مقاله "چالش چین در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ: بازسازی قدرت آمریکایی نیاز به حمایت داخلی و بینالمللی—و از خود ترامپ" نوشته رش دوشی، که در تاریخ 29 نوامبر 2024 منتشر شده است، احتمالاً به رقابت استراتژیک و ژئوپولیتیکی جاری بین ایالات متحده و چین پرداخته و به ویژه در زمینه دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ به این موضوع نگاه میکن
پیشبینی سیاستهای چین در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ و واکنش محتمل چین، موضوعی است که به دلیل پیچیدگیهای زیادی که در آن نهفته است، نمیتوان به راحتی درباره آن نظر داد. در دوره اول ریاستجمهوری خود، دونالد ترامپ رویکردی معاملهمحور (transactional) داشت که گاهی با رویکرد رقابتی (competitive) تیمش تفاوت داشت. این دو تمایل متضاد، به احتمال زیاد در دوره دوم ترامپ نیز ادامه خواهد یافت. اما با وجود عدم قطعیت در مورد نحوه برخورد دولت ترامپ با چین، چالش اصلی آن روشن است: موقعیتیابی ایالات متحده برای رقابت مؤثرتر با چین، در حالی که پنجرهای حیاتی در این رقابت در حال بسته شدن است.
چند جنبه اصلی که میتواند در سیاستهای چین ایالات متحده در دوره دوم ترامپ تأثیرگذار باشد عبارتند از:
رقابت اقتصادی و فناوری: ایالات متحده احتمالاً همچنان به رقابت با چین در حوزههای فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی، 5G و نیمههادیها ادامه خواهد داد. چین در این زمینهها پیشرفتهای زیادی داشته و ایالات متحده میخواهد همچنان به رهبری خود در این بخشها دست یابد.
فشارهای تجاری و اقتصادی: سیاست دولت ترامپ ممکن است همچنان بر کاهش کسری تجاری با چین تمرکز داشته باشد و از ابزارهایی مانند تعرفهها یا تحریمها برای مقابله با چین استفاده کند. با این حال، ممکن است در عین حال توافقاتی نیز برای دستیابی به نتایج کوتاهمدت انجام دهد.
استراتژی ژئوپولیتیکی و نظامی: ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود ممکن است همچنان به رویکرد سختگیرانه در برابر چین در منطقه هند-پاسفیک ادامه دهد، به ویژه در مسائلی مانند تایوان و دریای چین جنوبی. این میتواند شامل تقویت ائتلافهای ایالات متحده با کشورهای منطقه و حمایت از ترتیبات امنیتی منطقهای برای مقابله با نفوذ چین باشد.
در مقابل، چین احتمالاً واکنشهایی خواهد داشت که بر اساس اهداف اقتصادی، فناوری و ژئوپولیتیکی خود شکل میگیرد:
خودکفایی و پیشرفت فناوری: چین به احتمال زیاد به تلاش خود برای خودکفایی در فناوری و کاهش وابستگی به کشورهای غربی به ویژه ایالات متحده ادامه خواهد داد. این شامل سرمایهگذاری بیشتر در صنایع داخلی و فناوریهای نوین است تا تاثیر تحریمها و تعرفههای ایالات متحده را کاهش دهد.
درگیر شدن دیپلماتیک: چین حتی در صورت تشدید تنشها، به دنبال دیپلماسی خواهد بود و در حوزههایی مانند تغییرات اقلیمی، سلامت جهانی و امنیت بینالمللی که ممکن است برای هر دو طرف منفعت داشته باشد، تعامل خواهد کرد.
نمایش قدرت نظامی: چین احتمالاً به تقویت قدرت نظامی خود، بهویژه در تنگه تایوان و مناطق مورد مناقشه مانند دریای چین جنوبی ادامه خواهد داد. علاوه بر این، چین به افزایش نفوذ خود در سازمانهای جهانی و موسسات بینالمللی به منظور مقابله با تلاشهای ایالات متحده برای محدود کردن آن خواهد پرداخت.
در نهایت، چالش اصلی برای ایالات متحده در دوران دوم ریاستجمهوری ترامپ، مدیریت این رقابت چندجانبه با چین است؛ یعنی تعادل میان رقابت اقتصادی، رهبری فناوری و استراتژیهای ژئوپولیتیکی، در حالی که خطرات تشدید در حوزههای تجاری و نظامی را به حداقل میرساند. چین نیز در تلاش خواهد بود تا مسیر رشد خود را حفظ کرده و نفوذ جهانی خود را گسترش دهد.