ترکیه -مصر
اسماعیل کاپان
Sisi’nin ziyareti…
5 Eylül 2024 02:00 | Güncelleme :4 Eylül 2024 23:55
ترجمه به فارسی:
بازدید سیسی... ۵ سپتامبر ۲۰۲۴ | بهروزرسانی: ۴ سپتامبر ۲۰۲۴
بازدید رئیسجمهور مصر، عبدالفتاح السیسی، از ترکیه مدتها بود که انتظار میرفت. اما به دلیل سردی روابط دو کشور، این بازدید به تعویق افتاده بود. این بازدید نتایج مهمی خواهد داشت...
روابط ترکیه و مصر در هر شرایط و محیطی اهمیت زیادی دارد... به همین دلیل است که مسیر این روابط، چه مثبت و چه منفی، در هر شرایطی تأثیر خود را بر روابط دو جانبه یا چند جانبه اعمال میکند. مصر به دلیل موقعیت استراتژیک خود در خاورمیانه، شرق مدیترانه و شمال آفریقا و همچنین به طور کلی در جهان عرب و اسلام، همواره مورد توجه قدرتهای منطقهای و جهانی بوده است... به ویژه همسایگی با اسرائیل و فلسطین و وجود اختلافات جدی با اسرائیل، مصر را به شدت تحت تأثیر و فشارهای خارجی قرار داده است. این تأثیرات و فشارهای خارجی، چه آشکار و چه پنهان، گاهی این کشور بزرگ را در معرض تحولات بزرگی قرار داده است... مصر یکی از کشورهایی بود که بیشترین آسیب را از فاجعهای به نام بهار عربی دید. ساختار سیاسی و اداری کنونی مصر، منحصربهفرد است و به نظر میرسد برای مدت طولانی نیز تغییر نخواهد کرد. و مصر، علیرغم مشکلاتی که با آن مواجه است، از نمایش ظرفیت سیاسی و نظامی خود برای حفظ و تقویت نفوذ خود در منطقه خودداری نمیکند. بدون شک در این زمینه، دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. به عنوان مثال، مصر بهطور مداوم ناراحتی خود از حضور ترکیه در لیبی را بیان کرده است... در اساس، فرصتهای زیادی وجود دارد که ترکیه و مصر را در همکاری نزدیکتر و پیشرفتهتری قرار دهد. با این حال، رفتار و مداخلات قدرتهای منطقهای و جهانی که به آن اشاره کردیم، تأثیری محدودکننده بر توانایی مصر در طراحی سیاست خارجی خود بر اساس منافع ملی خود دارد.
در سال ۲۰۱۲، مصر برای اولین بار در تاریخ خود انتخابات آزاد واقعی برگزار کرد و حکومتی را روی کار آورد که از حمایت مردم برخوردار بود... اما این حکومت تنها یک سال دوام آورد... و این همان چیزی بود که باعث شد روابط ترکیه و مصر به شدت خراب شود! یعنی کودتای نظامی به رهبری سیسی که منجر به سرنگونی رئیسجمهور مرسی شد. این کودتا به صورت زنده از طریق تلویزیون برای تمام جهان بهصورت لحظهبهلحظه پخش شد. از کودتای نظامی که در سال ۱۹۵۲ سلطنت را سرنگون کرد، مصر تحت حکومت یک قدرت استبدادی قرار داشته است. تأسیس دولت اسرائیل در سال ۱۹۴۸، به ویژه جنگهای عرب و اسرائیل در سالهای ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ و پیامدهای سنگین آن، حکومت نظامی را در این کشور تثبیت کرده است. نه تنها از نظر اداری، بلکه اقتصاد مصر نیز به شدت تحت کنترل نظامی است. مصر با جمعیتی ۱۱۱ میلیون نفری، چهاردهمین کشور بزرگ جهان و سومین کشور بزرگ آفریقا است. با این حال، تغذیه این جمعیت عظیم در کشوری که ۹۵ درصد خاک آن بیابان است، کار آسانی نیست. ۹۷ درصد جمعیت مصر در حاشیه رود نیل زندگی میکنند... اقتصاد این کشور همواره با مشکلات بزرگی مواجه بوده است. علاوه بر دلایل اقتصادی، دلایل سیاسی نیز در این زمینه بسیار تعیینکننده هستند. یکی از منابع درآمد مهم مصر، گردشگری، در سالهای اخیر به دلیل وقوع حملات تروریستی، خسارات زیادی دیده است. به دلیل شرایط نظامی و تهدیدهایی که مصر با آنها مواجه است، این کشور مجبور به نگهداری یک ارتش بزرگ است. بنابراین هزینههای دفاعی نیز سهم بسیار مهمی دارد...
با این وجود، مصر دارای مزایای بسیاری است و سومین اقتصاد بزرگ آفریقا را دارد. منبع حیات مصر، رود نیل است. مصر که سهم بیشتری از آبهای نیل را استفاده میکند، در حال حاضر با مشکلی بزرگ مواجه است. همین مشکل برای سودان نیز صدق میکند. زیرا اتیوپی که سه چهارم آبهای نیل از خاک آن سرچشمه میگیرد، با تشویقها و تحریکات طولانی مدت اسرائیل و آمریکا، سد رنسانس را ساخته است. این سد همچنان باعث ایجاد مشکلات پیچیدهای بین سودان و مصر در پاییندست و اتیوپی در بالادست خواهد شد. رود نیل، همانند طول خود، داستانی طولانی دارد و موضوع نوشتار دیگری است...
در مورد بازدید سیسی، در زمانی که بحران غزه به اوج خود رسیده است، این بازدید اهمیت ویژهای دارد. در مسئله فلسطین، مصر همیشه در خط مقدم بوده است. بهطوری که دیروز دو رئیسجمهور بهعنوان موضوع اولویتدار، فاجعه غزه را مورد بحث قرار دادند. تلاشهای مشترک ترکیه و مصر در جهت یافتن راهحلی برای مسئله غزه و به طور کلی مسئله فلسطین، بدون شک نتایج مهمی به همراه خواهد داشت. از این نظر، این بازدید را میتوان به این مسئله اختصاص داد. امید ما این است که با تلاشهای مشترک کشورهایی مانند ترکیه و مصر و سایر کشورهای اسلامی، مرهمی بر دردهای مردم فلسطین نهاده شود. بهطوری که دیروز سیسی نیز بر اهمیت همکاری در این زمینه تأکید کرد...
بهطور خلاصه، قبل از قطع روابط در سال ۲۰۱۳، همکاریهای اقتصادی گستردهای بین ترکیه و مصر وجود داشت. با وجود بحران، این همکاری ادامه یافت. بدون شک ۱۷ توافقنامهای که دیروز بین ترکیه و مصر امضا شد، در زمینه اقتصادی نتایج مهمی در آینده به همراه خواهد داشت. احیای مجدد شورای عالی همکاریهای استراتژیک ترکیه-مصر و بهطور کلی افزایش سطح گفتگوها، همانطور که رئیسجمهور اردوغان اشاره کرد، بسیار ارزشمند است. امیدواریم این جو مثبت ادامه یابد