت سازمان های اطلاعاتی آمریکا پیش می آورد، از جمله اینکه آیا آنچه حالا اذعان می شود بیانیه های اغراق آمیز درباره نیات ایران در یک ارزیابی سال 2005 بوده، منعکس کننده ضعف در شیوه های عملیات تجسسی و اطلاعاتی بوده یا فشار سیاسی."

به نوشته نیویورک تایمز اما بزرگترین تغییر می تواند تاثیر این گزارش بر آخرین سال ریاست جمهوری جورج بوش و همچنین مبارزات انتخاباتی برای جایگزینی وی باشد: "تا روز دوشنبه، به نظر می رسید سال 2008 سالی باشد که حداقل وقتی نوبت به سیاست خارجی می رسد، غرق چشم انداز رویارویی با ایران شود."

تعدادی از نامزدهای جمهوری خواه انتخابات ریاست جمهوری 2008 و در راس آنها رودی جولیانی، شهردار نیویورک در زمان حملات 11 سپتامبر، مقابله با ایران را از اولویت های سیاست خارجی خود در صورت پیروزی اعلام کرده بودند.

به نوشته نیویورک تایمز هنوز کسانی در دولت بوش هستند، از جمله دیک چنی، که ایران را با بدبینی عمیق می نگرند. اما دست کم در حال حاضر، استدلال برای رویارویی نظامی با ایران - که شایعات گسترده ای در مورد آن وجود داشت و بیم آن می رفت - در آینده قابل پیش بینی از گزینه ها حذف شده است.

این روزنامه به نقل از چاک هیگل، سناتور جمهوری خواه از نبراسکا، می نویسد که این اطلاعات تازه "عاجل بودن لزوم حمله به ایران یا از کار انداختن تاسیسات آن را باطل می کند.... فکر نمی کنم بتوان در مورد اهمیت این گزارش اغراق کرد."

باور کدام ادعا؟  نتیجه این است که جامعه اطلاعاتی اذعان کرده که در اشتباه بوده است؟ بنابراین چرا باید این بار حرف آنها را باور کنیم؟   جان آلترمن در گفتگو با نیویورک تایمز

با این حال حتی برخی کارشناسان در مورد اعتبار گزارش های سازمان های اطلاعاتی از جمله این ارزیابی تازه ابراز تردید کرده اند.

جان آلترمن از مرکز مطالعات بین المللی و استراتژیک به نیویورک تایمز گفت: "نتیجه این است که جامعه اطلاعاتی اذعان کرده که در اشتباه بوده است؟ بنابراین چرا باید این بار حرف آنها را باور کنیم؟"

سناتور هیگل که در گذشته خواستار گفتگوی مستقیم و نامشروط آمریکا با ایران برای پایان دادن به حدود سه دهه خصومت میان دو کشور شده در گفتگو با نیویورک تایمز ابراز امیدواری کرد دولت بوش در سال پایانی خود همان نوع انعطاف پذیری را که در مورد کره شمالی نشان داد در مورد ایران به نمایش بگذارد.

وی گفت توقف فعالیت های تسلیحات اتمی ایران - که ایران اصلا وجود آن را انکار کرده - باعث پدید آمدن گشایشی برای گفتگو میان دو کشور شده است.

واشنگتن پست روزنامه عمده و پرخواننده پایتخت آمریکا نیز در گزارشی تحت عنوان "ضربه ای به سیاست بوش مقابل تهران" به قلم پیتر بیکر و رابین رایت نوشت: "این گزارش تازه نه تنها شعارهای هشدارآمیز دولت در مورد جاه طلبی های اتمی ایران را تضعیف می کند، بلکه می تواند تلاش بوش برای تشدید تحریم های بین المللی را مختل کرده و احتمال اقدام پیشگیرانه نظامی را پیش از پایان ریاست جمهوری او از میان گزینه ها حذف کند."

به نوشته این روزنامه مساله مربوط به ایران احتمالا در حال بدل شدن به مساله غالب سیاست خارجی در سال پایانی حکومت جورج بوش در کاخ سفید و مبارزات انتخاباتی برای جایگزینی او بود:

"اکنون رهبران آمریکا و جهان خارج مجبور خواهند بود آنچه را تصور می کردند در مورد نیات و توانایی های ایران می دانند مورد بازنگری قرار دهند."

نیاز بازنگری  اکنون رهبران آمریکا و جهان خارج مجبور خواهند بود آنچه را تصور می کردند در مورد نیات و توانایی های ایران می دانند مورد بازنگری قرار دهند   واشنگتن پست

به نوشته این روزنامه برخی دیپلمات ها گفته اند که گزارش تازه ممکن است تلاش های آمریکا برای جلب آرای لازم جهت تصویب یک قطعنامه سوم در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را فلج کند.

تنها همین چند روز پیش، نیکلاس برنز، معاون وزارت خارجه آمریکا در پاریس با همتایان خود از بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان ملاقات کرد تا حمایت آنها از قطعنامه تازه شورای امنیت را جلب کند.

با این حال این روزنامه می نویسد که به گفته برخی کارشناسان گزارش اطلاعاتی حاوی زبانی است که دولت آمریکا می تواند از آن برای مدعی شدن پیروزی استفاده کند.

پل پیلار، یک مقام سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، که از سیاست دولت بوش پیش از جنگ عراق انتقاد کرده است به این روزنامه گفت که افشای توقف برنامه تسلیحات اتمی ایران یک "شوک" واقعی است اما اشاره کرد که "دولت می تواند بگوید ایران در دوران حکومت ما برنامه اش را متوقف کرد و این برای ما یک موفقیت است. که دلیل محکمی هم دارد."

موفقیت سیاست بوش  به هرحال از برخی جهات برآورد اطلاعاتی را می توان به عنوان فراهم کننده شاهدی بر این دانست که سیاست های تند دولت بوش در آوردن فشار بر تهران موثر بوده است   لس آنجلس تایمز

لس آنجلس تایمز عمده ترین روزنامه غرب آمریکا نیز نوشت که انتظار می رود ارزیابی تازه دارای پیامدهای عمده ای برای بحث های جاری خواهد بود. بحث درباره اینکه رویارویی با ایران باید نظامی باشد یا دیپلماتیک؛ مساله ای که به نوشته این روزنامه منبع تنش و اصطکاک در داخل دولت بوش و برخی اعضای جامعه بین المللی بوده است.

این روزنامه به بخش های مهمی از این گزارش اشاره می کند: "تصمیم های تهران براساس رویکردی مقرون به صرفه تنظیم می شود و نه شتاب برای دستیابی به تسلیحات (اتمی) صرف نظر از هزینه های سیاسی، اقتصادی و نظامی آن."

یک مقام ارشد اطلاعاتی آمریکا در گفتگو با این روزنامه علیه این برداشت که یک پاره واحد از اطلاعات منجر به گزارش تازه شده است هشدار داد. وی در عوض به مجموعه ای از تحولات از جمله تصمیم تهران برای دادن اجازه بازدید به خبرنگاران خارجی از تاسیسات اتمی نطنز در تابستان گذشته به عنوان مبنای این گزارش اشاره کرد.

این روزنامه نوشت: "به هرحال از برخی جهات برآورد اطلاعاتی تازه را می توان به عنوان فراهم کننده شاهدی بر این دانست که سیاست های تند دولت بوش در آوردن فشار بر تهران موثر بوده است."

گزارش سازمان‌های اطلاعاتی آمريکا، نوروز

سه شنبه 13 آذر 1386

"معامله بزرگ" در پيش است يا "تشديد تحريم"؟ گزارش رسانه‌ها و ارزيابی‌های اوليه از گزارش سازمان‌های اطلاعاتی آمريکا، نوروز

در پی گزارش اخير سازمان‌های اطلاعاتی آمريکا حاکی از توقف برنامه تسليحات اتمی در ايران در سال ۲۰۰۳، رهبر فراکسيون حزب دموکرات در سنای ايالات متحده خواستار تغييراتی در سياست اين کشور نسبت به ايران و تلاش ديپلماتيک بيشتر برای برقراری ارتباط با جمهوری اسلامی شده است.

سناتور ريد در سخنان خود پيشنهاد کرده است که دولت آمريکا در برقراری تماس‌های ديپلماتيک با ايران از سياست رونالد ريگان، رئيس جمهوری پيشين آمريکا در گسترش تماس با اتحاد شوروی در دهه ۱۹۸۰ گرته‌برداری کند.

همزمان، درپی انتشار گزارش جديد دستگاههای اطلاعاتی آمريکا درباره برنامه هسته ای ايران، کاخ سفيد اعلام کرد: بوش رئيس جمهور اين کشور فردا (چهارشنبه) نشستی مطبوعاتی برگزار خواهد کرد.شبکه تلويزيونی فاکس نيوز با اعلام اين خبر افزود: کاخ سفيد پيشتر اعلام کرده بود با وجود اين گزارش، همچنان به تلاش های خود برای اعمال تحريم‌های بيشتر عليه ايران ادامه می‌دهد.

در مقابل، خبرگزاری دولتی ايران - ايرنا - در تفسيری که بامداد روز سه شنبه منتشر کرد، گفت که دولت آمريکا با خنثی کردن تبليغات قبلی عليه ايران، خود را برای انجام يک معامله بزرگ با اين کشور آماده می‌کند. ايرنا توضيح نداده است که چنين معامله‌ای چه خصوصياتی خواهد داشت و آيا مقامات جمهوری اسلامی نيز از آن استقبال خواهند کرد يا نه.

اين درحالی است که به گفته برخی از ناظران، مشخص نيست که آيا اين گزارش بر سياست سختگيرانه دولت آمريکا در مورد ايران تاثير بگذارد.اين نظر نيز ابراز شده است که ممکن است دولت آمريکا با استناد به اين گزارش نتيجه بگيرد که وارد کردن فشار بين‌المللی بر ايران برای تغيير روش دولت اين کشور موثرتر از آن است که مقامات جمهوری اسلامی وانمود می‌کنند.

نگاهی به محورهای گزارش
روز دوشنبه گزارشی تحت عنوان «ارزيابی ملی اطلاعات» که شامل نظرات سازمان‌های مختلف اطلاعاتی آمريکاست، انتشار يافت که در آن آمده است ايران تلاش برای توليد بمب اتمی را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرد.اين گزارش، که توسط شورای ملی اطلاعات آمريکا تهيه شده، نسبت به دليل اين تصميم ابراز بی‌اطلاعی کرده اما گفته است که احتمالا علت آن، وارد شدن فشارهای خارجی بوده است.در عين حال، اين گزارش تاکيد دارد که در صورت ازسرگيری تحقيقات برای توليد اسلحه اتمی، جمهوری اسلامی قادر است ظرف هشت سال آينده به چنين تسليحاتی دست يابد.

ارزيابی ملی اطلاعاتی براساس مجموع اطلاعات و ارزيابی شانزده سازمان اطلاعاتی اصلی آمريکا از جمله سازمان مرکزی اطلاعات (سيا) تدوين شده است و بالاترين مرجع اطلاعاتی در آمريکا به شمار می‌رود. مقامات اطلاعاتی آمريکايی ادعا کرده‌اند که در دو سال گذشته، تمايل ايران به دستيابی به سلاح هسته‌ای کمتر از چيزی بوده که دولتمردان آمريکايی ادعا می‌کرده‌اند.

به گفته اين مقامات اين مسئله بدين معنی است که ايران به فشارهای ديپلماتيک حساس است. کاخ سفيد در اولين واکنش گفت اين گزارش «خبر خوبی» است، اما در عين حال نشان می‌دهد که خطر دستيابی ايران به سلاح هسته‌ای، کماکان «مشکلی جدی» است. ايران می‌گويد که برنامه‌های هسته‌ای خود را تنها برای هدف‌های صلح‌آميز دنبال می‌کند و در صدد دستيابی به اسلحه اتمی نيست.

