مدرنیته
گروسی دانشجوی علوم سیاسی
درس سمینار جهان سوم
استاد: آقای دکتر اطهری
تاریخ و توسعه ترکیه و ایران
سلاطین عثمانی تا زمان سلطان سلیم اول تحت خلافت خلیفه مسلمانان در بغداد بودند. پس از این با ادغام مقام خلافت در مقام سلطنت انتساب شخ الاسلامی نیز توسط وزیر اعظم دربار و تایید سلطان صورت می گرفت. نهاد شیخ الاسلامی یا همان مفتی اعظم مراکز قضایی ، آموزشی ، مفتی گری و امور دینی را به عهده داشت. بطور خلاصه نهاد دین استقلال مادی و معنوی از نهاد حکومت نداشت.
با وجود ضعف و انحطاط امپراطوری عثمانی و شکل گیری جنش چپ و نیروی مقاوت ملی با رهبری کمال آتاتورک و در نتیجه انقراض عثمانی و تاسیس جمهوری ترکیه ، جریان تجدد خواهی با توجه به عدم وجود مقاومت نهاد بسیار مهم و تعیین کننده دین ، سرعت و قوام گرفت.
در صورتی که نهاد دین در ایران، موازی زمان حکومت آتاتورک پدر ترکیه نوین کاملا مستقل از حکومت قاجار و پهلوی بود. و تا انقلاب 1357 استقلال مادی و معنوی خود را حفظ کرد.
ورود مفاهیم و ساختار مدرنیته همچون آزادی های فردی ، سیستم حقوقی عرفی در دوران پهلوی در تعارض واضح با قوانین تشیع بود. نهاد دین که استقلال مادی و معنوی خود را از نهاد حکومت حفظ کرده بود پایه های اعتراض گسترده ای را بنا کرد و به برچیده شدن دودمان پهلوی انجامید