راه حل هسته ای وجود دارد
“نیویورک تایمز” و “اینترنشنال هرالد تریبیون”/
جمهوری اسلامی/
دکتر “محمد جواد ظریف” سفیر و نماینده سابق ایران در سازمان ملل در مقالهای که همزمان در دو روزنامه آمریکایی و انگلیسی منتشر شد، با اشاره به برنامه صلحآمیز هستهای ایران تصریح کرد که نیازی به بحران نیست و راه حل در دسترس است. این مقاله که روز پنجشنبه در روزنامههای “نیویورک تایمز” و “اینترنشنال هرالد تریبیون” به چاپ رسیده، بدین قرار است.
جنجال پیرامون برنامه صلحآمیز هستهای ایران، باعث شده است تا موضوع اساسی یعنی این که نیازی به یک بحران نیست، از نظرها مغفول بماند. مسلما برای این وضعیت راه حل وجود دارد و راه حل مزبور آشکارا نیز در دسترس است.آنچه در میان این هیاهو مورد بیتوجهی واقع شده این واقعیت است که منافعاساسی ایران از طریق تقویت انسجام و اعتبار معاهده منع گسترش هستهای (NPT) تامین میگردد. ایران همواره پیشگام تلاشها برای جهانگیر کردن این معاهده بودهاست. اتکاء ایران به رژیم منع گسترش بر تعهدات حقوقی، محاسبات دقیق استراتژیک و دیدگاههای مذهبی و عقیدتی استوار است. حضرت آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در مخالفت با توسعه، تولید، ذخیره سازی و استفاده از تسلیحات هستهای فتوا دادهاند.
اجازه دهید بسیار واضح بگویم. ایران، امنیت ملی خود را در چارچوب همکاریهای منطقهای و بینالمللی تعریف میکند و ثبات منطقهای را برای توسعه خود، غیرقابل اجتناب میداند. ما عضو کلیه موافقتنامههای بینالمللی در مورد کنترل سلاحهای کشتار جمعی هستیم. ما خواهان ثبات منطقهای میباشیم. ما هیچگاه شروع به استفاده از زور نکردهایم و به تهدید به استفاده از زور علیه اعضای سازمان ملل نیز متوسل نشدهایم. ادامه….
اگرچه سلاح شیمیایی علیه ما مورد استفاده قرار گرفت اما همانگونه که گزارشهای سازمان ملل در این مورد کاملا گویاست، ما هیچگاه حتی در مقابله به مثل از این سلاحها استفاده نکردیم. ما در ۲۵۰ سال گذشته به هیچ کشوری حمله نکردهایم. از اکتبر ۲۰۰۳ (مهر ۱۳۸۲) ایران رژیم بازرسیهای گسترده توسط سازمان ملل را پذیرفت. تاکنون ۱۷۰۰ نفر روز بازرسیاز تاسیسات هستهای ایران صورت گرفته و اقدامات جبرانی در خصوص کوتاهی در گزارش دهی در گذشته انجام شده است.
اکثر ابهامات، به ویژه در ارتباط با فعالیتهای تبدیل اورانیوم، غنیسازی لیزری، تولید سوخت و برنامه راکتور تحقیقاتی آب سنگین، رفع شده است. حتی در مورد وجود آلودگیهای مربوط به اورانیوم با درصد غنای بالا که برخی آنرا دال بر وجود یک برنامه مخفی تولید سلاح هستهای میدانند، به شکل راضیکنندهای توضیح داده شده است. این را من نمیگویم، آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید زیرا آژانس خود میگوید یافتههایش حکایت از آن دارد که “اظهارات ایران درباره منشاء خارجی اکثر آلودگیهای مشاهده شده در خصوص اورانیوم با درصد غنای بالا، قابل تایید است.”
قابل ذکر است که ایران حتی فراتر از وظایف بینالمللی خود اجازه داد آژانس چندین بار سایتهای نظامی آنرا بازدید کند و حتی به بازرسان آژانس اجازه داد از این محلها نمونهبرداری محیطی کنند.آژانس هیچگونه فعالیت غیر معمولی را در این اماکن مشاهده نکرد و نمونهها به هیچ وجه وجود مواد هستهای را در محلهای مورد نظر نشان ندادند. از همه مهمتر، آژانس به کرات نتیجهگیری کرد که هیچگونه نشانهای از یک برنامه تسلیحات هستهای در ایران وجود ندارد. بهعنوان مثال، در نوامبر ۲۰۰۳ (آبان ۸۲) آژانس تایید کرد که “تاکنون هیچ دلیلی وجود ندارد که مواد و فعالیتهای اعلام نشده قبلی،… با یک برنامه تسلیحات هستهای در ارتباط باشد.”