اين گزارش که از سوی سازمان برآورد ملی آمريکا، از زيرمجموعه های شورای اطلاعات ملی آمريکا، منتشر شده ديدگاه‌های منابع مهم اطلاعاتی آمريکا را جمع بندی کرده است.نويسندگان اين گزارش اطمينان زيادی دارند که ايران در سال ۲۰۰۳ و در پاسخ به فشار بين‌المللی برنامه توليد سلاح هسته‌ای خود را متوقف کرده است.

نويسندگان گزارش گفته‌اند «اطمينان نسبی» دارند که ايران برنامه توليد سلاح هسته‌ای را دوباره آغاز نکرده است. بر اساس اين گزارش، ايران در سال ۲۰۰۷ «پيشرفت چشمگيری» در تزريق گاز به سانتريفوژها به قصد غنی‌سازی اورانيوم داشته است.

نويسندگان گزارش در عين حال می‌گويند که ايران تا دوره زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ به اورانيوم غنی‌شده کافی برای ساخت سلاح هسته‌ای دست نخواهد يافت. اما نويسندگان گزارش با «اطمينان نسبی»اعلام کرده‌اند که ايران در استفاده از تجهيزات جديد هنوز «با مشکلات تکنيکی قابل توجهی روبروست».

براساس اين گزارش، ايران تا سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ به اورانيوم غنی شده کافی برای ساخت سلاح هسته‌ای دست نخواهد يافت. اين گزارش به منزله چرخشی اصلی در ارزيابی دو سال پيش نهادهای اطلاعاتی آمريکا در همين زمينه است که بر تلاش ايران برای توليد بمب اتمی تاکيد داشت.

اظهارات متفاوت هدلی
با اين حال، «استيون هدلی»، مشاور امنيت ملی آمريکا، گفت: يافته‌های گزارش تاييد می‌کند که آمريکا حق دارد نسبت به جاه طلبی‌های اتمی ايران نگران باشد و استراتژی جورج بوش «درست» بوده است.او تاکيد کرده است که جامعه جهانی بايد فشار بر ايران را افزايش دهد و در اين راه از منزوی کردن ديپلماتيک، تحريم‌های سازمان ملل و ديگر اهرم‌های اقتصادی عليه ايران استفاده کند.

هدلی گفت: «در کل اين خبر خوبی است. از يک طرف نشان می دهد ما حق داشتيم نگران تلاش ايران برای دستيابی به سلاح هسته‌ای باشيم و از طرف ديگر نشان می‌دهد تا حدی در جلوگيری از اين رخداد موفق بوده‌ايم». در اين حال به گفته هادلی گزارش ارزيابی اطلاعات ملی بيانگر ادامه برنامه غنی‌سازی هسته‌ای ايران است و نشان می‌دهد خطر دستيابی حکومت اين کشور به تسليحات اتمی بسيارجدی است.

ارزيابی چند کارشناس
در اين حال، کارشناسان واکنش استيون هدلی به ارزيابی اطلاعات ملی آمريکا درباره برنامه هسته‌ای ايران را بيانگر مغايرت آن با سياست‌های کاخ سفيد می دانند.

«جوزف سيرينسيونه» معاون امنيت ملی مرکز تحقيقاتی پيشرفت آمريکا می‌گويد: کاخ سفيد معتقد است اين گزارش تاييد کننده سياست هسته‌ای آمريکا در برابر ايران است ولی بين اين دو تناقض‌هايی ديده می‌شود. بر اساس گزارش جديد، ايران را در کوتاه مدت نبايد يک تهديد نظامی برای آمريکا بدانيم و ديگر اينکه برخلاف نظر بعضی محافل در ايالات متحده، ديپلماسی بر سران جمهوری اسلامی تاثيرگذار است.

به گفته سيرينسيونه، اين گزارش مانع مهمی برای اقدام نظامی عليه برنامه هسته‌ای ايران است: «گزارش ارزيابی اطلاعات ملی آمريکا هرگونه استدلال برای حمله به ايران را زير سوال می‌برد. بر اساس اين گزارش، بايد در جستجوی راه حلی ديپلماتيک با ايران بود. اين گزارش بر موثر بودن ديپلماسی تاکيد دارد».

 

تبليغات خبرنامه گويا

advertisement at gooya dot com

در اين حال به گفته سيريسيونه، انتشار گزارش جديد آمريکا نقش مهمی در تلاش های آمريکا برای تصويب تحريم‌های بين المللی جديد عليه ايران نخواهد داشت.وی گفت: «موضوع تحريم‌های بين‌المللی از محتوای گزارش ارزيابی اطلاعات ملی آمريکا جدا است. تحريم‌ها به خاطر پافشاری ايران به ادامه برنامه غنی‌سازی هسته‌ای اين کشور تصويب شده‌اند ولی موضوع گزارش جديد آمريکا درباره برنامه اتمی نظامی است».

پل رينولدز، خبرنگار امور جهانی بی بی سی، می‌گويد اين گزارش در برآورد فعاليت‌های هسته‌ای ايران محتاطانه عمل می‌کند و بهانه به دست کسانی نمی‌دهد که در پی حمله نظامی به ايران هستند. به گفته وی، اين گزارش موضع کسانی را تقويت می‌کند که به دنبال تحريم‌های بيشتر عليه ايران هستند زيرا فشارهای پيشين موثر بوده است.

گوردون کوررا، تحليلگر امور امنيتی بی بی سی، هم می‌گويد اين برآورد در تناقض کامل با لحن ستيزه‌جويانه و هشدارآميزی است که از بخش‌هايی از دولت آمريکا شنيده می‌شود.

 

آژانس اطلاعات بيشتری می خواهد

آژانس اطلاعات بيشتری می خواهد تحليل نيويورک تايمز از تحول تازه هسته ای - یکشنبه 4 آذر 1386 [2007.11.25] ‏ آرين برنارد – الانی اسکيولينو ‏ مدير آژانس بين المللی هسته ای گفت ايران در حل و فصل موارد مشکوک در فعاليت های هسته ی خود، ‏پيشرفت هايی داشته است. اما به گفته او تا قبل از رسيدگی آژانس به ابعاد مهم برنامه هسته ای اين کشور، بايد ‏اقدامت بيشتری از سوی ايران صورت بگيرد.‏ محمد البرادعی همچنين گفت دانسته های آژانس از فعاليت های فعلی هسته ای ايران ناکافی است و او نمی ‏تواند با اطمينان بگويد که آيا برنامه های ايران صلح آميز است يا در جهت توليد جنگ افزار.‏ او در جلسه با 35 عضو شورای حکام گفت: "آژانس تا کنون نتواتسته به برخی ابعاد مهم برنامه هسته ای ‏ايران رسيدگی کند و اين شامل موارد مربوط به حدود و ماهيت فعاليت های غنی سازی اورانيوم و نيز ‏مطالعات و ساير اقدامات صورت گرفته از سوی آنها با قابليت کاربرد نظامی است.‏ او گفت نتيجه اين است که آژانس "نمی تواند با اطمينان بگويد مواد و فعاليت های هسته ای اعلام نشده از ‏سوی ايران ديگر وجود ندارد."‏ گرگروی ال شولت، نماينده آمريکا در آژانس هسته ای ، در سخنان خود در شورای حکام نسبت به آنچه ‏تاکتيک تاخيری ايران ناميد، هشدار داد. او گفت: "ترس ما از اين است که چند هفته بيشتر منتظر ماندن گره ‏ای از مشکل با ايران باز نکند، همانطور که ظرف چند ماه پيش و حتی در پنج سال گذشته هم اين اتفاق ‏نيافتاد."‏ فرانسوا ژاوير دنو، سفير فرانسه در آژانس، که به نمايندگی از کشورش و نيز بريتانيا و آلمان سخن می گفت، ‏اظهار داشت: "ما از اينکه همکاری ايران نسبی و تدافعی بوده ناخرسنديم." او در ادامه گفت شورای امنيت ‏می بايست تحريم های سخت تری را در دستور کار قرار دهد.‏ او گفت: "انتظار کشيدن، چاره کار نيست. ما اعتقاد داريم تحت چنين شرايطی، نياز به تعيين يک موعد مقرر ‏چند هفته ای برای تکميل روند موجود هست. همانطور که مدير آژانس هم پيشنهاد کرده است."‏ ايران با آژانس توافق کرد در ماه نوامبر تمام سوالات باقيمانده آژانس راجع به تاريخچه برنامه استقرار ‏دستگاه های سانتريفوژ را پاسخ گويد. ‏ روزی که گزارش آژانس در هفته پيش منتشر شد، يکی از مقامات ارشد وابسته به آژانس هسته ای گفت، به ‏نظر او پرونده دستگاه های سانتريفوژ بسته نشده است.‏ اما بر اساس آنچه دکتر البرادعی روز پنجشنبه اظهار کرد، توافق ايران با آژانس بر اساس برنامه در حال ‏اجرا است.‏ معذالک، تاريخ نهايی برای تکميل بررسی های آژانس مشخص نيست. هرچند دکتر البرادعی گفته است که ‏هدف نهايی از تنظيم برنامه کاری با ايران، انجام تحقيقات چهار ساله بر روی مسايل هسته ای ايران است، ‏ايران و برخی مقامات آژانس معتقدند اين فرآيند ممکن است چند ماه طول بکشد. ‏ از سوی ديگر، ايران اظهارات البرادعی را به عنوان تاييد حسن نيت و همکاری اين کشور، مثبت ارزيابی ‏کرده است. علی اصغر سلطانيه، سفير ايران در آژانس هسته ای بعد از سخنان البرادعی در شورا به ‏خبرنگاران گفت: "ما به برنامه کاری خود ادامه خواهيم داد. مشکلات به زودی برطرف می شود و ايران ‏نشان داده و نشان خواهد داد که با آژانس بين المللی هسته ای، بيشترين سطح همکاری را داشته است." ‏ خاوير سولانا، مسوول سياست خارجی اتحاديه اروپا، روز پنجشنبه در يک کنفرانس خبری در پاريس گفت ‏توليد اورانيم غنی شده، با چيزی که ايران به عنوان قصد خود از در اختيار داشتن تکنولوژی صلح آميز هسته ‏ای ابراز می کند، در تناقض است. ‏ آقای سولانا گفت: "مانند اين است که سوخت را قبل از خريدن ماشين و ياد گرفتن رانندگی بخريد." ‏ سولانا در گفتگوهايش با ايران، به عنوان نماينده ايالات متحده، روسيه، چين، بريتانيا، فرانسه و آلمان شرکت ‏می کند. قرار است او گزارش خود را از تعليق غنی سازی اورانيومتا آخر ماه نوامبر ارايه کند. ‏ منبع: نيويورک تايمز – 23 نوامبر ‏ بازگشت به صفحه اول

استفاده‌ غیر تجاری از مطالب «روز»‌ تنها بر اساس پروانه‌ کریتیو لایسنس و به‌ طور مشروط آزاد است.

