کد خبر: 80028907          (2458835)            تاريخ انتشار : 17/12/1390 - 18:00

فرصتها و چالشها در تكاپوی ورود تركیه به آفریقا

آنكارا - تحولات اخیر در قاره آفریقا تلاش تركیه برای ورود به این قاره را با فرصتها و چالشهای جدیدی رو به رو كرده است.

1390/12/21 - 02:32

به گزارش ایرنا ، 'عبدالله گل' رئیس جمهوری تركیه به دعوت

' منصف مرزوقی' همتای تونسی خود امروز (چهارشنبه ) برای دیداری 3 روزه عازم تونس شد.

سفر رییس جمهوری تركیه به تونس ادامه تكاپوهای این كشور در سه سال گذشته برای حضور در آفریقا ارزیابی شده است.

تركیه كه در دوران اقتدار حزب حاكم عدالت و توسعه به رهبری

'رجب طیب اردوغان 'با اجرای سیاست توسعه مناسبات با كشورهای اسلامی و ارتقاء سطح مناسبات خود با همسایگان بر اساس سیاست 'مساله صفر با همسایگان' موفقیتهایی در جلب نظر كشورهای آفریقایی از خود نشان داده بود، پس از آغاز حركتهای بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال آفریقا با سیاستهای متناقض و سخنان متضاد مقامات این كشور ابهاماتی را در قاره سیاه بر انگیخت.

سیاستهای تركیه در حمایت از مخالفان دیكتاتورها در تونس و مصر توانست به محبوبیت این كشور در نزد افكار عمومی آفریقا بیفزاید، ولی به رغم آنكه تركیه توانسته بود اعتماد آفریقایی ‌ها را به خود جلب كند ، روابط گسترده‌ این كشور با پیمان آتلانتیك شمالی (ناتو) در قبال لیبی و سخنان اردوغان در سفر اخیرش به مصر، تونس ، لیبی و توصیه وی برای اجرای ساختار لائیك و سكولار به جای اسلام گرایی در این كشورها موجب بروز ابهاماتی در این روند شد.

سیاست همسو و جدید تركیه در قبال تحولات منطقه تا حدود زیادی در نگرش افكار عمومی خاورمیانه و آفریقا در مورد این كشور تاثیر منفی داشته است.

با توجه به آنكه بیش از 50 درصد مردم آفریقا را مسلمانان تشكیل می ‌دهند و از استعمارگران غرب و امپراتوری عثمانی خاطره خوشی ندارند، طبیعی است كه همگرایی تركیه با غرب تاثیر منفی در مناسبات تركیه با كشورهای آفریقایی به جا بگذارد.

تركیه پس از آغاز خیزشهای مردمی در برخی از كشورهای عربی تلاش كرد كه با بهره گیری از مناسبات خوب خود با كشورهای اسلامی، همسو با غرب جریانهای سیاسی در منطقه را به نفع خود هدایت كند.

تبلیغ نظام 'لائیسم' و تاكیدهای نخست وزیر تركیه بر دمكراسی از نوع غرب در كشورهای یاد شده، ناشی از پیام آنكارا به غرب برای كسب موقعیتی برتر در منطقه نسبت به رژیم صهیونیستی ارزیابی می شود.

برخی از ناظران عقیده دارند كه تركیه با كسب محبوبیت در جهان عرب در صدد امتیازگیری از این رژیم و حامیان غربی آن می باشد.

تشدید تحركات ضد صهیونیستی دولت تركیه گرایش بیشتر مردم كشورهای اسلامی به این كشور را به همراه داشته است.

تركیه با بهره گیری از نظام لائیك، جمهوری نوین تركیه و سیاستهای عوام پسند و محافظه كارانه دولت اردوغان و تلفیق اسلام با دمكراسی چنان تعریفی از خود ارائه داده كه غرب برای مقابله با بنیادگرایی اسلامی از این كشور به عنوان الگویی مناسب برا ی كشورهای اسلامی یاد می كند، به طوری كه برخی از ناظران عقیده دارند در این موضوع غرب در صدد است از ظرفیت تركیه برای انحراف قیام ملتها عربی استفاده كند.

سیاستهای عجولانه، تند و مواضع خصمانه تركیه پس از آغاز بیداری اسلامی علیه رهبران مصر، لیبی و سوریه با استناد بر اینكه حقوق بشر و دمكراسی در كشورهای یاد شده نادیده گرفته می شود و از سوی دیگر سكوت آنكارا در قبال حاكمان عربستان سعودی و بحرین و سخنان اخیر نخست وزیر این كشور در مصر و تونس در تمجید از نظام لائیك بد گمانیهایی را در مردم منطقه به همراه داشته و موجب بروز ابهاماتی در اهداف پشت پرده تركیه شده است.