یک سال بعد و نیز در سپتامبر سال گذشته، (شهریور گذشته) آژانس بار دیگر جمع بندی کرد که “تمام مواد اعلام شده در ایران حسابرسی شده و لذا این مواد به سمت فعالیتهای ممنوعه منحرف نشده است. نکته دیگری که در میان هیاهوها کمرنگ شده این است که ایران آماده مذاکره میباشد. از اکتبر ۲۰۰۳ (مهر ۱۳۸۲) ایران حداکثر تلاش خود را برای موفقیت و حتی احیای مذاکرات با انگلیس، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی مذاکرهکننده با ما بهکار بسته و از اوت ۲۰۰۴ (مرداد ۱۳۸۳) ایران هشت پیشنهاد فراگیر را مطرح ساخته است.
علاوه بر اینها، ایران اقدامات گسترده و هزینه بری را برای اعتمادسازی انجام داد که از جمله آنها تعلیق داوطلبانه فعالیتهای قانونی خود در غنی سازی برای مدت دو سال بود، تا به موفقیت مذاکرات کمک نماید. در طول این مذاکرات، ایران داوطلبانه آمادگی برای اجرای مواردی را در قالب یک مجموعه متوازن اعلام کرده بود.
“ارایه پروتکل الحاقی آژانس درباره بازرسیهای سرزده، به مجلس شورای اسلامی بهمنظور تصویب آن و ادامهاجرای آن تا زمان تصویب”، “اجازه به حضور مستمر بازرسان آژانس در تاسیسات تبدیل و غنیسازی” و “ارایه لایحهای به مجلس شورای اسلامی در مورد ممنوعیت دایمی توسعه، انباشت و استفاده از سلاحهای هستهای” از جمله این موارد است که ظریف در مقاله خود به آنها اشاره کرده است.
“همکاری در خصوص کنترل صادرات به منظور جلوگیری از دسترسی غیر مجاز به مواد هستهای”، ” اجتناب از بازفرآوری یا تولید پلوتونیوم”، “محدود ساختن غنی سازی مواد هستهای به نحوی که فقط برای استفاده در تولید انرژی مناسب باشد و نه برای استفادههای تسلیحاتی”،”تبدیل فوری تمامی اورانیوم غنیشده به میلههای سوخت و بدین ترتیب جلوگیری از احتمال غنیسازی بیشتر” و “محدود ساختن برنامه غنی سازی در سطحی که صرفا نیازهای اضطراری سوخت راکتورهای برق و راکتورهای آتی آب سبک را تامین کند” از دیگر نکات مورد اشاره ظریف در خصوص همکاری داوطلبانه تهران است.
ایران داوطلبانه آمادگی “آغاز اجرای جنبههایی از غنی سازی که کمترین اختلاف در خصوص آنها وجود دارد نظیر تحقیق و توسعه، بهمنظور دادن اطمینان به جهان درباره مقاصد ایران” و “پذیرش شرکای خارجی، خصوصی یا دولتی، در برنامه غنی سازی اورانیوم” را مطرح کرده است.
جمهوری اسلامی ایران اخیرا تاسیس یک کنسرسیوم منطقهای برای تولید چرخه سوخت را پیشنهاد کرده که میتواند مشترکا توسط کشورهای دارای فنآوری لازم تاسیس و اداره شود و تحت نظارت پادمانهای آژانس باشد. سایر دولتها، بهویژه روسیه، پیشنهادهای ابتکارآمیزی را مطرح نمودهاند. ایران اشتیاق خود را برای یافتن راه حلی از طریق گفت وگو اعلام کرده است، راه حلی کهاز حقوقایران حراست نموده و همزمان این اطمینان را بدهد که برنامه هستهای کشور ما کاملا صلح آمیز خواهد ماند.
قطعا فشار و تهدید مشکلی را حل نمیکند. یافتن راه حل، نیازمند وجود اراده سیاسی و آمادگی ورود به مذاکرات جدی است و ایران به نوبه خود آماده است. امیدواریم بقیه جهان به ما بپیوندند.