فرانسه و روسيه، گفتگو بر سر ايران

تحليل سانفرانسيسکو کرونيکل از روابط اروپا با تهران - پنجشنبه 19 مهر 1386 [2007.10.11]

‏‏آنجلا چارلتون

نيکولاس سارکوزي رئيس جمهور فرانسه، به دنبال ملاقات با ولاديمير پوتين، رئيس جمهور روسيه، اعلام ‏کرد دو کشور در مورد برخي تفاوت نظرها در زمينه چگونگي برخورد دنيا با برنامه هسته اي ايران به ‏توافق رسيده اند. ‏

سارکوزي که در اولين ديدار خود از روسيه در اين کشور به سر مي برد توضيح بيشتري در مورد ‏‏"همگرايي" بر سر مساله ايران نداد. وي همچنين از امکان وجود راه حل فوري هم در اين خصوص سخن ‏نگفت. مقامات روسيه در اين مورد اظهار نظري رسمي نکردند.‏

ولي سارکوزي، که اخيرا لحن تندي در برابر روسيه در پيش گرفته بود، بطور محسوسي بعد از سه ساعت ‏مذاکره با پوتين، در مورد چند مطلب اظهار اميدواري کرد.‏

وي گفت: "مواضع ما در مورد ايران بسيار به يکديگر نزديک شد." وي اشاره کرد که در اين مذاکرات سه ‏ساعته در مورد ايران "همگرايي" زيادي بين دو کشور بوجود آمد.‏

سارکوزي در ماه هاي اخير موضع سخت تري در مورد ايران اتخاذ کرده است و بدين ترتيب بيشتر به ايالات ‏متحده نزديک شده است. فرانسه در مورد اتخاذ تحريم هاي بيشتر عليه ايران توسط شوراي امنيت سازمان ‏ملل و حتي جنگ احتمالي عليه ايران بيش از پيش با آمريکا هم صدا شده است. در همين حال آمريکا و کشور ‏هاي اروپايي به دنبال تحريم بيشتر ايران هستند در حاليکه روسيه و چين با اين موضوع مخالف هستند.‏

پوتين در عرض هفته آينده، در ميان کشمکش هاي آمريکا با تهران در مورد غني سازي اورانيوم به ايران ‏خواهد رفت. ايران تاکيد دارد که فعاليت هسته ايش صلح آميز است.‏

سارکوزي در برابر اين پرسش که آيا پوتين مي تواند اين بحران را تخفيف دهد يا نه جواب داد سفر پوتين به ‏ايران "بسيار مفيد" خواهد بود.‏

سارکوزي گفت وي در مورد موفقيت مذاکرات ديپلماتيک با کره شمالي با پوتين سخن گفته و ارائه راه حل ‏مشابهي را براي ايران ممکن دانسته است، بخصوص که اکنون چين نيز نسبت به مذاکره با کره شمالي نظر ‏مثبتي دارد.‏

سارکوزي گفت دو کشور در مورد استقلال کوزوو نيز به پيشرفت هايي دست يافتند. سارکوزي بر خلاف ‏پوتين به استقلال کوزوو اعتقاد دارد.‏

سارکوزي گفت او و پوتين مدت زيادي درمورد آينده سياسي روسيه صحبت کردند. سارکوزي اولين رئيس ‏دولت يک کشور غربي است که پس از اعلام شرکت پوتين در انتخابات بزرگ پارلماني روسيه در دسامبر با ‏وي ملاقات مي کند. پوتين با اعلام اين مطلب راه را براي احراز مقام نخست وزيري براي خود باز گذاشته ‏است. بدين ترتيب وي حتي پس از اتمام دوره دوم رياست جمهوري اش، در ماه مه آينده، خواهد توانست در ‏سرنوشت روسيه موثر باشد.‏

سارکوزي قبلا عمل روسيه را در کنترل گاز اروپا عملي وحشيانه خوانده بود. وي پس از ملاقات اخير پوتين ‏را "آرام، عميق، صريح و احساساتي" توصيف کرد.‏

وي صريحا به او گفته است که فرانسه از کشته شدن آنا پوليتکوفسکايا، منتقد روسي در چچن بر سر مساله ‏همجنسگرايان در روسيه، ناراحت است. ‏

سارکوزي در بدو ورود به مقر جنگلي اقامت پوتين بر ايستادگي فرانسه بر موضع خود تاکيد کرد ولي در ‏عين حال گفت موضع روسيه را در قبال ايران درک مي کند.‏

سارکوزي گفت مايل است با روسيه "دوست" باشد. پوتين هم با همان جمله هميشگي از چخوف جواب داد که: ‏‏"روسيه را نميتوان با ذهن شناخت... بايد بدان اعتقاد داشت."‏

پوتين نسبت به رشد تجارت ميان دو کشور اظهار اميدواري کرد و گفت: "فرانسه در اروپا همواره مهمترين ‏شريک تجاري روسيه بوده و خواهد بود."‏

منبع - سانفرانسيسکو کرونيکل 10 اکتبر‏

زمان به سرعت در گذر است

زمان به سرعت در گذر است

تحليل فيگارو از برنامه هسته اي ايران: - دوشنبه 9 مهر 1386 [2007.10.01]

پير روسلن

در رابطه با برنامه هسته اي ايران بايد اذعان داشت که زمان زيادي باقي نمانده است. عدم تعليق فعاليت هاي غني سازي از سوي ايران به اين کشور اجازه داده تا در ماه هاي اخير به برنامه هسته اي خود سرعت بخشد. فاصله ما براي روبرو شدن با يک جمهوري اسلامي مجهز به سلاح هسته اي بسيار کوتاه شده: شايد تا يک سال يا دو سال آينده شاهد ظهور چنين قدرتي در منطقه باشيم.

به منظور جلوگيري از وقوع يک "گزينه فاجعه بار" که مي تواند به بمب ايراني يا وقوع جنگ عليه ايران منتهي شود، هر يک هفته مهم است و حساب مي شود.

از دسامبر 2006، به دنبال تصميم هاي اتخاذ شده در شوراي امنيت سازمان ملل، تحريم هايي پيشرونده و هدفمند اعمال شده است. اکنون ايران منزوي شده و مشکلات اقتصادي آن روز به روز افزايش مي يابد. بايد اميدوار بود که اين تحريم ها بتوانند کساني را که در حکومت آيت الله ها از موضع قاطعي نسبت به غربي ها برخوردارند و باعث ايجاد مناقشه بر سر پرونده هسته اي مي شوند به عقب نشيني وادارند.

براي انجام اين کار بايد فشار را حفظ نمود، ولي تصويب يک تحريم جديد در سازمان ملل آنچنان تضمين شده نيست. مشکل از اينجا ناشي مي شود که آژانس اتمي فرصت جديدي را به ايران داده تا طي آن توضيحات بيشتري را در رابطه با فعاليت هاي هسته اي اش ارائه دهد.

آقاي البرادعي، رييس آژانس اتمي که نگران تکرار سرنوشت عراق در ايران است، به گونه اي عمل کرده که بازرسانش بتوانند در در محل بازرسي بمانند. او يک فرصت چند ماهه را به مقامات تهران داده است و در اين زمان، به اتفاق آراء رسيدن در شوراي امنيت براي تصويب يک قطعنامه جديد بسيار مشکل به نظر مي رسد.

اکنون فرانسه به منظور حفظ فشار بر ايران قصد دارد تحريم هايي را خارج از چارچوب سازمان ملل به تصويب برساند. چنين تدابيري مي تواند اقدامات يک جانبه ايالات متحده در اين زمينه را تکميل کرده و به علاوه، بيشترين فشار را بر ايران وارد نمايد، زيرا بدين ترتيب، اقتصاد ايران از دسترسي به سيتسم مالي و بانکي بين المللي محروم خواهد شد. به همين دليل، پاريس از شرکت هاي فرانسوي خواسته است تا سرمايه گذاري هاي خود را در ايران متوقف کنند.

قاطعيت و سخت گيري فرانسه همچنين در زبان مورد استفاده دولتمردان نيز ديده مي شود. برنارد کوشنر در استفاده از واژه ها ترديدي به دل راه نمي دهد و در صورت عدم تعليق برنامه هسته اي از سوي ايران، از "آماده شدن براي بدترين حالت" يعني "براي جنگ" سخن مي گويد.

هدف آنها اين نيست که براي مقابله و رويارويي گام بردارند. در نظر آنها، اين تنها راهي است که مي توانند به واسطه آن افکار عمومي را از وخامت وضعيت فعلي آگاه کنند.

در زماني که اروپايي ها براي تصويب تحريم هاي جديد مرددند، بي تأثير نيست اگر يادآوري کنيم که اين تحريم ها تنها وسيله اي هستند که مي توانند تلاش هاي ديپلماتيک را افزايش دهند و ايران را به تغيير رفتار مجبور سازند.

و اما در رابطه با فرضيه ايراد شده توسط آقاي کوشنر بايد بگوييم که ما قصد فريب دادن نداريم. نبايد سخنان او را ناديده گرفت، زيرا چنين فرضيه هايي وجود دارند. فروپاشي عراق مي تواند ايالات متحده را به حمله عليه ايران مجاب نمايد، زيرا اين تنها راهي است که اين کشور مي تواند ثابت کند به توان استراتژيکي اش لطمه اي وارد نشده است.

پس به جاي تکذيب واقعيت، بهتر است که خود را براي وقوع اين احتمال آماده کنيم تا در نهايت بتوانيم به بهترين نحو از آن بپرهيزيم.

منبع: فيگارو، 28 سپتامبر
مترجم: علي جواهري
[e-mail]

مساله هسته‌ای ايران فقط از راه مذاکره حل می‌شود، متن کامل سخنان البرادعی در آغاز نشست شورای حکام، اي

دوشنبه 19 شهریور 1386

مساله هسته‌ای ايران فقط از راه مذاکره حل می‌شود، متن کامل سخنان البرادعی در آغاز نشست شورای حکام، ايسنا

- عدم انحراف مواد هسته‌يی اعلام شده ايران را تاييد می‌کنم

خبرگزاری دانشجويان ايران - تهران
سرويس: انرژی هسته‌يی

محمد البرادعی در برابر اعضای شورای حکام يک بار ديگر تاکيد کرد که آژانس تحت نظارتش قادر است عدم انحراف مواد هسته‌يی اعلام شده در ايران را تاييد کند و نيز اظهار داشت سوالات آژانس درباره آزمايشات گذشته پلوتونيوم در ايران به طور رضايت بخشی پاسخ داده شده و اين مساله حل شده است. هم‌چنين وی افزود که سوالات مربوط به وجود و منشا ذرات اورانيوم بسيار غنی شده در تاسيسات نگه‌داری زباله هسته‌يی در کرج نيز حل شده است و ايران اطلاعات بيشتر و دسترسی لازم برای حل تعدادی از مسايل باقی مانده را ارايه کرده است.
با اين حال مديرکل آژانس گفت که به رغم درخواست های مکرر شورای حکام و شورای امنيت از ايران، آژانس تاکنون قادر نبوده است برخی وجوه مهم در رابطه با دامنه و ماهيت برنامه‌ی هسته‌يی ايران را راستی آزمايی کند.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) متن کامل اظهارات محمد البرادعی، مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی درباره اجرای پادمانها در ايران در نشست فصلی شورای حکام به شرح زير است:

«گزارشی که در برابر شماست به روز شده‌ی اطلاعات مربوط به اجرای پادمان‌های آژانس در جمهوری اسلامی ايران است. اين گزارش چهار نکته مهم دارد.

اول، آژانس قادر بوده است عدم انحراف مواد هسته‌يی اعلام شده در ايران را تاييد کند. ايران به ارايه دسترسی و ارايه گزارشات لازم برای قادر ساختن راستی آزمايی آژانس در اين زمينه ادامه داده است.

دوم، ايران اطلاعات بيشتر و دسترسی لازم برای حل تعدادی از مسايل باقی مانده را ارايه کرده است. به ويژه سوالات آژانس درباره آزمايشات گذشته پلوتونيوم در ايران به طور رضايت بخشی پاسخ داده شده است و اين مساله حل شده است. سوالات مربوط به وجود و منشا ذرات اورانيوم بسيار غنی شده در تاسيسات نگه‌داری زباله هسته‌يی در کرج نيز حل شده است.