این طرز فكر در محافل اسلامی تركیه نیز مورد بحث قرار گرفته است.

روزنامه اسلامگرای 'واكیت' نیز با انتقاد تند از اردوغان نوشت: نخست وزیر تركیه كشورهای عربی را به تشكیل حكومت لائیك دعوت می كند، ولی شاید فراموش كرده كه حقوق مسلمانان در همه كشورهای لائیك زیر پا گذاشته شده است.

واكیت نوشت: هنوز دختران مسلمان در تركیه حق ورود به مدارس با حجاب اسلامی را ندارند و استفاده كاركنان زن دولت تركیه از حجاب ممنوع است.

این روزنامه افزود: همه می دانند كه رژیم صهیونیستی ، فرانسه و آمریكا كه مدعی داشتن نظام لائیك هستند، در كشورهای اسلامی جنایات زیادی مرتكب شده اند.

تركیه برای راهیابی به قاره آفریقا آذر ماه گذشته در استانبول كنفرانسی تحت عنوان 'بازنگری در همكاری های تركیه و كشورهای آفریقایی ' با مشاركت نمایندگان بیش از 50 كشور قاره افریقا در استانبول برگزار كرد.

در این كنفراس، وزرای امور خارجه تركیه و 54 كشور آفریقایی راهكارهای توسعه روابط میان آنكارا و پایتخت های آفریقایی و تشكیل كمیته های مشترك برای پیگری روابط را بررسی كردند.

'احمد داود اوغلو' وزیر امور خارجه تركیه در سخنرانی خود در این كنفرانس گفت: تركیه با افزایش دفاتر دیپلماتیك و ایجاد خطوط هوایی بیشتر در قاره آفریقا زمینه را برای تقویت روابط دو طرف هموار می كند.

وی كشورهای آفریقایی را 'برادران تركیه' نامید و گفت كه كشورش و قاره آفریقا با داشتن گذشته‌ای مشترك (دوران عثمانی) آینده مشتركی را ترسیم می‌ كنند و در حال حاضر این كشور تعداد سفارتخانه های خود را در این قاره را از 12 سفارتخانه به 33 سفارتخانه افزایش داده و در دوره پیش رو نیز 11 سفارتخانه دیگر دایر می كند.

وزیر امور خارجه تركیه افزود: حجم مبادلات بین تركیه و آفریقا در سال جاری میلادی به 17 میلیارد دلار رسیده است و این در حالی است كه سال گذشته میلادی 14 میلیارد دلار بود.

در سال 2003 میلادی صادرات تركیه به آفریقا در حدود 5/4 میلیارد دلار بود كه در سال گذشته میلادی این رقم به 14 میلیارد دلار رسید و در سال جاری نیز به 17 میلیارد دلار رسیده است.

كارشناسان امور راهبردی با اشاره به نزدیكی جغرافیایی آفریقا و تركیه و راه ارتباطی این كشور با قاره سیاه از طریق دریای مدیترانه عقیده دارند كه تركیه به ویژه با آفریقای شمالی ارتباط تاریخی دارد و این ویژگی راه ورود تركیه به آفریقا را هموار می كند.

تركیه در سال های اخیر با تقویت قدرت اقتصادی خود و جذب سرمایه های كشورهای نفت خیز عربی توانسته است جای پای خود را در غرب نیز مستحكم تر كند.

كارشناسان روابط بین المللی در آنكارا در مراكز پژوهشی با اشاره به تحول جدی در سیاست خارجی تركیه در دوران اقتدار اردوغان و تلاش دولت آنكارا برای توسعه مناسبات خود با كشورهای همسایه، آفریقا، خاور دور و آمریكای لاتین معتقدند كه این سیاست موجب شكوفایی اقتصاد تركیه شده است.

تركیه كه رشد اقتصادی خود را بر توسعه صادرات بنیان گذاشته است، در جست و جوی بازارهای جدید، رویكرد راهبردی به قاره آفریقا كرده و در صدد گسترش حضور سیاسی، اقتصادی و بازرگانی خود در این قاره است.

خاورم ** 2010** 230** 1506

انتهای خبر / خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا) / کد خبر 80028907