نقد کتاب دیپلماسی دفاعی ایران در مقابل ترکیه

 

دانشجویان:

هادی طاهرخانی

بابک رحمانی

رضا رحمانی

 

 

 

 

 کتاب دیپلماسی دفاعی ایران در مقابل ترکیه نوشته دکتر سید اسداله اطهریان در سال 1394 در مورد واژه ی دیپلماسی دفاعی در کشور ایران و ترکیه نگارش گردیده است.با توجه به انکه معمولا در مقدمه هر کتابی انگیزه و خاستگاه نظر نویسنده و شکل کلی آن در اثر قابلیت بحث بهتری پیدا میکند تمایل داشتیم تا مقدمه این کتاب را جهت نقد بهتر آن بررسی نماییم اما کتاب بدون مقدمه نگارش گردیده بود کار نقد را دشوار تر میکند.از این مطلب که بگذریم،ابین کتاب از دو زاویه مرد نقد و بررسی قرار میگیرد

1)نقد ساختاری:

الف) شکل ظاهری کتاب به جز طرح روی جلد آن بیشتر شباهت بسیار محسوسی به یک پایان نامه یا مقاله داشته است تا یک کتاب و تقریبا می توتن گفت به  استثناء فهرست نویسی آن خصوصیت بارزی نمی توان یافت تا با یک کتاب قابل مقایسه گردد.کتاب بدون مقدمه شروع شده و با چکیده آغاز می شود چکیده ای که سمت و سوی ذهن خواننده را غنی از کتاب میکند چرا که شرط رفرنس بودن و آموختن را در دید اول از بین می برد. دیگر ادامه ساختار پایان نامه وار کتاب را کافی دانسته و از توضیح سایر مسائل این دست از جمله طرح مساله و... نمیپردازیم.

ب) غلط های املایی و جابه جایی شماره عناوین و موضوعات کع در مواقعی بصورت فاجعه وار موجب تغییر مفهوم می شود در ابتدای کار تمایل داشتیم تا جهت هر چه بهتر شدن کیفیت کار و کمک به ویراستار کتاب تعدادی از غلط های ساختاری و املایی را عینا در این نقد بیاوریم و به اصلاح کمک بیشتری بنماییم اما آنچنان میزان این اشتباهات زیاد بود که ترجیح دادیم فقط پیشنهاد یک ویرایش مجدد را بعنوان راه حل ارائه نماییم. این اشتباهات که از صفحه 21 و با عدم درشت نمایی واژه " مقطع اول " شرو می شود، به کرات در طول متن در طول متن تکرار شده و با علامت " أ " در صفحه 239 که باید حرف " الف " جایگزین آن شود، به پایان می یابد و مواردی بسیار زیاد را می توان در میان این بازه مکتوب نام برد. مانند شماره بندی اشتباه صفحه 53 که از شماره 5 یک پرش رخ داده و به شماره 7 می رسد و مثال های زیادی که از این دست بوده و مجال پرداختن به آن ها در اینجا نیست.

2) نقد مفهومی:

اما مهمترین ایراداتی که بر این کتاب وارد است در این زمینه می گنجد که دیگر توسط ویراستار قابل اصلاح نبوده زیرا در مفهموم ریشه ای کتاب دیده می شود. به طور مثال:

-تعریف و پرداختن به وزارت دفاع و مفهوم و شرح آن ذیل واژه بودجه نظامی که فاصله از موضوع را ناشی شده و ذهن مخاطب را دچار واگرایی از آن می نماید.

-توضیحاتی که در صفحه 136 در رابطه میان غیر نظامیان و نظامیان در ترکیه مطرح می سازد بسیار گنگ و مجهول بوده و فاقد انسجام محتوایی و تصویر سازی آن در ذهن مخاطب می باشد.

-تیتر نامناسب در صفحه 230 تحت عنوان دو کشور ترکیه-سوریه که حتی با خواندن توضیح آن تیتر در ذیل آن، استنتاج و نتیجه گیری گیری گنگ و نامفهومی صورت می گیرد.

-در تبیین روابط پس از انقلاب اسلامی ایران و ترکیه در بعضی از دوره ها بسیار اجمالی و با پرش های نا منظم تاریخی به آن پرداخت شده است.

یکی از مهمترین موضوع ها که بی ربط به غلط املایی نبوده اما تغییر آن موجب خطای مفهمومی گردیده است، "دسته بندی دیپلماسی دفاعی ایران در مقابل ترکیه" در انتهای کتاب می باشد که در سه سطر معرفی گردیده، که دو سطر "دو جانبه" و "منطقه ای" را بیان کرده ولی مخاطب هر چه بدنبال تیتر "دیپلماسی دفاعی ایران در مقابل ترکیه در سطح بین المللی" (که سطح سوم تعریف است) میگردد، چیزی را نمی یابد.

-تکرار بی جهت و پشت سرهم واژه دیپلماسی دفاعی و تیتر های پشت سر هم با توضیحات کوتاه که انسجام یاد گیری و پی گیری مطالعه فرد را دچار چالش می کند، بیشتر به چشم می خورد.

-با توجه به اینکه این کتاب از وقایع اخیر منطقه زود تر چاپ شده است می تواند با بازنگری و اضافه شدن اتفاقات اخیر سهم بهتری در پیش بینی، توصیف و جامع بودن داشته باشد.

ایراداتی ازین قبیل می تواند کتاب را از درخشش در مجامع علمی باز داشته و از رقابت سهیم بودن در مسابقه تولید علم به دور نگه دارد. پیشنهادات ما بر این مدار استوار است که می بایست یک بازنگری مفهومی در متن کتاب صورت گیرد تا نواقص ان بر طرف شود. در آخر با تدر نظر داشتن نقد هایی که صورت گرفت، زحمات فراوان تهیه و تنظیم این کتاب را ارج می نهیم و یاد آوری می کنیم که در حوزه دیپلماسی دفاعی در خصوص ترکیه و ایران تلاش های زیادی صورت نگرفته است و این کتاب با تمام نقاط ضعف و نواقص مطرح شده از جانب ما یکی از منابع  ای موضوع محسوب می شود که می تواند با اندکی تغییرات به یک کتاب مرجع در خصوص دیپلماسی دفاعی ایران در مقابل ترکیه معرفی گردد.

 

 

 

با سپاس فراوان از زحمات استاد گراقدر جناب دکتر اطهری