سوم، برخلاف تصميمات شورای امنيت که از ايران می‌خواهند برخی اقدامات اعتمادساز را انجام دهد، اين کشور فعاليت‌های مربوط به غنی‌سازی را تعليق نکرده است و به ساخت و عمليات کارخانه غنی سازی سوخت در نطنز ادامه می دهد. ايران همچنين به ساخت و ساز راکتور آب سنگين در اراک ادامه می‌دهد. اين باعث تاسف است.

چهارم، به رغم درخواست های مکرر شورا و شورای امنيت از ايران آژانس تاکنون قادر نبوده است برخی وجوه مهم در رابطه با دامنه و ماهيت برنامه‌ی هسته‌يی ايران را راستی آزمايی کند.

اين موقعيت بود که ماشه بحران اعتماد نسبت به ماهيت برنامه‌ی هسته‌يی ايران را کشيد که اين امر به يک سری از اقدامات شورای امنيت سازمان ملل منجر شد. با اين حال در نشستی که من با دکتر لاريجانی، دبير شورای عالی امنيت ملی ايران داشتم توافق شده که ايران به همراه آژانس برای توسعه طرح کاری به منظور حل همه مسايل راستی آزمايی باقيمانده با آژانس همکاری کند. نسخه‌ای از طرح کار حاصل شده ميان ايران و دبيرخانه به گزارش من پيوست شده است.

اين اولين بار است که ايران با طرحی برای پاسخگويی به همه مسايل باقی مانده با جدول زمانی تعريف شده‌ای موافقت کرده و بنابراين گامی مهم در مسيری صحيح است.

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement at gooya dot com
BEBIN TV اولین تلویزیون اینترنتی ایرانی WWW.BEBIN.TV
هادي و صمد، ده سال بعد! نمایشی تازه از پرویز صیاد www.asgharagha.com
چه کسی بهتر تخته نرد بازی می کند؟ بازی سر پول يا برای تفريح www.play65.com
آنلاین بیلیارد بازی کنید و جایزه بگیرید با دوستان جدید آشنا شوید و درآمد اینترنتی کسب کنید www.play89.com

طبيعتا کليد محک زدن تعهد ايران، اراده‌اش برای اجرای کامل و به موقع اين طرح کاری خواهد بود. اين مستلزم همکاری فعال ايران و تعهدش به اقدامات شفاف سازی است که برای بازسازی سابقه برنامه‌ی هسته‌يی ايران لازم است - اقداماتی که در پروتکل الحاقی و فراتر از آن لحاظ شده و شامل دسترسی به اماکن، اسناد و افراد و نيز پاسخ هايی به همه سوالاتی است که ممکن است آژانس در راستای رسيدن به نتيجه‌ی فنی در خصوص مساله‌ای خاص نياز داشته باشد. حل مسايل راستی آزمايی باقی مانده در دو يا سه ماه آينده، پس از بن‌بستی طولانی، راهی دراز را به سوی ايجاد اعتماد جامعه بين المللی نسبت به ماهيت صلح‌آميز برنامه‌ی هسته‌يی گذشته ايران طی خواهد کرد.

اما همچنين اين مساله اهميت دارد که ايران قطعا لازم است به اعتمادسازی نسبت به دامنه و ماهيت برنامه‌ی هسته‌يی کنونی‌اش از جمله ارايه دسترسی دوباره آژانس به اطلاعات مربوط به تحقيقات در خصوص سانتريفيوژ پيشرفته ادامه دهد برای رسيدن به اين هدف و با توجه به تاريخ خاص برنامه‌ی هسته‌يی ايران برای ايران ضروری است که پروتکل الحاقی را همانطور که شورای امنيت و شورای حکام درخواست کرده‌اند تصويب و به اجرا گذارد. اين امر آژانس را قادر خواهد ساخت نه تنها درباره مواد هسته‌يی اعلام شده بلکه در خصوص نبود مواد و فعاليت‌های هسته‌يی اعلام نشده در ايران تضمين‌هايی را ارايه دهد.

و آخر اينکه من همچنان اميدوارم که به زودی شرايطی برای ممکن ساختن ازسرگيری مذاکرات ميان ايران و همه طرفهای مربوطه ايجاد شود. من همچنان باور دارم که راه حل با دوام فقط از طريق مذاکره می تواند حاصل شود – راه حلی که سطح لازم از تضمين را در اختيار جامعه بين المللی قرار دهد و ايران را قادر سازد از حقوقش تحت ان. پی. تی بهره‌مند شود. در راستای رسيدن به اين هدف تکرار می‌کنم که "تايم اوت دو سويه" همه فعاليت‌های مربوط به غنی سازی و تحريم‌ها می‌تواند فضای تنفسی را برای ازسرگيری مذاکرات فراهم کند. هرچه زودتر از رويارويی و بی‌اعتمادی به سوی گفت‌وگو و اعتماد سازی حرکت کنيم برای ايران و جامعه جهانی بهتر خواهد بود.»

بر اساس اين گزارش، ديگر موضوعاتی که در دستور کار نشست شورای حکام قرار دارد شامل فناوری هسته‌يی، امنيت و ايمنی هسته‌يی، راستی آزمايی منع اشاعه هسته‌يی، همکاری فنی و مسايل مديريتی خواهد بود.

البرادعی در پايان نطق آغازين خود در نشست شورای حکام بعد از اشاره به موضوعات مورد بررسی در دستور کار اين نشست گفت: «آژانس همچنان مسووليت‌های حساس و روبه رشدش را در همه حوزه‌های کاريش بر عهده می‌گيرد؛ حمايت شما همچنان کليد موفقيت ماست. »

شورای حکام

 شورای حکام

 

شماره : GOV/٤٨/٢٠٠٧

 

 

تاریخ : ‌٣٠ اوت ‌٢٠٠٧

 

 

بند d (٧) دستور کار مقدماتی

 

 

اجرای موافقتنامه پادمان های NPT در جمهوری اسلامی ایران

 

 

گزارش مدیرکل:

 

‌١- مدیرکل در تاریخ ‌٢٣ مه ‌٢٠٠٧ (‌٢ خرداد ‌١٣٨٦) در خصوص اجرای پادمان NPT در جمهوری اسلامی ایران به شورای حکام گزارش داد (GOV/٢٢/٢٠٠٧). آن گزارش در اجرای قطعنامه های ‌١٦٩٦ (‌٢٠٠٦)، ‌١٧٣٧ (‌٢٠٠٦) و ‌١٧٤٧ (٢٠٠٧) شورای امنیت به طور همزمان به شورای امنیت ارایه گردید. این گزارش تحولات مرتبط با اجرای توافقنامه پادمان NPT در ایران از مه ‌٢٠٠٧ تا کنون را در بر می گیرد.

 

 

‌٢- در ‌٢٤ می ‌٢٠٠٧ (‌٣ خرداد ‌١٣٨٦) مدیرکل با دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ملاقات کرد. در این ملاقات توافق شد که طی ‌٦٠ روز متعاقب آن، باید برنامه ای در خصوص مدالیته حل و فصل مسایل باقیمانده اجرای پادمان از جمله مسائل درازمدت معلقه تدوین گردد( GOV/٢٢/٢٠٠٧ ، پاراگراف ‌٩) .

 

این روشها در ملاقات هایی به ریاست معاون مدیرکل در امور پادمان و معاون دبیرشورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که از ‌١١ لغایت ‌١٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ ( ‌٢٠ لغایت ‌٢١ تیر ‌١٣٨٦) و ‌٢٠ لغایت ‌٢١ اوت ‌٢٠٠٧ (‌٢٩ لغایت ‌٣٠ مرداد ‌١٣٨٦) در تهران و ‌٢٤ ژوئیه ‌٢٠٠٧ ( ‌٢ مرداد ‌١٣٨٦) در وین برگزار شد، مورد مذاکره قرار گرفت.

 

 در تاریخ ‌٢١ اوت ‌٢٠٠٧ (‌٣٠ مرداد ‌١٣٨٦) برنامه ای (در این متن پس از این «برنامه اقدام» نامیده می شود) که شامل تفاهمات بین دبیرخانه و ایران در خصوص روشها، رویه ها و جدول زمانی به منظور حل وفصل این مسایل است، نهایی شد. تصویر متن برنامه اقدام ( که به عنوان سند شماره INFCIR/٧١١ مورخ ‌٢٧ اوت ‌٢٠٠٧ نیز منتشر گردیده ) به پیوست است.

 

 

الف ) فعالیتهای مرتبط با غنی سازی

 

‌٣- ایران از مه ‌٢٠٠٧ آزمایش سانتریفوژ تک ماشین، آبشار ‌١٠ و ‌٢٠ ماشینی و یک آبشار ‌١٦٤ ماشینی را در کارخانه نیمه صنعتی غنی سازی سوخت (PFEP) ادامه داده است. ایران ما بین ‌١٧ مارس تا ‌٢٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ (‌٢٧ اسفند ‌١٣٨٥ تا ‌٣١ تیر ‌١٣٨٦) با ‌١٤ کیلوگرم UF6 ماشینهای منفرد را تغذیه کرد. هیچ مورد تزریق مواد هسته‌ای به آبشارها وجود نداشت.

 

‌٤- ایران از فوریه ‌٢٠٠٧ آبشارهای کارخانه غنی سازی سوخت (FEP)را با تقریبا ‌٦٩٠ کیلوگرم UF6 تغذیه نموده است که به میزان زیادی کمتر از مقدار متوقع برای دستگاهی با چنین مدل و طرحی می باشد.

 

درحالی که ایران اعلام نموده در FEP به سطح غنی سازی تا ‌٤.8 درصد دست یافته، بالاترین میزان غنی سازی که تاکنون براساس نمونه های محیطی که آژانس از اجزای آبشارها و تجهیزات مربوطه برداشته، اندازه گیری شده ‌٣.7 درصد می باشد.

 

جزئیات محاسبه مواد هسته‌ای که برای تایید سطح عملی غنی سازی ضروری است، هنگامی که فرآورده ها و باقیمانده مواد از آبشارها بیرون کشیده شود انجام خواهد شد. تا ‌١٩ آگوست ‌٢٠٠٧ دوازده آبشار ‌١٦٤ ماشینی بطور همزمان فعال بودند و با UF6 تغذیه می شدند، یکی دیگر از آبشارها بدون UF6 فعال بود، آبشار دیگری درحال آزمایش درخلا، و ‌٢ آبشار دیگر در دست ساخت بودند.

 

‌٥- آژانس از ‌٢٢ مارس ‌٢٠٠٧ از طریق بازرسی های موقت، راستی آزمایی اطلاعات طراحی، بازرسی های اعلام نشده و استفاده از اقدامات کنترل و مراقبت، پادمان را در FEP اجرا نموده است. (GOV/INF/٢٠٠٧.10). چهار مورد بازرسی اعلام نشده تا کنون در FEP به انجام رسیده است.

 

‌٦- آژانس پیش نویس سند حاوی جزییات رویکرد پادمانی در FEP و پیش نویس تاسیسات ضمیمه را به ترتیب در تاریخ ‌٢٤ و ‌٢٦ ژوئیه ‌٢٠٠٧ به ایران ارایه داد. این اسناد طی مذاکرات فنی در تهران در تاریخ ‌٦ لغایت ‌٨ اوت مورد مذاکره قرار گرفت. مذاکرات بیشتر با هدف نهایی سازی تسهیلات ضمیمه تا آخر سپتامبر ‌٢٠٠٧ برگزار خواهد شد.

 

 

ب ) فعالیت‌های بازفرآوری

 

‌٧- آژانس از طریق بازرسی ها و راستی آزمایی اطلاعات طرح ، ساخت سلولهای داغ در رآکتور تحقیقاتی تهران (TRR)، رادیوایزوتوپ، مولیبدنوم، ید و زنون تجهیزات تولید (تاسیسات MIX) و رآکتور تحقیقات هسته‌یی ایران (IR-40) را تحت نظارت داشته است. هیچ نشانه ای از فعالیتهای جاری مرتبط با بازفرآوری در آن تاسیسات وجود ندارد.

 

ج) پروژه های مرتبط با آب سنگین

 

‌٨- آژانس در تاریخ ‌٣٠ جولای ‌٢٠٠٧ بر اساس موافقت ‌١٢ جولای ‌٢٠٠٧ایران، راستی آزمایی اطلاعات طرح را در رآکتور IR-40 به انجام رساند و ملاحظه کرد که ساخت تاسیسات در جریان است. تصاویر ماهواره ای نشان می دهد که فعالیت کارخانه تولید آب سنگین نیز ادامه داشته است.

 

د) مسایل باقیمانده

 

 

د- ‌١ آزمایشهای پلوتونیوم

 

‌٩- آژانس در تاریخ اول اوت ‌٢٠٠٧ براساس توافق انجام شده در جلسه‌١١ لغایت ‌١٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ به طور کتبی مسایل حل نشده باقیمانده را در خصوص آزمایشهای جداسازی پلوتونیوم انجام شده از سوی ایران در TRR (GOV/٨/٢٠٠٧ پاراگراف‌های ‌٢٠ و ‌٢١ )، به ایران ارایه داد. طی مذاکرات فنی در جلسه مورخ ‌٧ اوت ‌٢٠٠٧ در تهران، ایران اطلاعات بیشتری را درخصوص توزیع گداخت نوترونی برای هسته‌ی رآکتور و نواحی بازتابنده و تعدیل کننده رآکتور ارایه داد که جزییات مربوط به اندازه گیریهای قبلی گداخت نوترون و اطلاعات در باره شرایط پرتو افکنی را ارائه می‌داد.

 

 آژانس با بهره گیری از این اطلاعات بیشتر ارزیابی جدیدی از مقدار PU-240 که می توان از پرتوافکنی اهداف انتظار داشت انجام داد. برآورد بازنگری شده منتج از این اطلاعات جدید با یافته های قبلی آژانس از نمونه هایی که طی بازرسی هایش برداشته بود، مطابقت داشت.

 

آژانس با درنظر گرفتن تمامی اطلاعات در دسترس نتیجه گرفته است که اظهارات ایران در خصوص این آزمایشها منطبق با یافته های آژانس در مورد زمان، مقدار و نوع مواد به کارگرفته شده در آزمایشها می باشد (GOV/٥٣/٢٠٠٦ پارگراف‌های ‌١٥ و ‌١٦). بدین ترتیب این موضوع حل شده تلقی می گردد.

 

 

‌١٠- درجلسه مورخ ‌٧ اوت ‌٢٠٠٧ وجود ومنبع آلودگی اورانیوم با غلظت بالا (HEU) یافته شده در نمونه هایی که از کانتینرهای سوخت مصرف شده در تاسیسات ذخیره سازی زباله کرج (GOV/٥٣/٢٠٠٦ بند ‌١٧ ) گرفته شده است، مورد بررسی قرار گرفت. ایران ادعا می کند که علت این آلودگی نشت مجموعه های سوخت TRR بوده که در گذشته به طور موقت در این کانتینرها نگهداری می شده اند.

 

 در این جلسه ایران نسخه‌ تصویری گزارشی را که تحقیقات مربوط به مشکل نشت سوخت را تشریح می‌ کرد و مرتبط با پشتیبانی فنی آژانس در اوایل دهه ‌١٩٩٠ بوده ارایه داد.

 

 آژانس بر اساس این اطلاعات نتیجه گرفته است که منبع اصلی HEU منتشره در سیستم خنک کننده احتمالا شامل هردو مورد نشست از سوخت و آلودگی منتشره HEU از سطح پوششی سوخت بوده است. همچنین می توان برآورد نمود که محتویات اورانیوم طبیعی در آب خنک کننده TRR برای رقیق ساختن درجه غلظت ذرات HEU که نمونه های آژانس از کانتینرها درکرج گرفته کافی بوده، ایران همچنین اطلاعاتی را در خصوص سوخت و حجم اورانیوم برای مجموعه های سوخت در زمان میانی و پایانی تخلیه سوخت ارایه داد.

 

این داده ها نشان می دهد که اظهارات ا یران با یافته های آژانس ناهمخوان نیست و این مساله اکنون حل شده محسوب می شود.

 

د- ‌٢ - دستیابی به فن آوری سانتریفیوژ P-1 و P-2

‌١١- آژانس به منظور تکمیل تحقیقات در مورد گستره و ماهیت برنامه های ایران برای غنی سازی سانتریفیوژ به کسب اطلاعات بیشتری نیاز دارد.

 

 این امر شامل اطلاعات مرتبط با دستیابی به فن آوری P-1 در سال ‌١٩٨٧ و فن آوری P-1 و P-2 در اواسط دهه ‌١٩٩٠ همچنین مدارک مثبته لازم و توضیحات از سوی افراد ذیربط می گردد.

 

 آژانس هنوز منتظر دریافت مواردی از جمله نسخه‌ی تصویری یک پیشنهاد دست نویس که از سوی شبکه در ‌١٩٨٧ به ایران عرضه شد، توضیحات در باره تاریخ و محتویات محموله ها در اواسط دهه ‌١٩٩٠ و اطلاعات درخصوص خرید آهن ربای مناسب برای سانتریفیوژ P-2 می باشد. به هرحال ایران به عنوان بخشی از برنامه اقدام، متعهد شده است طی دو ماه آینده پاسخ سوالات کتبی آژانس و همچنین توضیحاتی در باره دستیابی به اطلاعات از قبیل مدارک مثبته با توجه به تاریخ مورد نظر در نوامبر ‌٢٠٠٧ برای حل وفصل این موضوع را ارایه نماید.

 

د- ‌٣ - آلودگی

‌١٢- همانگونه که قبلا به شورای حکام بیان شد ( GOV/٨/٢٠٠٧ پاراگراف‌های ‌١٦-17 ، GOV/٥٣/٢٠٠٦ پاراگراف ‌٢٤ ) تجزیه و تحلیل نمونه های محیطی که در ژانویه ‌٢٠٠٦ از تجهیزات خریداری شده توسط یک از روسای سابق مرکز تحقیقات فیزیک (PHRC) گرفته شده و در یک دانشگاه فنی در تهران مستقر است، مقدار اندکی از ذرات اورانیوم طبیعی با درجه غلظت بالا را نشان داد.

 

آژانس خواستار توضیحات، مجوز برای نمونه برداری از دیگر تجهیزات و مواد بکارگرفته شده توسط PHRC و دسترسی به یکی دیگر از روسای سابق PHRC شده است. (GOV/٨٧/٢٠٠٥ بند ‌٦ ). به این درخواستها هنوز از سوی ایران پاسخی داده نشده است. به هرحال همانگونه که در برنامه اقدام منعکس گردیده ایران تعهد کرده است که برمبنای سوالات کتبی آژانس و پس از حل وفصل موضوع P-1 و P-2 مذاکرات بیشتری را در این خصوص انجام دهد.

د - ‌٤ سند اورانیوم فلزی

 

‌١٣- آژانس بمنظور فهم گستره کامل پیشنهادهایی که از سوی واسطه ها یی که فن آوری سانتریفیوژ رابه ایران عرضه کرده‌اند، یک کپی از سند ‌١٥ صفحه‌ای تشریح کننده رویه کاهش UF6به فلز اورانیوم و ریخته گری و ساخت فلز اورانیوم غنی شده و تهی شده به نیم کره را از ایران خواسته است. همانگونه که در برنامه اقدام منعکس شده ایران اکنون موافقت نموده در این زمینه همکاری کند.

 

د - ‌٥ - پلونیوم ‌٢١٠

 

‌١٤- همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران موافقت کرده است که دوهفته پس از حل موضوع ارایه تصویر سند فلز اورانیوم، توضیحاتی در خصوص پرسشهای باقیمانده در باره فعالیتهای مربوط به استخراج پلونیوم ایران به آژانس ارائه نماید.(GOV.2004.83 پ ‌٨٤-79)

 

د - ‌٦ - معدن گچین

‌١٥- همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران موافقت نموده دو هفته پس از حل موضوع پلوتونیوم ‌٢١٠، توضیحات خواسته شده در خصوص فعالیتهای معدنی و تغلیظ اورانیوم در معدن و آسیاب گچین را به آژانس ارائه نماید.

هـ- مطالعات ادعایی

 

‌١٦- آژانس به منظور روشن سازی جوانب خاصی از گستره و ماهیت برنامه هسته ای ایران درخواست نموده در مورد مطالعات ادعایی مرتبط با تبدیل دی اکسید اورانیوم به UF4 ، به آزمایش مواد منفجره با قدرت بالا و طراحی وسایل موشک های ورود مجدد، با ایران مذاکراتی داشته باشد.

 

 آژانس بدین منظور پیشنهاد نموده اسنادی را که درخصوص این گونه مطالعات در اختیار دارد، در دسترس ایران قرار دهد. همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران در عین حال که این ادعاها را دارای انگیزه سیاسی و بی پایه تلقی می نماید، تعهد نموده این مدارک را بررسی نموده و نتیجه بررسی های مربوطه را به آژانس اطلاع دهد.

و- دیگر موضوعات اجرایی

و-1 - تبدیل اورانیوم

 

‌١٧- آژانس بررسی های خود در مورد نتایج حاصله از راستی آزمایی فهرست موجودی فیزیکی(PIV) مواد هسته‌ای و تاسیسات تبدیل اورانیوم (UCF) که در مارس ‌٢٠٠٧ انجام شده را نهایی ساخته و نتیجه گرفته است که این فهرست موجودی همانگونه که ایران اعلام کرد مطابق با نتایج PIV در چارچوب عدم قطعیت اندازه گیری که بطور عادی مربوط به کارخانه های تبدیل و عملکردی مشابه آن می باشد.

 

‌١٨- درحین فعالیتهای جاری تبدیل در UCF که از ‌٣١ مارس ‌٢٠٠٧ پیرو PIV آغاز شد، تا ‌١٤ آگوست ‌٢٠٠٧ تقریبا ‌٦٣ تن اورانیوم به شکل UCF6 تولید شده است که تمامی آنها تحت کنترل و مراقبت آژانس بوده است.

ز-2- اطلاعات طراحی

 

‌١٩- همانگونه که در گزارش قبلی مدیرکل (GOV/٢٢/٢٠٠٧ ، پ‌١٢-14) بیان شد، ایران در ‌٢٩ مارس ‌٢٠٠٧ به آژانس اطلاع داد که اجرای متن اصلاحیه بخش عمومی ترتیبات فرعی، کد ‌٣.1 در خصوص ارائه پیش هنگام اطلاعات طراحی را به حالت تعلیق درآورده است. آژانس در نامه مورخ ‌٣٠ مارس ‌٢٠٠٧ از ایران خواست تا در تصمیم خود تجدید نظر نماید. در خصوص این موضوع پیشرفتی وجود نداشته است.

 

ز -3- انتصاب و روادید بازرسان

 

‌٢٠- ایران در ‌١٢ ژوئیه ٢٠٠٧ با انتصاب پنج بازرس جدید موافقت نمود که تعداد بازرسان منصوب برای ایران را به ‌٢١٩ نفر رساند. ایران همچنین موافقت نمود که به ‌١٣ نفر از بازرسان آژانس روادید ورود کثیرالمسافره یکساله اعطا نماید.

ز-4- مسائل دیگر

 

‌٢١- آژانس در ‌٢٥ ژوئیه ‌٢٠٠٧ یک PIV ( راستای آزمایی فهرست موجودی فیزیکی) را در کارخانه تولید سوخت را انجام داد که در آن موقع مقدار اندکی از پودر اکسید اورانیوم طبیعی به عنوان مواد تزریقی برای آزمایش فرآیند مقدماتی را تایید نمود. نصب تجهیزات فرآوری یک مرحله پیشرفته است لکن این تاسیسات هنوز عملیاتی نشده است.

ح - خلاصه

 

‌٢٢- آژانس قادر است عدم انحراف مواد اعلام شده هسته ای در ایران را راستی آزمایی نماید. ایران امکان دسترسی آژانس به موادهسته ای اعلام شده را فراهم ساخته و گزارشهای لازم حسابرسی مواد هسته ای در مورد تجهیزات و مواد هسته ای اعلام شده را ارائه نموده است.

 

 درعین حال آژانس همچنان قادر نیست جوانب خاصی از گستره و ماهیت برنامه های هسته ای ایران را راستی آزمایی نماید. شایان توجه است که آژانس از اوایل سال ‌٢٠٠٦ نوع اطلاعاتی را که ایران قبلا پیرو پروتکل الحاقی ارائه می نمود، مانند اطلاعات مرتبط با ادامه تحقیقات مربوط به سانتریفیوژهای پیشرفته، دریافت نکرده است.

 

‌٢٣- برنامه اقدام، گام چشمگیری روبه جلو است. چنانچه ایران نهایتا به مسائل باقیمانده راستی آزمایی بپردازد، آژانس در موقعیتی خواهد بود که پیشینه برنامه هسته ای ایران را بازسازی نماید.

 

طبیعتاً کلید اجرای موفقیت آمیز برنامه اقدام مورد توافق، همکاری فعالانه و کامل ایران با آژانس و ارائه تمامی اطلاعات مربوطه به آژانس و فراهم ساختن دسترسی به تمامی مدارک و اشخاص ذیربط است به نوعی که آژانس را قادر سازد تا موضوعات باقیمانده را حل و فصل نماید.

 

بدین منظور آژانس رعایت زمانبندی تعیین شده در آن (برنامه اقدام) از سوی ایران و اجرای تمامی اقدامات لازم پادمانی و شفاف سازی از جمله اقداماتی که در پروتکل الحاقی ارائه شده را اساسی تلقی می نماید.

 

‌٢٤- به مجرد اینکه برنامه گذشته هسته ای ایران روشن شد، ایران نیاز به ادامه اعتمادسازی در مورد گستره و ماهیت برنامه های کنونی و آینده هسته ای خود دارد.

 

 اعتماد به ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران مستلزم این است که آژانس قادر باشد تضمین‌هایی را نه تنها در خصوص مواد اعلام شده هسته‌ای بلکه با همین درجه اهمیت در خصوص عدم وجود مواد و فعالیت‌های اعلام نشده هسته‌ای در ایران از طریق اجرای پروتکل الحاقی ارائه نماید.

 

 بنابر این مدیرکل از ایران باردیگر مصرانه می خواهد که در اولین زمان ممکن همانگونه که توسط شورای حکام و شورای امنیت خواسته شده پروتکل الحاقی را تصویب و به مرحله اجرا درآورد.

 

‌٢٥- ایران برخلاف تصمیم شورای امنیت با ادامه دادن عملیات PFEP و با ساخت و عملیاتی ساختن FEP فعالیتهای غنی سازی را به حالت تعلیق درنیاورده است. ایران همچنین درحال ادامه ساخت رآکتورIR-40 و عملیات کارخانه تولید آب سنگین می باشد.

‌٢٦- مدیرکل به نحو مقتضی به گزارش دهی خود ادامه خواهد داد.

شنبه 10 شهريور 1386  13

شورای حکام

 شورای حکام

 

شماره : GOV/٤٨/٢٠٠٧

 

 

تاریخ : ‌٣٠ اوت ‌٢٠٠٧

 

 

بند d (٧) دستور کار مقدماتی

 

 

اجرای موافقتنامه پادمان های NPT در جمهوری اسلامی ایران

 

 

گزارش مدیرکل:

 

‌١- مدیرکل در تاریخ ‌٢٣ مه ‌٢٠٠٧ (‌٢ خرداد ‌١٣٨٦) در خصوص اجرای پادمان NPT در جمهوری اسلامی ایران به شورای حکام گزارش داد (GOV/٢٢/٢٠٠٧). آن گزارش در اجرای قطعنامه های ‌١٦٩٦ (‌٢٠٠٦)، ‌١٧٣٧ (‌٢٠٠٦) و ‌١٧٤٧ (٢٠٠٧) شورای امنیت به طور همزمان به شورای امنیت ارایه گردید. این گزارش تحولات مرتبط با اجرای توافقنامه پادمان NPT در ایران از مه ‌٢٠٠٧ تا کنون را در بر می گیرد.

 

 

‌٢- در ‌٢٤ می ‌٢٠٠٧ (‌٣ خرداد ‌١٣٨٦) مدیرکل با دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ملاقات کرد. در این ملاقات توافق شد که طی ‌٦٠ روز متعاقب آن، باید برنامه ای در خصوص مدالیته حل و فصل مسایل باقیمانده اجرای پادمان از جمله مسائل درازمدت معلقه تدوین گردد( GOV/٢٢/٢٠٠٧ ، پاراگراف ‌٩) .

 

این روشها در ملاقات هایی به ریاست معاون مدیرکل در امور پادمان و معاون دبیرشورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که از ‌١١ لغایت ‌١٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ ( ‌٢٠ لغایت ‌٢١ تیر ‌١٣٨٦) و ‌٢٠ لغایت ‌٢١ اوت ‌٢٠٠٧ (‌٢٩ لغایت ‌٣٠ مرداد ‌١٣٨٦) در تهران و ‌٢٤ ژوئیه ‌٢٠٠٧ ( ‌٢ مرداد ‌١٣٨٦) در وین برگزار شد، مورد مذاکره قرار گرفت.

 

 در تاریخ ‌٢١ اوت ‌٢٠٠٧ (‌٣٠ مرداد ‌١٣٨٦) برنامه ای (در این متن پس از این «برنامه اقدام» نامیده می شود) که شامل تفاهمات بین دبیرخانه و ایران در خصوص روشها، رویه ها و جدول زمانی به منظور حل وفصل این مسایل است، نهایی شد. تصویر متن برنامه اقدام ( که به عنوان سند شماره INFCIR/٧١١ مورخ ‌٢٧ اوت ‌٢٠٠٧ نیز منتشر گردیده ) به پیوست است.

 

 

الف ) فعالیتهای مرتبط با غنی سازی

 

‌٣- ایران از مه ‌٢٠٠٧ آزمایش سانتریفوژ تک ماشین، آبشار ‌١٠ و ‌٢٠ ماشینی و یک آبشار ‌١٦٤ ماشینی را در کارخانه نیمه صنعتی غنی سازی سوخت (PFEP) ادامه داده است. ایران ما بین ‌١٧ مارس تا ‌٢٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ (‌٢٧ اسفند ‌١٣٨٥ تا ‌٣١ تیر ‌١٣٨٦) با ‌١٤ کیلوگرم UF6 ماشینهای منفرد را تغذیه کرد. هیچ مورد تزریق مواد هسته‌ای به آبشارها وجود نداشت.

 

‌٤- ایران از فوریه ‌٢٠٠٧ آبشارهای کارخانه غنی سازی سوخت (FEP)را با تقریبا ‌٦٩٠ کیلوگرم UF6 تغذیه نموده است که به میزان زیادی کمتر از مقدار متوقع برای دستگاهی با چنین مدل و طرحی می باشد.

 

درحالی که ایران اعلام نموده در FEP به سطح غنی سازی تا ‌٤.8 درصد دست یافته، بالاترین میزان غنی سازی که تاکنون براساس نمونه های محیطی که آژانس از اجزای آبشارها و تجهیزات مربوطه برداشته، اندازه گیری شده ‌٣.7 درصد می باشد.

 

جزئیات محاسبه مواد هسته‌ای که برای تایید سطح عملی غنی سازی ضروری است، هنگامی که فرآورده ها و باقیمانده مواد از آبشارها بیرون کشیده شود انجام خواهد شد. تا ‌١٩ آگوست ‌٢٠٠٧ دوازده آبشار ‌١٦٤ ماشینی بطور همزمان فعال بودند و با UF6 تغذیه می شدند، یکی دیگر از آبشارها بدون UF6 فعال بود، آبشار دیگری درحال آزمایش درخلا، و ‌٢ آبشار دیگر در دست ساخت بودند.

 

‌٥- آژانس از ‌٢٢ مارس ‌٢٠٠٧ از طریق بازرسی های موقت، راستی آزمایی اطلاعات طراحی، بازرسی های اعلام نشده و استفاده از اقدامات کنترل و مراقبت، پادمان را در FEP اجرا نموده است. (GOV/INF/٢٠٠٧.10). چهار مورد بازرسی اعلام نشده تا کنون در FEP به انجام رسیده است.

 

‌٦- آژانس پیش نویس سند حاوی جزییات رویکرد پادمانی در FEP و پیش نویس تاسیسات ضمیمه را به ترتیب در تاریخ ‌٢٤ و ‌٢٦ ژوئیه ‌٢٠٠٧ به ایران ارایه داد. این اسناد طی مذاکرات فنی در تهران در تاریخ ‌٦ لغایت ‌٨ اوت مورد مذاکره قرار گرفت. مذاکرات بیشتر با هدف نهایی سازی تسهیلات ضمیمه تا آخر سپتامبر ‌٢٠٠٧ برگزار خواهد شد.

 

 

ب ) فعالیت‌های بازفرآوری

 

‌٧- آژانس از طریق بازرسی ها و راستی آزمایی اطلاعات طرح ، ساخت سلولهای داغ در رآکتور تحقیقاتی تهران (TRR)، رادیوایزوتوپ، مولیبدنوم، ید و زنون تجهیزات تولید (تاسیسات MIX) و رآکتور تحقیقات هسته‌یی ایران (IR-40) را تحت نظارت داشته است. هیچ نشانه ای از فعالیتهای جاری مرتبط با بازفرآوری در آن تاسیسات وجود ندارد.

 

ج) پروژه های مرتبط با آب سنگین

 

‌٨- آژانس در تاریخ ‌٣٠ جولای ‌٢٠٠٧ بر اساس موافقت ‌١٢ جولای ‌٢٠٠٧ایران، راستی آزمایی اطلاعات طرح را در رآکتور IR-40 به انجام رساند و ملاحظه کرد که ساخت تاسیسات در جریان است. تصاویر ماهواره ای نشان می دهد که فعالیت کارخانه تولید آب سنگین نیز ادامه داشته است.

 

د) مسایل باقیمانده

 

 

د- ‌١ آزمایشهای پلوتونیوم

 

‌٩- آژانس در تاریخ اول اوت ‌٢٠٠٧ براساس توافق انجام شده در جلسه‌١١ لغایت ‌١٢ ژوئیه ‌٢٠٠٧ به طور کتبی مسایل حل نشده باقیمانده را در خصوص آزمایشهای جداسازی پلوتونیوم انجام شده از سوی ایران در TRR (GOV/٨/٢٠٠٧ پاراگراف‌های ‌٢٠ و ‌٢١ )، به ایران ارایه داد. طی مذاکرات فنی در جلسه مورخ ‌٧ اوت ‌٢٠٠٧ در تهران، ایران اطلاعات بیشتری را درخصوص توزیع گداخت نوترونی برای هسته‌ی رآکتور و نواحی بازتابنده و تعدیل کننده رآکتور ارایه داد که جزییات مربوط به اندازه گیریهای قبلی گداخت نوترون و اطلاعات در باره شرایط پرتو افکنی را ارائه می‌داد.

 

 آژانس با بهره گیری از این اطلاعات بیشتر ارزیابی جدیدی از مقدار PU-240 که می توان از پرتوافکنی اهداف انتظار داشت انجام داد. برآورد بازنگری شده منتج از این اطلاعات جدید با یافته های قبلی آژانس از نمونه هایی که طی بازرسی هایش برداشته بود، مطابقت داشت.

 

آژانس با درنظر گرفتن تمامی اطلاعات در دسترس نتیجه گرفته است که اظهارات ایران در خصوص این آزمایشها منطبق با یافته های آژانس در مورد زمان، مقدار و نوع مواد به کارگرفته شده در آزمایشها می باشد (GOV/٥٣/٢٠٠٦ پارگراف‌های ‌١٥ و ‌١٦). بدین ترتیب این موضوع حل شده تلقی می گردد.

 

 

‌١٠- درجلسه مورخ ‌٧ اوت ‌٢٠٠٧ وجود ومنبع آلودگی اورانیوم با غلظت بالا (HEU) یافته شده در نمونه هایی که از کانتینرهای سوخت مصرف شده در تاسیسات ذخیره سازی زباله کرج (GOV/٥٣/٢٠٠٦ بند ‌١٧ ) گرفته شده است، مورد بررسی قرار گرفت. ایران ادعا می کند که علت این آلودگی نشت مجموعه های سوخت TRR بوده که در گذشته به طور موقت در این کانتینرها نگهداری می شده اند.

 

 در این جلسه ایران نسخه‌ تصویری گزارشی را که تحقیقات مربوط به مشکل نشت سوخت را تشریح می‌ کرد و مرتبط با پشتیبانی فنی آژانس در اوایل دهه ‌١٩٩٠ بوده ارایه داد.

 

 آژانس بر اساس این اطلاعات نتیجه گرفته است که منبع اصلی HEU منتشره در سیستم خنک کننده احتمالا شامل هردو مورد نشست از سوخت و آلودگی منتشره HEU از سطح پوششی سوخت بوده است. همچنین می توان برآورد نمود که محتویات اورانیوم طبیعی در آب خنک کننده TRR برای رقیق ساختن درجه غلظت ذرات HEU که نمونه های آژانس از کانتینرها درکرج گرفته کافی بوده، ایران همچنین اطلاعاتی را در خصوص سوخت و حجم اورانیوم برای مجموعه های سوخت در زمان میانی و پایانی تخلیه سوخت ارایه داد.

 

این داده ها نشان می دهد که اظهارات ا یران با یافته های آژانس ناهمخوان نیست و این مساله اکنون حل شده محسوب می شود.

 

د- ‌٢ - دستیابی به فن آوری سانتریفیوژ P-1 و P-2

‌١١- آژانس به منظور تکمیل تحقیقات در مورد گستره و ماهیت برنامه های ایران برای غنی سازی سانتریفیوژ به کسب اطلاعات بیشتری نیاز دارد.

 

 این امر شامل اطلاعات مرتبط با دستیابی به فن آوری P-1 در سال ‌١٩٨٧ و فن آوری P-1 و P-2 در اواسط دهه ‌١٩٩٠ همچنین مدارک مثبته لازم و توضیحات از سوی افراد ذیربط می گردد.

 

 آژانس هنوز منتظر دریافت مواردی از جمله نسخه‌ی تصویری یک پیشنهاد دست نویس که از سوی شبکه در ‌١٩٨٧ به ایران عرضه شد، توضیحات در باره تاریخ و محتویات محموله ها در اواسط دهه ‌١٩٩٠ و اطلاعات درخصوص خرید آهن ربای مناسب برای سانتریفیوژ P-2 می باشد. به هرحال ایران به عنوان بخشی از برنامه اقدام، متعهد شده است طی دو ماه آینده پاسخ سوالات کتبی آژانس و همچنین توضیحاتی در باره دستیابی به اطلاعات از قبیل مدارک مثبته با توجه به تاریخ مورد نظر در نوامبر ‌٢٠٠٧ برای حل وفصل این موضوع را ارایه نماید.

 

د- ‌٣ - آلودگی

‌١٢- همانگونه که قبلا به شورای حکام بیان شد ( GOV/٨/٢٠٠٧ پاراگراف‌های ‌١٦-17 ، GOV/٥٣/٢٠٠٦ پاراگراف ‌٢٤ ) تجزیه و تحلیل نمونه های محیطی که در ژانویه ‌٢٠٠٦ از تجهیزات خریداری شده توسط یک از روسای سابق مرکز تحقیقات فیزیک (PHRC) گرفته شده و در یک دانشگاه فنی در تهران مستقر است، مقدار اندکی از ذرات اورانیوم طبیعی با درجه غلظت بالا را نشان داد.

 

آژانس خواستار توضیحات، مجوز برای نمونه برداری از دیگر تجهیزات و مواد بکارگرفته شده توسط PHRC و دسترسی به یکی دیگر از روسای سابق PHRC شده است. (GOV/٨٧/٢٠٠٥ بند ‌٦ ). به این درخواستها هنوز از سوی ایران پاسخی داده نشده است. به هرحال همانگونه که در برنامه اقدام منعکس گردیده ایران تعهد کرده است که برمبنای سوالات کتبی آژانس و پس از حل وفصل موضوع P-1 و P-2 مذاکرات بیشتری را در این خصوص انجام دهد.

د - ‌٤ سند اورانیوم فلزی

 

‌١٣- آژانس بمنظور فهم گستره کامل پیشنهادهایی که از سوی واسطه ها یی که فن آوری سانتریفیوژ رابه ایران عرضه کرده‌اند، یک کپی از سند ‌١٥ صفحه‌ای تشریح کننده رویه کاهش UF6به فلز اورانیوم و ریخته گری و ساخت فلز اورانیوم غنی شده و تهی شده به نیم کره را از ایران خواسته است. همانگونه که در برنامه اقدام منعکس شده ایران اکنون موافقت نموده در این زمینه همکاری کند.

 

د - ‌٥ - پلونیوم ‌٢١٠

 

‌١٤- همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران موافقت کرده است که دوهفته پس از حل موضوع ارایه تصویر سند فلز اورانیوم، توضیحاتی در خصوص پرسشهای باقیمانده در باره فعالیتهای مربوط به استخراج پلونیوم ایران به آژانس ارائه نماید.(GOV.2004.83 پ ‌٨٤-79)

 

د - ‌٦ - معدن گچین

‌١٥- همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران موافقت نموده دو هفته پس از حل موضوع پلوتونیوم ‌٢١٠، توضیحات خواسته شده در خصوص فعالیتهای معدنی و تغلیظ اورانیوم در معدن و آسیاب گچین را به آژانس ارائه نماید.

هـ- مطالعات ادعایی

 

‌١٦- آژانس به منظور روشن سازی جوانب خاصی از گستره و ماهیت برنامه هسته ای ایران درخواست نموده در مورد مطالعات ادعایی مرتبط با تبدیل دی اکسید اورانیوم به UF4 ، به آزمایش مواد منفجره با قدرت بالا و طراحی وسایل موشک های ورود مجدد، با ایران مذاکراتی داشته باشد.

 

 آژانس بدین منظور پیشنهاد نموده اسنادی را که درخصوص این گونه مطالعات در اختیار دارد، در دسترس ایران قرار دهد. همانگونه که در برنامه اقدام بیان شد ایران در عین حال که این ادعاها را دارای انگیزه سیاسی و بی پایه تلقی می نماید، تعهد نموده این مدارک را بررسی نموده و نتیجه بررسی های مربوطه را به آژانس اطلاع دهد.

و- دیگر موضوعات اجرایی

و-1 - تبدیل اورانیوم

 

‌١٧- آژانس بررسی های خود در مورد نتایج حاصله از راستی آزمایی فهرست موجودی فیزیکی(PIV) مواد هسته‌ای و تاسیسات تبدیل اورانیوم (UCF) که در مارس ‌٢٠٠٧ انجام شده را نهایی ساخته و نتیجه گرفته است که این فهرست موجودی همانگونه که ایران اعلام کرد مطابق با نتایج PIV در چارچوب عدم قطعیت اندازه گیری که بطور عادی مربوط به کارخانه های تبدیل و عملکردی مشابه آن می باشد.

 

‌١٨- درحین فعالیتهای جاری تبدیل در UCF که از ‌٣١ مارس ‌٢٠٠٧ پیرو PIV آغاز شد، تا ‌١٤ آگوست ‌٢٠٠٧ تقریبا ‌٦٣ تن اورانیوم به شکل UCF6 تولید شده است که تمامی آنها تحت کنترل و مراقبت آژانس بوده است.

ز-2- اطلاعات طراحی

 

‌١٩- همانگونه که در گزارش قبلی مدیرکل (GOV/٢٢/٢٠٠٧ ، پ‌١٢-14) بیان شد، ایران در ‌٢٩ مارس ‌٢٠٠٧ به آژانس اطلاع داد که اجرای متن اصلاحیه بخش عمومی ترتیبات فرعی، کد ‌٣.1 در خصوص ارائه پیش هنگام اطلاعات طراحی را به حالت تعلیق درآورده است. آژانس در نامه مورخ ‌٣٠ مارس ‌٢٠٠٧ از ایران خواست تا در تصمیم خود تجدید نظر نماید. در خصوص این موضوع پیشرفتی وجود نداشته است.

 

ز -3- انتصاب و روادید بازرسان

 

‌٢٠- ایران در ‌١٢ ژوئیه ٢٠٠٧ با انتصاب پنج بازرس جدید موافقت نمود که تعداد بازرسان منصوب برای ایران را به ‌٢١٩ نفر رساند. ایران همچنین موافقت نمود که به ‌١٣ نفر از بازرسان آژانس روادید ورود کثیرالمسافره یکساله اعطا نماید.

ز-4- مسائل دیگر

 

‌٢١- آژانس در ‌٢٥ ژوئیه ‌٢٠٠٧ یک PIV ( راستای آزمایی فهرست موجودی فیزیکی) را در کارخانه تولید سوخت را انجام داد که در آن موقع مقدار اندکی از پودر اکسید اورانیوم طبیعی به عنوان مواد تزریقی برای آزمایش فرآیند مقدماتی را تایید نمود. نصب تجهیزات فرآوری یک مرحله پیشرفته است لکن این تاسیسات هنوز عملیاتی نشده است.

ح - خلاصه

 

‌٢٢- آژانس قادر است عدم انحراف مواد اعلام شده هسته ای در ایران را راستی آزمایی نماید. ایران امکان دسترسی آژانس به موادهسته ای اعلام شده را فراهم ساخته و گزارشهای لازم حسابرسی مواد هسته ای در مورد تجهیزات و مواد هسته ای اعلام شده را ارائه نموده است.

 

 درعین حال آژانس همچنان قادر نیست جوانب خاصی از گستره و ماهیت برنامه های هسته ای ایران را راستی آزمایی نماید. شایان توجه است که آژانس از اوایل سال ‌٢٠٠٦ نوع اطلاعاتی را که ایران قبلا پیرو پروتکل الحاقی ارائه می نمود، مانند اطلاعات مرتبط با ادامه تحقیقات مربوط به سانتریفیوژهای پیشرفته، دریافت نکرده است.

 

‌٢٣- برنامه اقدام، گام چشمگیری روبه جلو است. چنانچه ایران نهایتا به مسائل باقیمانده راستی آزمایی بپردازد، آژانس در موقعیتی خواهد بود که پیشینه برنامه هسته ای ایران را بازسازی نماید.

 

طبیعتاً کلید اجرای موفقیت آمیز برنامه اقدام مورد توافق، همکاری فعالانه و کامل ایران با آژانس و ارائه تمامی اطلاعات مربوطه به آژانس و فراهم ساختن دسترسی به تمامی مدارک و اشخاص ذیربط است به نوعی که آژانس را قادر سازد تا موضوعات باقیمانده را حل و فصل نماید.

 

بدین منظور آژانس رعایت زمانبندی تعیین شده در آن (برنامه اقدام) از سوی ایران و اجرای تمامی اقدامات لازم پادمانی و شفاف سازی از جمله اقداماتی که در پروتکل الحاقی ارائه شده را اساسی تلقی می نماید.

 

‌٢٤- به مجرد اینکه برنامه گذشته هسته ای ایران روشن شد، ایران نیاز به ادامه اعتمادسازی در مورد گستره و ماهیت برنامه های کنونی و آینده هسته ای خود دارد.

 

 اعتماد به ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران مستلزم این است که آژانس قادر باشد تضمین‌هایی را نه تنها در خصوص مواد اعلام شده هسته‌ای بلکه با همین درجه اهمیت در خصوص عدم وجود مواد و فعالیت‌های اعلام نشده هسته‌ای در ایران از طریق اجرای پروتکل الحاقی ارائه نماید.

 

 بنابر این مدیرکل از ایران باردیگر مصرانه می خواهد که در اولین زمان ممکن همانگونه که توسط شورای حکام و شورای امنیت خواسته شده پروتکل الحاقی را تصویب و به مرحله اجرا درآورد.

 

‌٢٥- ایران برخلاف تصمیم شورای امنیت با ادامه دادن عملیات PFEP و با ساخت و عملیاتی ساختن FEP فعالیتهای غنی سازی را به حالت تعلیق درنیاورده است. ایران همچنین درحال ادامه ساخت رآکتورIR-40 و عملیات کارخانه تولید آب سنگین می باشد.

‌٢٦- مدیرکل به نحو مقتضی به گزارش دهی خود ادامه خواهد داد.

شنبه 10 شهريور 1386  13

قطعنامه تحریم ایران در سپتامبر

شورای امنيت به دليل اينکه ايران از تعليق غنی سازی اورانيوم خودداری کرده است، تا کنون با تصويب دو قطعنامه – قطعنامه های ۱۷۳۷ و ۱۷۴۷ – تحريم هايی محدود را عليه ايران به اجرا گذاشته است.

احتمال تصویب سومین قطعنامه تحریم ایران در سپتامبر

به گفته برخی ديپلمات های کشورهای غربی، احتمالا سومين قطعنامه برای افزايش تحريم ايران بر سر برنامه هسته ای تا ماه سپتامبر – يک ماه ديگر – در شورای امنيت به رای گذاشته خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، پنج ماه بعد از تصويب دومين قطعنامه تحريم ايران، سه عضو از پنج عضو ثابت شورای امنيت – کشورهای آمريکا، فرانسه و بريتانيا – خواهان تصويب قطعنامه تازه با هدف افزايش فشارها بر جمهوری اسلامی هستند.

اين گزارش می افزايد که همچنان، دو عضو دائمی ديگر – کشورهای چين و روسيه – در زمينه تحريم ايران، «با احتياط» برخورد می کنند.

شورای امنيت به دليل اينکه ايران از تعليق غنی سازی اورانيوم خودداری کرده است، تا کنون با تصويب دو قطعنامه – قطعنامه های ۱۷۳۷ و ۱۷۴۷ – تحريم هايی محدود را عليه ايران به اجرا گذاشته است.

در قطعنامه های سازمان ملل از ايران خواسته شده بود که غنی سازی اورانيوم را متوقف کند، از ساخت رآکتور آب سنگين اراک دست بکشد و با بازرسان آژانس بين المللی انرژی هسته ای – IAEA – همکاری کامل داشته باشد.

اما تاکنون اين درخواست های بين المللی با مخالفت مقام های تهران رو به رو شده است و مقام های ایرانی می گويند که قطعنامه های صادر شده در شورای امنيت «غير قانونی» است، چرا که ايران در چارچوب پيمان منع گسترش تسليحات هسته ای – NPT – برنامه هسته ای خود را پی می گيرد.

اما برخی مقام های کشورهای غربی، به ويژه مقام آمريکايی می گويند که احتمال دارد تهران از برنامه هسته ای خود به عنوان پوششی استفاده کند تا بتواند به توانايی ساخت بمب هسته ای دست يابد.

روز سه شنبه برخی از رسانه های آمريکايی گزارش دادند که آمريکا قصد دارد نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست «سازمان های تروريستی» قرار دهد.

سپاه پاسداران که بيش از ۱۰۰ هزار نيروی نظامی در اختيار دارد، از مهم ترين مراکز امنيتی – نظامی جمهوری اسلامی ايران توصيف می شود که در برنامه هسته ای ايران نيز نقش دارد.

• «متاسفانه چنين به نظر می رسد که ايرانی ها، هنوز خواسته های شورای امنيت را برآورده نکرده اند و ما نيز به زمانی خواهيم رسيد و تحريم های بين المللی تازه ای عليه ايران به اجرا در خواهيم آورد.»

سفیر فرانسه در سازمان ملل

در واکنش به انتشار گزارش اخير درباره سپاه پاسداران، ژان موريس ريپرت، سفير فرانسه در سازمان ملل به خبرنگاران گفت: «متاسفانه چنين به نظر می رسد که ايرانی ها، هنوز خواسته های شورای امنيت را برآورده نکرده اند و ما نيز به زمانی خواهيم رسيد و تحريم های بين المللی تازه ای عليه ايران به اجرا در خواهيم آورد.»

در پايان ماه ژوئن، گوردن براون، نخست وزير بريتانيا گفته بود: «حتما به زودی قطعنامه سومی (در شورای امنيت سازمان ملل) در ارتباط با ايران وجود خواهد داشت و من بر اين باورم که اين مسيری است که جواب می دهد و به نتيجه خواهد رسيد.»

آقای براون در حالی که تاکيد می کرد، طرحی نظامی برای متوقف ساختن ايران وجود ندارد، گفت که ايران بايد «ترس جامعه جهانی از هرگونه برنامه ساخت سلاح هسته ای» را بفهمد.

اما يک ديپلمات غربی که نامش فاش نشده است به خبرگزاری فرانسه گفت که پکن و مسکو، «از ترس اينکه منافقع اقتصادی شان در ايران به خطر بيافتد» در جريان پرونده هسته ای ايران، بسيار محتاط هستند.

این دو عضو دائمی شورای امنیت که از حق وتوو نیز برخوردارند، می گويند تا زمانی که ايران در مذاکره با بازرسان آژانس، به ابهامات درباره پرونده هسته ای خود پاسخ می دهد، نيازی نيست که تحريم های تازه ای عليه ايران تصويب شود.

با اين حال لی ژنومين، سفير چين در سازمان ملل به خبرگزاری فرانسه گفت که «ممکن است» موضوع تحريم های تازه عليه ايران در ماه سپتامبر به بحث گذاشته شود.

به گفته او بر اساس توافقی که ميان پنج عضو دائمی شورای امنيت صورت گرفته است، حتما بايد پيش از هر اقدام تازه ای، گزارش آزانس بين المللی انرژی هسته ای درباره آخرين تحولات پرونده هسته ای ايران، به دست شورای امنيت برسد

Getting Iran to the Table

• Getting Iran to the Table

  

  Iran's chief nuclear negotiator Ali Larijani was told that Europe may not require complete nuclear dismantling of Iran. (AP Photo/Hans Punz)

  April 25, 2007
  

  Prepared by:	Lionel Beehner

  
  

  Negotiations over Iran’s nuclear program may finally move forward with reports that key European states are mulling a new diplomatic approach. European Union officials appear to have softened their stance (al-Jazeera) and may allow Iran to keep its existing centrifuges and agree to a suspension of further UN sanctions if Iran agrees to a moratorium on future production. In other words—as the European Union’s foreign policy chief Javier Solana recently told Iranian negotiator Ali Larijani—Europe would not demand the complete dismantling of Iran’s nuclear program as a prerequisite to negotiations. Even some U.S. officials say they might entertain (AP) such an offer, though the State Department denies it would allow Iran to retain any homegrown enrichment capacity.

  President Bush, in an April 24 interview with Charlie Rose, did not rule out direct negotiations with the Iranians—but said the United States sought talks only on the issue of Iraqi security, not on Tehran’s nuclear program. It remains unclear whether Iran will send its foreign minister, Manouchehr Mottaki, to Egypt next month for the second round of multilateral talks on Iraq. Iran says it feels rebuffed on a number of fronts. Last month’s meeting in Baghdad marked the first time in a few years Iranian diplomats sat across the table from their U.S. counterparts. But the Iranians claim they had no say (WashPost) on the location and agenda of the meeting. They also said Iraqi officials reneged on a promise to release five Iranian operatives seized by U.S. forces in Iraq. Hence, Iran says it will not send Mottaki to Egypt for the follow-up meeting. Secretary of State Condoleezza Rice and Iraqi Foreign Minister Hoshyar Zebari have urged Iran to reconsider.

  Tensions between Tehran and Washington have escalated over the past few months, given the deployment of a U.S. carrier strike group in the Gulf, the detentions in northern Iraq, and UN sanctions. Secretary Rice, in an interview with the Financial Times, called it a “rebalancing” of the relationship and said “in the private sector people are making assessments of the reputational and investment risk associated with Iran.” The Iranian business community has taken notice of the change. In this interview with CFR.org, Abbas Bolurfrushan, former President of the Iranian Business Council in Dubai, says if “the grip is tightened, the economic effect will force more Iranians to get out of the country and do their business someplace else.” A growing percentage of the overall population may also be turning against (PDF) the government’s nuclear program, writes Karim Sadjadpour of the Carnegie Endowment in the Washington Quarterly. Most Iranian businessmen hope for a normalization of U.S.-Iranian relations and for sanctions to be lifted.

  There are competing views on how best to accomplish this goal, which has eluded diplomats for nearly three decades. Dennis Ross of the Washington Institute for Near East Policy calls for sticks, not carrots. “In the classic terms of statecraft, the sticks need to be potent enough to concentrate the minds of Iranian leaders on what they have to lose,” he writes in the New Republic. But Laura Secor, an editorial page editor at the New York Times, suggests the “do-nothing” approach to behavior change—that is, allow reform to come from within, not from outside pressure. “This is an epic struggle, invested with no small measure of heroism,” she writes in the New Republic (subscription required). “But that struggle and the associated heroics are not ours. They belong to the Iranians.”

Iran Must Not Put All the Eggs in One Basket

Tehran Reciprocates Moscow with a Nuke Proposal: Iran Must Not Put All the Eggs in One Basket

TEHRAN (Fars News Agency)- Pointing to Russia's significant role on the international scene, political analysts believe that Iran must not put all its eggs in one basket.

In an interview with FNA, Asadollah Athari mentioned that Russia's proposal for enrichment of uranium on its soil is aimed at establishing a world-wide consensus for referring Iran's case to the UN Security Council, adding, "Westerners meant to refer Iran's nuclear dossier to the Security Council following Iran's rejection of Russia's plan."

He further described Iran an important factor in US-Russia relations and underlining the need for examination of Russia's proposal, reminded, "the role and the level of contribution to be played by the Iranian experts and companies must be clarified."

Pointing to the membership of Russia in the UN Security Council and her significant role on the international scene, he also stated, "of course, we must not put all the eggs in Russia's basket and Iran must treat Russia relative to its global significance and influence."

Moscow offered a proposal to Iran for conducting uranium enrichment on Russian soil a while ago, but Iranian officials have not yet responded to the proposal officially and are still examining it.

 

قطعنامه 1747

جهت دیدن قطعنامه کلیک کنید >>>